Σύλλογος Εκπαιδεύσεως νεανίδων (ΣΕΝ)

Ιστορικό
Σύντομη ιστορική αναδρομή
1872, ιδρύεται ο “Σύλλογος Κυριών υπέρ της γυναικείας παιδεύσεως” και εγκρίνεται η σύστασή του με το Β.Δ. της 27ης Απριλίου 1872
1914, αναγνωρίζεται το καταστατικό του με την υπ’ αρ. 6045/26-11-1914 απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών και έκτοτε τροποποιείται το 1958, 1972, 1994, 2001 και 2012.
Σκοπός της ίδρυσης του είναι η απασχόληση και η εκπαίδευση απόρων γυναικών.
Πρώτη μέριμνα, η δημιουργία Εργαστηρίου χειροτεχνημάτων. Συν τω χρόνω αναπτύσσεται με τμήματα ραπτικής, δαντέλας, μεταξωτών και βαμβακερών υφασμάτων, ταπητουργίας. Παράλληλα εκπαιδεύει νέα κορίτσια για να στελεχώσουν το Εργαστήριο.
1875, καταρτίζει νοσηλεύτριες στο Νοσοκομειακό Εκπαιδευτήριο του Συλλόγου για κατ’ οίκον νοσηλεία, μέχρι το 1884 οπότε αρχίζει να λειτουργεί το Νοσοκομείο Ευαγγελισμός
1890, ιδρύεται το Πρότυπον Ελληνικόν Παρθεναγωγείον
1906, δημιουργείται Ταμείο Συντάξεων του προσωπικού
1946, ιδρύεται η Μέση Αστική Σχολή και αργότερα το Εργαστήριο Ελευθέρων Σπουδών Ανδρέας Συγγρός
Το 1894 ο Γρηγόριος Ξενόπουλος αναφέρεται εκτενώς στο έργο του Συλλόγου Κυριών (“Νέα Ελλάς”), ενώ σχετικό λήμμα υπάρχει και στο 12τομο “Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν” του Ελευθερουδάκη και στην 24τομο “Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια” του Πυρσού.
Το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο
Ελένη Ι. Παπαρρηγοπούλου (Πρόεδρος,)
Λίζα Γ. Σκουζέ, (Αντιπρόεδρος),
Σμαράγδα Βικέλα (Ταμίας),
Καλλιόπη Κεχαγιά, (Γραμματέας) και μέλη οι:
Μαρία Μακκά, Ασημίνα Τισσαμενού, Φανή Πρετεντέρη, Ολυμπιάδα Ολυμπίου, Βαρβάρα Ρέυνεκ, Ελένη Αντωνοπούλου, Αδελαίδα Ραβανιάρη.
“Ευεργέται και Δωρηταί κατά την πρώτην εικοσιπενταετίαν”
(κατά πιστή μεταφορά από έγγραφο του Συλλόγου)
Ευεργέται
Η Α.Μ. Βασίλισσα Όλγα, η Ελληνική Κυβέρνησις, ο Δήμος Αθηναίων,
η επί της εμψυχώσεως της Εθνικής Βιομηχανίας Επιτροπή, η Επιτροπή Ολυμπίων,
Ανδρέας Συγγρός, Ζώρζης Δρομοκαίτης, Αντώνιος Πάγκαλος, Κωνσταντίνος Ιωαννίδης,
Απόστολος Αρσάκης, Ελένη Ζαρίφη, Ευφροσύνη Κασσαβέτη, Βαρωνίς Σίνα,
Θεόδωρος Ροδοκανάκης εξ Οδησσού, Ελένη Μ. Νεγρεπόντη, Γεώργιος Κορωνιός,
Αδελαίς Καββενιάρη, Στέφανος Ζαφειρόπουλος, Φανή Ζαρίφη, Ισαβέλλα Αλεξ. Σκουζέ,
Δημήτριος Ν. Ταμβάκος, Μιχαήλ Ράλλης, Γεώργιος Μεταξάς εκ Βιέννης, Πολυξένη Ναούμ
Δωρηταί
Ο εν Μασσαλία Ελληνικός Σύλλογος, Δομνίτσα Χρ. Εφέντη, Μάρκος Βαρβάκης,
Κωνσταντίνος Γεραλόπουλος, Μαρία Γεραλοπούλου, Λέων Μελάς, Ευτέρπη Κασσαβέτη,
Αλεξάνδρα Π. Ράλλη, Ευφροσύνη Μαύρου, Ραλλού Ζαφειροπούλου, Ιωάννης Μαύρος,
Περικλής Ζαρίφης, Αλεξάνδρα Παπούδωφ, Ελένη Γουμαλίκου το γένος Μωραϊτίνη,
Ελένη Μ. Μελά, Αδελαίς Μεταξά, Τερψιχόρη Μελά, η εν Βιέννη Έκκλητος των
Αυστριακών υπηκόων, Ελπίς Μέλαινα, Δημήτριος Κορομηλάς, Ερνέστος Τσίλλερ,
Νικόλαος Λύσιππος, Κληρονόμοι Ανδρέου Βαλλιανού, Οκτάβιος Βαλιέρος,
Παναγιώτης και Εμμανουήλ Λυκούδαι, Παρασκευή Γοργόλη, Ιωάννης Μπαλλής,
Π. Γερολυμάτος, Υποκόμης Σαντακρούζ, Ραφαήλ Τραπεζίτης εν Λονδίνω,
Λεωνίδας Γεωργιάδης, Χρηστάκης Ζωγράφος Εφέντης, Γ. Σουγδούρης,
Αδελφοί μενέλαος και Οδυσσεύς Νεγρεπόντη, Ερρίκος Σχλιέμαν, Θεοδώρα Μπασιά,
Μαρία Στεφ. Ράλλη, Αριέττα Πασπάτη, Ελένη Γ. Ρεβελάκη, Μ. Κοργιαλένιος.
Διακρίσεις
Ο Σύλλογος έχει βραβευθεί με τιμητικά διπλώματα, επαίνους, μετάλλια χάλκινα, αργυρά ή χρυσά στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ήδη από το 1873 στην Διεθνή Έκθεση της Βιέννης. Σημειώνουμε οτι διακρίθηκε μεταξύ άλλων, στις Διεθνείς Εκθέσεις των Παρισίων (1878,1889, 1900), στα Ολύμπια το 1889, στην Διεθνή Έκθεση του Σικάγο το 1893 και τιμήθηκε από τον Δήμο Αθηναίων, άλλους φορείς αλλά και την Ακαδημία Αθηνών, με έπαινο το 1973 και με το αργυρούν παράσημο το 1997.

Ιστορικό
Το σχολικό βιβλίο κουβαλάει μια μαγεία. Πάντα με συγκινούσε. Χρόνια τώρα μάζευα σχολικά βιβλία κάνοντας αρχή από τα αναγνωστικά βιβλία των σχολικών μου χρόνων.
Σε κάθε ταξίδι, μέσα στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, τα βήματά μου με πήγαιναν στα παλαιοβιβλιοπωλεία και η χαρά μου αμέτρητη όταν ανακάλυπτα τους δικούς μου θησαυρούς: κάποιο παλιό, παραπεταμένο, ξεσχισμένο, σκονισμένο, μα για μένα πολύτιμο σχολικό βιβλίο. Και σιγά σιγά πλήθαιναν και συνάμα μεγάλωνε η γνώση μου γι’ αυτά. Και οι σπουδές μου, μη συνειδητά πάντα, συνδέονται και αυτές με την έρευνα των σχολικών εγχειριδίων.
Η προσπάθεια αυτή, που ξεκίνησε πριν πολλά χρόνια, τώρα σκοπός είναι να γίνει πιο ουσιαστική και πιο οργανωμένη. Για να μην χαθούν τα πολύτιμα αυτά αρχεία, για να μπορέσουμε να αναψηλαφήσουμε την ιστορία τους και συνάμα την ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης και της Ελλάδας.
Η προσπάθειά μας αποσκοπεί ώστε να δημιουργήσουμε ένα κέντρο, όχι μόνο διάσωσης του σχολικού υλικού αλλά και έρευνας και γόνιμου διαλόγου σε θέματα παιδείας και πολιτισμού, με τη συμμετοχή και την αρωγή μιας ευρύτερης κοινότητας, από την Ελλάδα αλλά και εκτός αυτής, ερευνητών, φορέων, ιδρυμάτων, ανθρώπων με αντικείμενο, μεράκι και αγάπη τη διάσωση και την έρευνα του σχολικού υλικού.
Δρ. Ευαγγελία Κανταρτζή
Πρόεδρος ΕΚΕΔΙΣΥ
Το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Διάσωσης Σχολικού Υλικού είναι ένα κοινωφελής εκπαιδευτικός και πολιτιστικός οργανισμός. Σκοπός του, σύμφωνα και με το καταστατικό του, είναι η προαγωγή των αξιών της ελληνικής παιδείας, της ελληνικής εκπαίδευσης και του ελληνικού πολιτισμού μέσω δραστηριοτήτων που αφορούν την παιδεία, την εκπαίδευση, τα γράμματα, τον πολιτισμό. Οι σκοποί αυτοί επιτυγχάνονται μέσα από τις δράσεις, τις εκθέσεις και τα προγράμματά του. Ειδικότερα στοχεύει στη δημιουργία ενός κέντρου στο οποίο θα συγκεντρώνονται, θα καταγράφονται, θα ψηφιοποιούνται όλα τα αρχεία ώστε να είναι προσβάσιμα για έρευνα σε μεμονωμένους ερευνητές, φορείς, Πανεπιστήμια, και γενικά σε κάθε ενδιαφερόμενο.
Ειδικότερα για την επίτευξη του σκοπού αυτού θα αναπτυχθούν από τον φορέα, μεταξύ των άλλων, οι εξής δραστηριότητες:
• Η δημιουργία Κέντρου Έρευνας των Ελληνικών Σχολικών και Παιδικών Βιβλίων καθώς και συναφούς σχολικού υλικού.
• Η μέσω του Ερευνητικού Κέντρου καταγραφή, συντήρηση, ψηφιοποίηση του υλικού και ιδιαίτερα των πολύτιμων αρχείων.
• Η δημιουργία κέντρων εφαρμογών για την υλοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων, των ανωτέρω ερευνών και εφαρμογών
• Η δημιουργία μουσειακών χώρων όπου θα φιλοξενείται το υλικό έτσι ώστε να παρουσιάζεται ολοκληρωμένα η πορεία του σχολικού και παιδικού βιβλίου στην Ελλάδα καθώς και η ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης
• Η οργάνωση εκθέσεων, περιοδικών συλλογών και παρουσιάσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
• Η οργάνωση συνεδρίων, ημερίδων, σεμιναρίων, εκπομπών, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών, εκδηλώσεων και η δραστηριοποίηση σε τομείς ενημέρωσης, εκπαίδευσης, κατάρτισης για την παρουσίαση και προβολή των στοιχείων της ελληνικής παιδείας.
• Η οργάνωση και διεξαγωγή εκπαιδευτικών και παιδαγωγικών προγραμμάτων κατάρτισης και εξειδίκευσης, με στόχο την ποιοτική αναβάθμιση της εκπαίδευσης και του σχολικού εγχειριδίου.
• Η ανάληψη πρωτοβουλιών για την διάχυση προγραμμάτων που αφορούν στην εκπαίδευση, την παιδεία με κύριο στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση του κοινωνικού συνόλου.
• Η προαγωγή και η διάδοση της ελληνικής γλώσσας και γραμματείας σε όλες τις ιστορικές της μορφές και η μεταλαμπάδευση της ελληνικής παιδείας και των αξιών που προκύπτουν από αυτήν.
• Η δημιουργία και συστηματοποίηση της σχετικής με τα ανωτέρω βιβλιογραφίας καθώς και η έκδοση σχετικού ερευνητικού υλικού (έκδοση βιβλίων, λευκωμάτων, καταλόγων, πρακτικών συνεδρίων και ημερίδων και η στοιχειοθέτηση ερευνητικών αποτελεσμάτων με τη χρήση κάθε ηλεκτρονικού μέσου).
• Η δημιουργία και διασπορά εκπαιδευτικού και ενημερωτικού ψηφιακού ή/και εντύπου υλικού.
• Η συνεργασία, ανταλλαγή απόψεων και η διασταύρωση στοιχείων και ερευνητικών μεθόδων με άλλα αντίστοιχα Μουσεία και Ερευνητικά Κέντρα στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
• Η διακρατική συνεργασία με αντίστοιχους φορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Μεσογειακών Χωρών και της Βαλκανικής.
• Η συνεργασία με άλλους μη κερδοσκοπικούς φορείς της Ελλάδας και του εξωτερικού σε τομείς πνευματικούς, εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς, έρευνας και συντήρησης αρχειακού υλικού.

Tο Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης είναι μέλος του Δικτύου Μουσείων και Πολιτιστικών Φορέων Ιστορικού Κέντρου Αθηνών

Tο Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης τελεί υπο την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμου, Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Εμμανουήλ Ροΐδης (1836-1904) Ιουλίου 29, 2016.

Ο φιλοπαίγμων και Αιρετικός Έλληνας Λογοτέχνης 

«Έκαστος τόπος έχει την πληγήν του: Η Αγγλία την ομίχλην, η Αίγυπτος τας οφθαλμίας, η Βλαχία τας ακρίδας και η Ελλάς τους Ελληνας».   Εμμανουήλ Ροίδης

Υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερους λογοτέχνες της Ελλάδας του 19ου αιώνα. Καυστικός και οξυδερκής, ο Εμμανουήλ Ροΐδης είχε διατυπώσει το περίφημο «εκαστος τόπος έχει την πληγήν του: Η Αγγλία την ομίχλην, η Αίγυπτος τας οφθαλμίας, η Βλαχία τας ακρίδας και η Ελλάς τους Έλληνας» και το «Εις νόμος απαιτείται εις αυτήν τη χώραν, ο οποίος να επιτάσσει την εφαρμογήν όλων των υπολοίπων νόμων».

Στην Ελλάδα άπαντες οι έχοντες ονύχια αγωνίζονται να σπαράξωσιν τους έχοντες πτερά. (Εμμανουήλ Ροΐδης) 

Ο Εμμανουήλ Ροΐδης γεννήθηκε στις 28 Ιουλίου του 1836 στην Ερμούπολη της Σύρου, γόνος εύπορης αριστοκρατικής οικογένειας με καταγωγή από την Χίο. Το 1841 ο πατέρας του, Δημήτριος Ροΐδης, διορίστηκε διευθυντής μεγάλου εμπορικού οίκου και, στη συνέχεια, ανέλαβε τη θέση του γενικού πρόξενου της Ελλάδας στη Γένοβα, όπου η φιλελεύθερη γενοβέζικη επανάσταση του 1848-49 σημαδεύει τον νεαρό Ροΐδη αποφασιστικά στους ιδεολογικούς του προσανατολισμούς.

Το 1849 η οικογένεια επέστρεψε στην Σύρο, όπου ο Εμμανουήλ εγγράφηκε και φοίτησε στο ελληνοαμερικανικό λύκειο του Χ. Ευαγγελίδη. Τότε ξεκίνησε και η ενασχόλησή του με τη συγγραφή – ενώ την ίδια εποχή γνωρίστηκε με τον μετέπειτα λόγιο, ποιητή και πεζογράφο Δημήτριο Βικέλα, με τον οποίο ως μαθητές εξέδωσαν το χειρόγραφο περιοδικό Μέλισσα.

«ΟI Γραικοί εξεύρουν να γκρεμίζουν τυραννικάς οικοδομάς, αλλά δεν είναι καλοί να οικοδομήσωσιν ευνομουμένην Πολιτείαν.»

Το 1855 ξεκινά σπουδές Φιλολογίας και Φιλοσοφίας στο Βερολίνο, τις οποίες όμως διέκοψε μετά από 2 χρόνια. Ασχολήθηκε με το εμπόριο και ταξίδεψε στην ηπειρωτική Ευρώπη, τις παραδουνάβιες περιοχές και την Αίγυπτο. Διέμεινε στη Ρουμανία με την οικογένειά του έως το 1862, χωρίς να πάψει όμως να επισκέπτεται την Αθήνα τακτικά. Το 1860 δημοσιεύει το Οδοιπορικό του Σατωβριάνδου (Chateaubriand Itineraire) ενώ δυο χρόνια αργότερα μετακομίζει πλέον στην Αθήνα και αφοσιώνεται στη συγγραφή. 

Όταν έχει κανείς το δικαίωμα να λαθεύει απεριόριστα, είναι βέβαιος πως κάποτε θα πετύχει. Ε. Ροίδης                         H «ΠΑΠΙΣΣΑ ΙΩΑΝΝΑ»

Το 1866 εξέδωσε την «Πάπισσα Ιωάννα», ένα μυθιστόρημα με ιστορική βάση, που όμως περισσότερο μοιάζει με μια ιστορική μελέτη. Ο Ροΐδης άκουσε την ιστορία της Πάππισας Ιωάννας όταν ήταν ακόμα παιδί στη Γένοβα και εντυπωσιάστηκε βαθιά. Η Πάπισσα Ιωάννα εκτυλίσσεται τον 9ο αιώνα μ.Χ. και είναι η ιστορία μιας νεαρής κοπέλας, κόρης ιεραποστόλου, η οποία, όταν έμεινε ορφανή, μεταμφιέστηκε σε άντρα, μπήκε σε μοναστήρι. Εκεί γνωρίζει και έναν επισκέπτη μοναχό, τον οποίο ακολουθεί και ζει μαζί του για 7 χρόνια στο ίδιο κελί, ως μοναχός και η ίδια, σε ένα μοναστήρι Βενεδικτίνων. Όταν οι εραστές έφυγαν από το μοναστήρι, ταξίδεψαν σε αρκετές χώρες, ώσπου, στην Αθήνα, η Ιωάννα εγκατέλειψε τον εραστή της και μπήκε σε ένα πλοίο με προορισμό τη Ρώμη.

Εκεί κατάφερε να αναρριχηθεί μέχρι την κορυφή της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και τον Παπικό θρόνο. Η ερωτική σχέση όμως την οποία σύναψε με τον θαλαμηπόλο της. Φλώρο, είχε σαν αποτέλεσμα την εγκυμοσύνη της. Έτσι, κατά τη διάρκεια μιας μεγάλης λιτανείας το έκπληκτο πλήθος βλέπει τον σεβαστό Πάπα Ιωάννη τον Η΄, να γεννά «άωρον και ημιθανές βρέφος» και να πεθαίνει υπό την οργή «του μαινόμενου όχλου, λακτοπατούντος, καταπτύοντος και ζητούντος να ρίψη εις τον Τίβεριν Πάπισσαν και παπίδιον».

Το έργο εμφανώς στηλιτεύει τα αρνητικά της Καθολικής Εκκλησίας, αλλά είναι φανερό ότι η κριτική και η απόρριψη απευθύνονται κυρίως στην Ορθόδοξη, κάτι που προκάλεσε την έντονη αντίδραση των κληρικών. Στις επιθέσεις εναντίον του Ροΐδη πρωτοστάτησε αρχικά ο κληρικός Μακάριος ο Καρυστίας, με άρθρα στον Τύπο, και αργότερα ενεπλάκη και η Ιερά Σύνοδος που με εγκύκλιό της αναθεμάτισε τον συγγραφέα και έργο ως «κακόηθες και βλάσφημον», ζητώντας την παρέμβαση του κράτους για την απαγόρευση κυκλοφορίας του βιβλίου, κάτι που τελικά δεν έγινε.

Η Πάπισσα Ιωάννα, ωστόσο, αναγνωρίστηκε ως ένα από τα πιο πρωτοποριακά μυθιστορήματα της ελληνικής πεζογραφίας του 19ου αι. όχι μόνο χάρη στο επιμελημένο ύφος αλλά και εξαιτίας της αντιρομαντικής διάθεσης που θεωρήθηκε πρόδρομος της στροφής προς τον

Διαβάζοντάς καθημερινώς τις εφημερίδες και ακούοντας τα δελτία ειδήσεων στις τηλεοράσεις σε καταλαμβάνει μια μελαγχολία του θανατά. Με οδυνηρό τρόπο καταγράφεις εντός σου την αγωνία ενός ανθρώπου που ζει σε μια χώρα που αγαπάει και πονά, αλλά μια χώρα που τον πληγώνει. Όχι μόνο η ηγετική του ελίτ, αλλά δυστυχώς και κατά πλειοψηφία ο ίδιος ο λαός που την αναδεικνύει. Κι αυτό είναι και το χειρότερο που μπορεί να  σου συμβεί. Να περιορίζεται, έτσι, σε μικρή, η πιθανότητα κι η ελπίδα για ανάκαμψη και θετική πορεία αντίστοιχη των προσδοκιών του καθενός μας.  Παρ’ όλα αυτά είμαι υποχρεωμένος να διατηρώ άσβεστη τη φλόγα της αισιοδοξίας πως στο μέλλον θα δημιουργηθούν οι κινητήριες εκείνες δυνάμεις, που θα ωθήσουν τη χώρα προς τα εμπρός. Δεν υπάρχει άλλη  εναλλακτική θέση….

Γυμνάσιο Ψυχικού «Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή» :

Η ιστορία του σχολείου

Το σχολείο ιδρύθηκε το σχολικό έτος 1972-1973, με το υπ αριθμ. 310 Βασιλικό Διάταγμα «Περί δρύσεως μικτο μερησίου ξαταξίου Γυμνασίου ες τήν Κοινότητα Παλαιο Ψυχικο Αττικής» ( Φ.Ε.Κ. 92, τ.Α΄/20-4-1973).

Λειτούργησε για πρώτη φορά στα μέσα, περίπου, της σχολικής χρονιάς 1972-73 σε πρωινό κύκλο, ως παράρτημα του Γυμνασίου Φιλοθέης, με μαθητές που μετεγγράφηκαν  από  γυμνάσια όμορων Δήμων και Κοινοτήτων. Περιελάμβανε γραφεία εκπαιδευτικών, στον πρώτο όροφο, έξι αίθουσες διδασκαλίας-μία για κάθε τάξη- στο ισόγειο, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών με βοηθητικό χώρο, στεγασμένο γυμναστήριο, αποδυτήρια, χώρους υγιεινής, κυλικείο και αύλειους χώρους.

Λίγα χρόνια αργότερα, λόγω της αύξησης του αριθμού των μαθητών, το σχολείο λειτούργησε σε πρωινό και απογευματινό κύκλο και εξοικονομήθηκαν επιπλέον αίθουσες διδασκαλίας με την προσωρινή τροποποίηση της μορφής της αίθουσας πολλαπλών χρήσεων.

 Μετά τη διαίρεση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε 3/χρονο Γυμνάσιο και 3/χρονο Λύκειο (Ν.309/1976), τα δύο σχολεία διαχωρίστηκαν πλέον οργανικά και διοικητικά και λειτουργούσαν, εναλλάξ, σε πρωινό και απογευματινό κύκλο. Λίγο αργότερα, το σχολείο επεκτάθηκε με την κατασκευή έξι επιπλέον αιθουσών στον πρώτο όροφο.

Στα τέλη της δεκαετίας του ?90 οικοδομήθηκε ξεχωριστό κτήριο για το Λύκειο. Από τότε τα δύο σχολεία λειτουργούν σε πρωινή βάρδια.

Με την αριθμ. Δ4/52852/30-5-2005 Υπουργική Απόφαση (Φ.Ε.Κ. 1049, τ.Β΄/25-7-2005), το Γυμνάσιο μετονομάσθηκε σε Γυμνάσιο Ψυχικού «Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή». Η μετονομασία του σχολείου προτάθηκε από τον κ. Πολίτη Σωτήριο, μαθηματικό, και την κ. Προκοπίου Βασιλική, καθηγήτρια Πληροφορικής, προκειμένου να τιμηθεί ο διεθνώς καταξιωμένος Έλληνας μαθηματικός, Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή (1873-1950). Η πρόταση  έγινε δεκτή από το Σύλλογο των καθηγητών με την αριθμ. 28/18-3-2003 Πράξη του.

Σήμερα, την είσοδο του σχολείου κοσμεί επιτοίχιο μπρούντζινο μενταγιόν με το προφίλ του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή και μαρμάρινη επιγραφή με το όνομά του, έργο που φιλοτέχνησε αφιλοκερδώς η κ. Βασιλάκη Σόνια, καθηγήτρια Καλλιτεχνικών του σχολείου τη χρονιά της μετονομασίας του.

Το 2002 ιδρύθηκε το Εργαστήριο Πληροφορικής, με δωρεά του κ. Αγγελόπουλου Θεόδωρου.

Το 2004 διαμορφώθηκε το Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, με ανάληψη του έργου και της δαπάνης από τον κ. Δραζίνο Βασίλειο , πατέρα μαθητών του σχολείου μας.

Το 2008 έγινε διαμόρφωση των αύλειων χώρων του σχολείου, των αθλητικών εγκαταστάσεων και της αίθουσας πολλαπλών χρήσεων, από το Δήμο Ψυχικού.

Σήμερα, το σχολείο διαθέτει: Γραφεία εκπαιδευτικού προσωπικού, εννέα αίθουσες διδασκαλίας, σύγχρονη αίθουσα πολλαπλών χρήσεων με οπτικοακουστικό εξοπλισμό και παρασκήνια, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Εργαστήριο Πληροφορικής, Εργαστήριο Τεχνολογίας, χώρους υγιεινής καθηγητών και μαθητών, Γραφείο καθηγητών Φυσικής Αγωγής, κλειστό γήπεδο πετοσφαίρισης και καλαθοσφαίρισης, αίθουσα ενόργανης γυμναστικής, αποδυτήρια αγοριών-κοριτσιών με χώρους υγιεινής, εξωτερικά γήπεδα καλαθοσφαίρισης, πετοσφαίρισης και ποδοσφαίρου 5χ5, στίβο 200 μέτρων, τεσσάρων διαδρομών, με ταρτάν, ξύλινη κατασκευή για τη στέγαση του φύλακα των γηπέδων, κερκίδες, κυλικείο, φυλάκιο σχολικού φύλακα, αύλειους χώρους και εξωτερικό χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων.

Στη πρώτη από τις πιο πάνω φωτογραφίες διακρίνουμε τη Δ/ντρια του σχολείου, κ. Φρύδα Μαρία, με την κόρη του Κ. Καραθεοδωρή Δέσποινα Ροδοπούλου - Καραθεοδωρή στην εκδήλωση της μετονομασίας του σχολείου.

Οι άλλες δύο φωτογραφίες είναι από τα εγκαίνια του εργαστηρίου πληροφορικής από τον κ. Θεόδωρο Αγγελόπουλο.

H   Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α    Τ Ο Υ    Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Υ Του Γιάννη Κενανίδη 1ο Γυμνάσιο Καβάλας   "Ο σημερινός κόσμος δημιουργήθηκε σε μια παλιά εποχή, που την ονομάζουν DREAMTIME. Τα όντα που τον διαμόρφωσαν, αφού ολοκλήρωσαν τη δουλειά τους, έγιναν άλλος εκείνο το αστέρι, άλλος αυτός ο βράχος, άλλο το τάδε ζώο. Εκείνα τα όντα μας έδωσαν τις γνώσεις, τον πολιτισμό, τους άγραφους νόμους. Μας άφησαν την επιταγή να μην αλλοιώσουμε τον κόσμο που διαμόρφωσαν. Διαχειριστές της δημιουργίας άφησαν εμάς, γι' αυτό και την ευθύνη για τον κόσμο την έχουμε ολόκληρη εμείς". Έτσι λένε οι ιθαγενείς της Αυστραλίας, και κάποτε προσθέτουν "ο λευκός άνθρωπος δεν έχει dreaming (κληρονομημένο νόμο). Αυτός έχει έναν άλλο δρόμο δικό του".   Και όμως, στη δική μας πόλη, αν κοιτάξετε ό,τι έμεινε από την παλιά εποχή, και νιώσετε πώς θα ήταν αν αυτά έλειπαν πιστεύω πως θα αισθανθείτε την ιερότητά τους.   Από εκείνη την εποχή προέρχεται και το κτήριο του Πρώτου Γυμνασίου της Καβάλας. Και για να το χρονολογήσουμε συγκεκριμένα, χτίστηκε στα 1909-1910. Είναι ένα από τα τρία μεγαλόπρεπα τουρκικά οικοδομήματα που χτίστηκαν στην εικοσαετία περίπου 1890-1910, δηλαδή την εποχή της μεγάλης ανάπτυξης του καπνεμπορίου, στο οποίο όφειλε η πόλη μας τον ζηλευτό της πλούτο, και εξακολουθεί να οφείλει την υπόστασή της ως πόλη.   Αλλά είναι και κάτι ακόμη ενδιαφέρον σ' αυτή τη χρονολογία. Το 1909 ήταν τότε που οι Νεότουρκοι επαναστάτησαν και ανάγκασαν τον Σουλτάνο να παραχωρήσει, για πρώτη φορά, σύνταγμα στην Τουρκία. Κατά τη γνώμη μου, αυτό δεν είναι άσχετο με την ανέγερση του κτηρίου. Οι απανταχού Τούρκοι τότε ένιωσαν πως η Τουρκία ( στην οποία ανήκε τότε και η περιοχή μας) έριξε το τείχος που την απέκλειε από τον πολιτισμένο κόσμο της Δύσης, και έπρεπε να ανοίξει βήμα ταχύ προς την πρόοδο, και γι' αυτό χρειαζόταν σχολεία, που να παρέχουν γνώση, όχι πια εξαρτώμενη από τους Χοτζάδες. Έτσι εξηγείται το ότι το σχολείο κτίσθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα στην πιο περίοπτη θέση που μπορούσαν να βρουν, στον τότε ακάλυπτο από κτίσματα λόφο.   Σχετικά, ο κ. Παναγιώτης Ζιώγας στο βιβλίο του "Παραδοσιακά Κτίρια της Νεότερης Καβάλας" αναφέρει κάποιες προφορικές μαρτυρίες, ότι το σχολείο κτίσθηκε με υποχρεωτικό έρανο (μπορούμε να υποθέσουμε και υποχρεωτική προσφορά εργασίας) από όλους τους κατοίκους της Καβάλας, με σκοπό να γίνει τουρκικό σχολείο. Εν τω μεταξύ, το "κτήριο της μεραρχίας" που βρίσκεται απέναντι, ήταν τότε το σπίτι του Τούρκου μεγαλοκτηματία Χατζή Σικίρ Αγά, που είχε χτισθεί λίγο νωρίτερα. Όπως είναι φυσικό, ο Χατζή Σικίρ Αγάς αντιδρούσε στο χτίσιμο σχολείου μπροστά από την κατοικία του, που θα του περιόριζε τη θέα. Γι' αυτό, λένε προφορικές μαρτυρίες, αντιπρότεινε να χτίσει το σχολείο με δικά του έξοδα, αρκούσε να ήταν σε άλλη θέση. Η πρότασή του απορρίφθηκε. Οι προφορικές αυτές μαρτυρίες είναι κατά τη γνώμη μου αληθείς - δεν έχουν λόγο να ψεύδονται. Η τουρκική κοινότητα της Καβάλας δεν δεχόταν να χτισθεί το σχολείο αλλού, διότι έπρεπε να βρίσκεται σε εξέχουσα θέση, ως σύμβολο της νέας εποχής που ανέτελλε.   Καθώς σημειώνει ο κ. Π. Ζιώγας το 1982, δεν υπάρχουν γραπτές πηγές για το χτίσιμο του κτηρίου του νυν 1ου Γυμνασίου, ούτε για των άλλων δύο μεγάλων τουρκικών κτισμάτων της ίδιας περιόδου. Και προσθέτει "ίσως το Τουρκικό Κτηματολόγιο, που από χρόνια βρίσκεται σε αχρηστία στα υπόγεια, νομίζω, του Πρωτοδικείου Καβάλας, να περιέχει στοιχεία". Κάλλιο αργά παρά ποτέ, αυτό το Τουρκικό Κτηματολόγιο να βγει κάποτε στο φως. Είναι πάντως προφανές ότι για τον σχεδιασμό και την κατασκευή του νυν Γυμνασίου ( όπως και των άλλων συγκαιρινών του τουρκικών κτισμάτων, της "Μεραρχίας" και της "Δημοτικής Καπναποθήκης") χρησιμοποιήθηκαν (σε συνεργασία με ντόπιους) δυτικοευρωπαίοι τεχνικοί. Αυτοί εφάρμοσαν τις κυριαρχούσες νεοκλασικές αντιλήψεις της εποχής τους με μια επιτυχημένη προσαρμογή στο πνεύμα της οθωμανικής τέχνης, ανταποκρινόμενοι έτσι στη γενικότερη κουλτούρα της εύπορης αστικής τάξης των Τούρκων της Καβάλας.   Εδώ όμως δεν μπορώ να μη ρωτήσω "τι θα πει οθωμανική τέχνη;". Ή, τι είναι αυτό που ο λαός θεωρεί τουρκική αρχιτεκτονική; Άραγε με αυτήν την τέχνη έχτιζαν οι νομάδες και ημινομάδες Τούρκοι όταν ακόμη κατοικούσαν στις στέπες της Ασίας; Ή μήπως οι Άραβες προτού γίνουν Μουσουλμάνοι είχαν κάποια σπουδαία αρχιτεκτονική να επιδράσει στων άλλων λαών;   Η γνώμη μου είναι πως η λεγόμενη οθωμανική αρχιτεκτονική δεν είναι άλλη από τη βυζαντινή, που προσαρμόσθηκε στις ανάγκες των Μουσουλμάνων. Η δε βυζαντινή, με τη σειρά της, δεν είναι παρά φυσική συνέχεια της αρχαιοελληνικής (που στην πορεία της είναι φυσικό να αφομοίωσε ανατολικά στοιχεία, κυρίως περσικά - αφομοίωσε, αλλά δεν αντέγραψε).   Το διδακτήριό μας λοιπόν αφού ολοκληρώθηκε το 1910, χρησιμοποιήθηκε ως τουρκικό σχολείο, όπως και προοριζόταν από την καβαλιώτικη τουρκική κοινότητα η οποία το κατασκεύασε και το είχε ιδιοκτησία της. Όχι όμως για πολύ.

Ο ΑΙΡΕΤΙΚΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΑΪΡΗΣ (1784-1853)

Ο ΑΙΡΕΤΙΚΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΑΪΡΗΣ (1784-1853)

ΚΑΙ Η ΝΕΑ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΗΣ «ΘΕΟΣΕΒΕΙΑΣ»

Γράφει ο Γιώργος Στάμκος

Η Χώρα της Άνδρου φημίζεται για τα νεοκλασικά αρχοντικά των καραβοκυραίων της, για το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, αλλά περισσότερο απ’ όλα για τα ξακουστά παιδιά της, τους μεγάλους ανθρώπους που γέννησε. Ο ένας ήταν ο σουρεαλιστής ποιητής Ανδρέας Εμπειρίκος (1901-1974). Ο άλλος ήταν ο αιρετικός κληρικός και φιλόσοφος Θεόφιλος Καΐρης (1784-1853). Στην κεντρική πλατεία της Άνδρου υπάρχει ένας ανδριάντας αφιερωμένος στη μνήμη του, ο οποίος τοποθετήθηκε το 1896. Ο Καΐρης ήταν ένας πολύ μορφωμένος κληρικός, γόνος μιας από τις ισχυρότερες οικογένειες του νησιού, ο οποίος ήταν ο πρώτος που σήκωσε το λάβαρο της επανάστασης του 1821 στην Άνδρο. Όταν τέλειωσε ο πόλεμος και δημιουργήθηκε το πρώτο ελληνικό κράτος ο Καΐρης ίδρυσε στην Άνδρο ένα πρότυπο ορφανοτροφείο για τα ορφανά της επανάστασης. Πριν δημιουργήσει ωστόσο το περίφημο ορφανοτροφείο του ο ανήσυχος Καΐρης ταξίδεψε στην Ευρώπη, στην Ιταλία και στην Αγγλία, προκειμένου να διευρύνει τις γνώσεις του. Στο Λονδίνο μάλιστα δημιούργησε, σε συνεργασία με Έλληνες της πόλης, έναν Ελληνικό Σύλλογο Θεοσοφίας, τριάντα χρόνια πριν η μαντάμ Μπλαβάτσκι συλλάβει τη θεοσοφική ιδέα. Ο Καΐρης είχε πολλούς πλούσιους Έλληνες (στην Κωνσταντινούπολη, στη Σμύρνη κ.α.) που υποστήριζαν τις πρωτοποριακές ιδέες του και χρηματοδοτούσαν το ορφανοτροφείο του. Αν και το σχολείο του λειτούργησε μόλις τρία χρόνια (1836-1839), άφησε εντούτοις εποχή για το υψηλό επίπεδο διδασκαλίας και το ήθος του. Δεν ήταν μόνο Έλληνες οι μαθητές του Καΐρειου ορφανοτροφείου. Αρκετοί Βούλγαροι, ακόμη και Τούρκοι φοίτησαν σ’ αυτό.

Ο Θεόφιλος Καΐρης ήταν ένας γνήσιος αρχαιολάτρης, λάτρης της φιλοσοφίας και του αρχαίου ελληνικού πνεύματος. Έτσι, όσοι μαθητές του δεν είχαν ονόματα ακραιφνώς ελληνικά, τα μετέβαλε προς το αρχαιοπρεπέστερο. Λέγεται πως όλοι όσοι έχουν σήμερα στην Άνδρο το όνομα Λεωνίδας είχαν προηγουμένως το όνομα Λεονάρδος, και οφείλουν στον Καΐρη τη μεταβάπτισή τους. Το ίδιο συνέβαινε και με ορισμένα επίθετα. Έτσι οι σημερινοί Εμπειρίκοι της Άνδρου λεγόντουσαν προηγουμένως Μπιρίκοι ή Πιρίκοι π.χ. ο Λεονάρδος Μπιρίκος έγινε, χάρη στον Καΐρη, Λεωνίδας Εμπειρίκος! Αυτή η συνήθεια του εξελληνισμού των ονομάτων είχε πάρει τον 19ο αιώνα διαστάσεις «ιερής μανίας» π.χ. ο Ζαμπλές μετονομάστηκε σε Ιάμβλιχο, ο Πηγαδιώτης σε Φρεαρίτης κ.α.

Στη Σχολή του Καΐρη φοιτούσαν άνδρες από εννέα και πάνω και στην ανώτατη τάξη (από τη σημερινή πρώτη Λυκείου και πάνω) διδάσκονταν μεταφυσική (!), λογική, θεολογία, γνωστική, άλγεβρα, διοπτρική, ορυκτολογία, αστρονομική κ.α. Κάποιοι θαυμαστές του αποκαλούσαν τον Καΐρη «γιο του Απόλλωνα, του Σωκράτη και του Πλάτωνα». Ο ίδιος ο Θεόφιλος Καΐρης δίδασκε συνεχώς, σηκώνονταν κάθε μέρα στις έξη το πρωί, τρεφόταν λιτά και κοιμούνταν μόλις τέσσερις ώρες ημερησίως! Η υπερβολική εξάντληση και ο ασταμάτητος μόχθος οδήγησαν, σύμφωνα με ορισμένους, τον Καϊρη στο θρησκευτικό παραλήρημα που εκφράστηκε μέσα από την ίδρυση νέας θρησκείας.

Η Καΐρειος βιβλιοθήκη στη Χώρα της Άνδρου.

Ο Θεόφιλος Καΐρης δεν έμεινε γνωστός στην ιστορία για το ορφανοτροφείο του, αλλά για το σάλο που προκάλεσε με την ίδρυση μιας νέας θρησκείας, που ονόμαζε Θεοσέβεια. Λέγεται ότι μυούσε τους μεγαλύτερους και ωριμότερους μαθητές του σε διδασκαλίες και δόγματα που αντίβαιναν στο χριστιανισμό, μια και αρνούνταν τη θεότητα του Ιησού, την Αγία Τριάδα, τις Γραφές, τα μυστήρια και τις τελετές της εκκλησίας. Ο Καΐρης