Η παιδεία είναι θέμα ανατροφής - Ευαγγελια Τζιακα 17 Νοε 2015

Σ᾽ αυτό τον κόσμο οι άνθρωποι τείνουν να μπερδεύουν την εκπαίδευση με την παιδεία. Αν και τα δυο προέρχονται απ᾽ το ρήμα «παιδεύω», στην ουσία πρόκειται για δύο διαφορετικές έννοιες.

Η εκπαίδευση παρέχεται από τα σχολεία και πιστοποιείται με πτυχία, ενώ η παιδεία είναι αποτέλεσμα τόσο του περιβάλλοντος στο οποίο γαλουχήθηκες, όσο και προϊόν εσωτερικών ζυμώσεων του εκάστοτε ατόμου.

Η παιδεία είναι αυτή που σου μαθαίνει να ξεχωρίζεις το καλό απ᾽ το κακό. Σε διδάσκει τι είναι δικαιοσύνη και τι σεβασμός. Απ᾽ την άλλη, η εκπαίδευση επιτελεί το ρόλο του μορφωτικού αγαθού μέσω του οποίου αποκτάς γνώσεις, που με τη σειρά τους θ᾽ αποτελέσουν εφόδιο για ένα καλό βιοτικό επίπεδο.

Στις μέρες μας, εν αντιθέσει με τα παλαιότερα χρόνια, υπάρχει τέτοια πληθώρα εκπαιδευτικών μέσων και πτυχίων που φτάνουν να γεμίσεις έναν τοίχο. Στην ουσία, όμως, οι άνθρωποι είναι απαίδευτοι.

Οι παλιότεροι μπορεί να μην είχαν τη δυνατότητα να μορφωθούν, όμως, είχαν ιδιαίτερα αυξημένη την αίσθηση δικαίου. Τώρα γιατί εμείς χάσαμε την ουσία, είναι απορίας άξιο.

Προσποιούμαστε πώς γνωρίζουμε τα πάντα κι εκφράζουμε τη γνώμη μας επί παντός επιστητού. Μπορεί να μάθαμε να μιλάμε πολλές και διαφορετικές γλώσσες αλλά δε μιλάμε την κυριότερη: αυτή της πεπαιδευμένης αντίληψης.

Παιδεία: ένας τόσο ηχητικά εύκολος,  μα τόσο δυσπρόσιτος στην πράξη όρος. Κανένας απ᾽ τους φιλοσόφους δεν όρισε τον όρο «εκπαίδευση» παρά μόνο τον όρο της παιδείας και ποτέ δεν έκανε το λάθος να τους ταυτίσει.

Ίσως γιατί ήξεραν ποιο απ᾽ τα δυο είναι ο θεμέλιος λίθος μιας υγιούς προσωπικότητας και κοινωνίας.

Εκπαίδευση χωρίς παιδεία μοιάζει με δέντρο χωρίς κορμό. Θα συναντήσεις πολλούς ανθρώπους με πτυχία, μα με παιδεία λίγους. Κι ας πιστεύουν λανθασμένα πως το ένα επιφέρει το άλλο.

Αν υπήρχε ουσιαστική παιδεία θα υπήρχε σεβασμός στην ανθρώπινη ζωή. Θα υπήρχε δικαιοσύνη. Ο κόσμος θα έβλεπε όμορφες και άσπρες μέρες. Οι μαύρες και κόκκινες μέρες που ζούμε είναι προϊόν της εκπαίδευσης που χρησιμοποιείται απ᾽ τους μεγάλους για να χειραγωγήσουν τους λαούς.

Το χέρι του ανθρώπου που έχει γαλουχηθεί με τα ιδανικά της παιδείας δεν οπλίζεται ποτέ για να επιτεθεί. Ο άνθρωπος ο πεπαιδευμένος δίνει αξία στην ανθρώπινη ζωή, την τιμά, τη σέβεται και την υπερασπίζεται.

Σίγουρα η εκπαίδευση είναι  ζωτικής σημασίας. Χωρίς αυτήν ο πολιτισμός μας δε θα είχε κάνει άλματα. Το πρόβλημα δεν είναι η εκπαίδευση ως μορφωτικό αγαθό, αλλά η έλλειψη της ουσιαστικής παιδείας ως βάση για να στηριχθεί και να ευοδώσει.

Κανένα βιβλίο και δε θα στη διδάξει. Η οικογένεια σου κι η ίδια η ζωή θα στη μάθουν, αρκεί να έχεις τα μάτια και τα αυτιά ανοιχτά να αφουγκραστείς τα γεγονότα γύρω σου.

Δυστυχώς στους τέσσερις μουντούς τοίχους του σχολείου η κριτική σκέψη αντικαθίσταται απ᾽ την παπαγαλία. Τα παιδιά μαθαίνουν για τις ιδέες της παιδείας χωρίς να μπορούν να τις αντιληφθούν πρακτικά.

«ΣΧΟΛΑΙ ΠΟΛΙΧΝΙΤΟΥ»

 Δημοσιεύτηκε στον Πολιχνιάτικο Λόγο

Νικέλλη Στρατή

Πριν λίγα χρόνια (σχ. έτος 1998-99) η Ομάδα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του Λυκείου μας μελέτησε την ιστορία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στον Πολιχνίτο, ξεψαχνίζοντας τα αρχεία του σχολείου μας και συγκεντρώνοντας πολύτιμο υλικό, το οποίο παρουσίαζε, παράλληλα με την πορεία της έρευνας, εκδίδοντας τετρασέλιδα τεύχη με τον τίτλο » Αρχή για να βρεθούν οι ΡΙΖΕΣ» Όλα μαζί τα τεύχη εκδόθηκαν το 2004 σε ένα μικρό τόμο 100 σελίδων.

Στην έρευνά  μας αυτή, η πιο παλιά γραπτή μαρτυρία που είχε βρεθεί, ήταν μια εγγραφή του Βιβλίου Πιστοποιητικών Σπουδής, σύμφωνα με την οποία κατά το 1920 χορηγήθηκε ενδεικτικό Β΄ τάξης στον μαθητή Κακάμπουρα Παναγιώτη του Ευστ, που είχε φοιτήσει το σχολικό έτος 1901-02.

Στην αρχή της φετινής σχολικής χρονιάς (2005-06) κατά τη μεταφορά και τακτοποίηση μιας ντουλάπας που περιείχε βιβλία υποστηρικτικά της διαδικασίας των Πανελλαδικών εξετάσεων, οι οποίες διεξάγονταν και στο Λύκειό μας μέχρι το 2000, βρέθηκε και η μεταλλική σφραγίδα που χρησιμοποιούσαμε όλα αυτά τα χρόνια, για να σφραγίζουμε με βουλοκέρι τα δέματα με τα γραπτά των μαθητών μας, πριν μεταφερθούν στα βαθμολογικά κέντρα της Αττικής.

Η σφραγίδα αυτή, την οποία παρουσιάζουμε εδώ, στον εξωτερικό κυκλικό δακτύλιο γράφει » ΕΦΟΡΙΑ ΣΧΟΛΩΝ ΠΟΛΙΧΝΙΤΟΥ*1835*» και στο κέντρο έχει την ολόσωμη εικόνα της θεάς Αθηνάς.

Τον όρο «Σχολαί Πολιχνίτου» τον συναντάμε επίσης στη ράχη μιας σειράς 3 δερματόδετων βιβλίων  με τίτλο «ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΔΡΑΜΑΤΑ ΣΩΖΟΜΕΝΑ» του N. WECKLEIN, με χρονολογία έκδοσης το 1897, χωρίς να γνωρίζουμε πότε δέθηκαν τα βιβλία.

Συναντάται όμως και ο όρος «ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΥΧΝΙΤΟΥ»  στη ράχη μιας άλλης, μεταγενέστερης σειράς δερματόδετων βιβλίων με τίτλο «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΟΣ»  του 1930. Οι όροι αυτοί συναντιούνται και σε πρακτικά της σχολικής εφορίας αλλά και του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου του Ιερού Ναού του Αγίου Γεωργίου (της τρίτης δεκαετίας του 20ου αιώνα), όπως και με τη μορφή χειρόγραφων σημειώσεων σε βιβλία της σχολικής βιβλιοθήκης.     

Για να αποσαφηνίσουμε το περιεχόμενο των όρων αυτών καταφύγαμε στο αρχείο του Δημοτικού Σχολείου Πολιχνίτου, που είναι το αρχαιότερο στην περιοχή, διότι στο αρχείο του Λυκείου μας, που περιλαμβάνει τα αρχεία όλων των μορφών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της περιοχής μας, δεν υπάρχει κανένα ίχνος εγγράφου, που να αφορά την προ του 1914 περίοδο ενώ αντίθετα στο αρχείο του Δημοτικού υπάρχουν πληροφορίες απ’ το σχολικό έτος 1895 και μετά.

Να σημειωθεί ότι αρχεία της εκκλησίας για την περίοδο αυτή (19^ος αιώνας) δεν υπάρχουν. Τα αρχεία του Δήμου δυστυχώς καταστράφηκαν, πριν λίγα σχετικά χρόνια. Το κακό είναι ότι η καταστροφή δεν προήλθε από ατύχημα, αλλά, όπως μας πληροφόρησαν, πρώην και νυν υπάλληλοι του Δήμου, από επιπόλαιη και εγκληματική απόφαση για αποσυμφόρηση του χώρου στο Δημαρχείο.

Έτσι απ’ το αρχείο του  Δημοτικού σχολείου διαπιστώνουμε ότι το 1895 λειτουργούσε σχολείο με 7 τάξεις, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως π.χ. Ζ΄ αστικής Στο μαθητολόγιο αυτού του σχολείου δεν υπάρχει ούτε τίτλος ούτε σφραγίδα μέχρι το σχ. έτος 1901-02. Στην αρχή κάθε σχολικής χρονιάς υπάρχουν οι εγγραφές «Σωματείον εφόρων» και «Σωματείον διδασκάλων» κάτω απ’ τις οποίες ακολουθούν αντίστοιχα τα ονόματα των μελών της σχολικής εφορείας και των δασκάλων του σχολείου. Ακολουθούν οι εγγραφές των μαθητών στο τέλος των οποίων, δεν υπήρχε ούτε σφραγίδα ούτε υπογραφή. Διευθυντής μέχρι τη χρονιά αυτή ήταν ο Βάλλης Εμμανουήλ.

Την επόμενη σχολική χρονιά, 1902-03, με διευθυντή τον Π. Κουτρή, οι τάξεις γίνονται 8 και στο τέλος των εγγραφών έχει τεθεί στρογγυλή σφραγίδα στο κέντρο της οποίας υπάρχουν η λέξη «ΕΦΟΡΙΑ»  και το έτος «1871» και στην περιφέρεια η φράση «ΣΦΡΑΓΙΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΟΛΙΧΝΙΤΟΥ»

Μ’ αρέσουν τα ρομάντζα. Οι ιστορίες όπου το αθώο κορίτσι κερδίζει τον αγαπημένο της και βρίσκει την ευτυχία. Γνωρίζω ότι στην εποχή μας το είδος δεν έχει πολλούς θιασώτες. Ότι θεωρείται ξεπερασμένο τη σήμερον ημέρα. Αλλά εγώ παραμένω πιστός στην χρυσή παράδοση. Οι ήρωες στις δικές μου ιστορίες είναι οικείοι άνθρωποι με προτερήματα κι ελαττώματα σαν τους ένοικους της διπλανής πόρτας. Μα καλά Κύριε δεν υπάρχουν δράματα στην καθημερινή μας ζωή ; Υπάρχουν και περισσεύουν, αλλά στο κλείσιμο της ιστορίας θέλω να δίνεται η αισιόδοξη προοπτική, ένα τέλος όπου το κοινώς παραδεκτό δίκαιο να θριαμβεύει. Από τους σημερινούς «προοδευτικούς» αυτό θεωρείται ξεπερασμένο κι οπισθοδρομικό, αλλά ας κρατήσουν για τον εαυτό τους και τους θαυμαστές τους αυτήν την άποψη. Εγώ δεν είναι ένας απ’ αυτούς.

ΕΙΔΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΟΡΔΑΙΑΣ, Από την εφημερίδα του 5ου Γυμνασίου

Δημοσιεύτηκε απο: e-ptolemeos team σε 5ο Γυμνάσιο,

Να κι ένα σχολείο τόσο όμοιο μα και τόσο διαφορετικό από αυτά που έχουμε παρουσιάσει στα προηγούμενα φύλλα της εφημερίδας μας!
Ο κ. Γεώργιος Παπαδόπουλος, δάσκαλος και διευθυντής στο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Πτολεμαϊδας, με υποδέχεται θερμά και, αφού μου δώσει τις απαραίτητες πληροφορίες, με ξεναγεί στο σχολείο για να το γνωρίσω κι εγώ.
Το ειδικό δημοτικό σχολείο ξεκίνησε να λειτουργεί το 1990. Φιλοξενήθηκε για πολλά χρόνια στο 6ο και στο 7ο Δημοτικό σχολείο και από το 2004 λειτουργεί στο κτίριο Βούλγαρη. Στο δημοτικό σχολείο φοιτούν 15 μαθητές (6-15 ετών) και 4 στο ειδικό νηπιαγωγείο( 4- 6 ετών) που λειτουργεί στο ίδιο κτίριο. Τα παιδιά έχουν νοητική υστέρηση, σύνδρομο down, αυτισμό, σπαστική τετραπληγία κα.

Οι μαθητές που τελειώνουν το σχολείο μπορούν να φοιτήσουν στο Ειδικό Γυμνάσιο της Κοζάνης ή στο Ειδικό Επαγγελματικό Εργαστήρι Κατάρτισης στην Πεντάβρυσο. Το προσωπικό αποτελείται από 5 δασκάλους και τους εξής ειδικούς: λογοθεραπευτή, φυσιοθεραπευτή, κοινωνικό λειτουργό, ψυχολόγο, γυμνάστρια, νοσηλεύτρια και 2 βοηθούς.
Ε, λοιπόν εντυπωσιάστηκα! Το κτίριο είναι καινούριο, χτίστηκε με το κληροδότημα της κ. Χριστίνας Βούλγαρη, της «δασκάλας με τη χρυσή καρδιά», η οποία ευεργέτησε με τον τρόπο αυτό και την πόλη της αλλά και τα παιδιά που αγαπούσε. Το φως είναι άπλετο και στην κεντρική αίθουσα πρωινής συγκέντρωσης, αφού υπάρχει αίθριο, αλλά και στις αίθουσες διδασκαλίας που φωτίζονται από πρωτότυπα παράθυρα φινιστρίνια… Υπάρχουν αίθουσες διδασκαλίας, αίθουσες θεραπείας (λογοθεραπεία, εργοθεραπεία, φυσιοθεραπεία, ψυχολογική υποστήριξη,), πλήρως εξοπλισμένο γυμναστήριο, αλλά και …κουζίνα, όπου τα παιδιά μαθαίνουν τα βασικά στοιχεία της αυτόνομης διαβίωσης.
Κι όσο για τα κλασικά μαθήματα, όσα παιδιά μπορούν, ασχολούνται και με τη γραφή και ανάγνωση. Εδώ προτάσσονται οι ανάγκες του κάθε παιδιού, γιατί δεν έχουν όλα το ίδιο πρόβλημα, και το πρόγραμμα διαμορφώνεται αναλόγως. Πάντως βαρύτητα δίνεται κυρίως στην κοινωνικοποίηση καθώς και στην αυτόνομη διαβίωση, ώστε να μπορέσουν τα παιδιά να αυτοεξυπηρετούνται μεγαλώνοντας.
Για την κοινωνικοποίηση των παιδιών και για το άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία, φροντίζουν οι υπεύθυνοι του σχολείου να συνδιοργανώνουν εκδηλώσεις με άλλα σχολεία της πόλης ( γιορτές, θεατρικές παραστάσεις) αλλά και να δέχονται, όπως και να κάνουν επισκέψεις σε σχολικούς χώρους. Σε αυτό τους δυσκολεύει το γεγονός ότι το σχολείο τους βρίσκεται στα όρια της πόλης, οπότε η μετακίνηση είναι ένα πρόβλημα. Ωστόσο το σχολείο είναι ανοιχτό σε όλους και ο κ. Παπαδόπουλος προτρέπει σχολεία αλλά και γονείς που ενδιαφέρονται να έρθουν να το γνωρίσουν από κοντά. Άλλωστε, αν και λειτουργεί τόσα χρόνια, πολλοί στην Πτολεμαϊδα δεν γνωρίζουν την ύπαρξή του.
Η έλλειψη εργοθεραπευτή είναι ένα άλλο πρόβλημα, αλλά και ότι το προσωπικό δεν είναι μόνιμο.
Ίσως όμως το μεγαλύτερο πρόβλημα να βρίσκεται στη δυσκολία μας να αποδεχτούμε το διαφορετικό. Ωστόσο πιστεύω ότι τέτοια σχολεία που έχουν τις σωστές κτιριακές εγκαταστάσεις αλλά και το εξειδικευμένο και πρόθυμο προσωπικό, μπορούν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε ότι όλα τα παιδιά δεν είναι ίδια και δεν έχουν ανάγκη την ίδια εκπαίδευση. Το κάθε παιδί είναι ξεχωριστό, όμως όλα μπορούν, σε αυτά που έχουν ανάγκη, να εκπαιδευτούν!

Ελένη Μουρούζη Γ3

Το Ανώτερο Παρθεναγωγείο Φλωρίνης

Editor Δευτέρα 4 Απριλίου, 2016

Στα τελευταία χρόνια της τουρκοκρατίας στη Φλώρινα, με τον όρο Παρθεναγωγείο εννοούσαν το δημοτικό σχολείο θηλέων, όπου τα κορίτσια μάθαιναν στοιχειώδεις γνώσεις, και κυρίως γραφή, ανάγνωση και εκκλησιαστικά κείμενα. Δεν είχε καμία σχέση με τα Παρθεναγωγεία, που λειτούργησαν την περίοδο του Μεσοπολέμου. Τα Παρθεναγωγεία αυτά είχαν άλλον σκοπό, και απαιτούσαν απολυτήριο δημοτικού σχολείου.

Στη πόλη της Φλώρινας, ο Μακεδονικός Αγώνας, έφερε μεγάλο συναγωνισμό στην εκπαίδευση, καθώς τα ελληνικά και τα βουλγάρικα σχολεία αναζητούσαν μαθητές για να παρουσιάσουν μεγάλη συμμετοχή. Από αυτόν τον συναγωνισμό βγήκαν κερδισμένα τα κορίτσια, που πήραν γνώσεις δημοτικού σχολείου.  Όμως η θέση της γυναίκας ήταν στο σπίτι, ακόμη και στις αρχές του 20^ου αιώνα.

Η κοινωνία άλλαζε και αναζητούσε νέους ρόλους. Η γυναίκα έπρεπε να ακολουθήσει και αυτή την εξέλιξη, σε μια πόλη, όπου ο αστισμός επικρατούσε και διέλυε την παλιά νοοτροπία, που είχε διαμορφωθεί επί αιώνες. Οι εύπορες οικογένειες ήταν οι πιο αστικοποιημένες και ήθελαν καλύτερη μόρφωση για τα κορίτσια τους. Η εκπαίδευσή τους όμως απέβλεπε στην προετοιμασία, ώστε να γίνουν σύγχρονες νοικοκυρές. Τα Παρθεναγωγεία, την περίοδο του Μεσοπολέμου, πρόσφεραν κατάλληλη εκπαίδευση, σε σχέση με την θέση της γυναίκας αυτής της περιόδου. Υπήρχαν βέβαια  και τα γυμνάσια, στα οποία όμως φοιτούσαν ελάχιστα κορίτσια, όπως και στα Διδασκαλεία δασκάλων και νηπιαγωγών.

Στη Φλώρινα, το Παρθεναγωγείο λειτούργησε, τον Σεπτέμβριο του 1922, και στεγάστηκε στον πάνω όροφο του 2^ου δημοτικού σχολείου. Η φοίτηση ήταν τριετής. Τρεις τάξεις από 20 περίπου κορίτσια κάθε τάξη, συνολικά περίπου 60 κορίτσια. Συνήθιζαν να το ονομάζουν Αστικό Παρθεναγωγείο, για να μη συγχέεται με τα Παρθεναγωγεία της τουρκοκρατίας. Τα κορίτσια μάθαιναν πολλά, που είχαν σχέση με την οικιακή οικονομία, αρκετά θεωρητικά μαθήματα, και μαθήματα που είχαν σχέση με την γυναικεία φύση.  Σκοπός της αγωγής ήταν να γίνουν καλές ελληνίδες μάνες, νοικοκυρές και σύζυγοι. Γενικά η αγωγή που παρείχαν ήταν ελληνοχριστιανική.

Με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1929, τα Παρθεναγωγεία μετατράπηκαν σε Ανώτερα Παρθεναγωγεία, και κατατάχτηκαν στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η φοίτηση έγινε τετραετής.   Οι σπουδές κατατάσσονταν στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αλλά δεν είχαν το δικαίωμα να συνεχίσουν τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο. Το Παρθεναγωγείο, όπως και το Ανώτερο Παρθεναγωγείο εκπαίδευαν κορίτσια της πόλης. Η γυναίκα της πόλης και η γυναίκα του χωριού δεν είχαν τις ίδιες εργασίες. Γι αυτόν τον λόγο η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, του 1929, ίδρυσε την Οικοκυρικές Σχολές, όπου εκπαιδεύονταν τα κορίτσια από τα χωριά, με γνώσεις κατάλληλες για το αγροτόσπιτο και τις αγροτικές δουλειές.

Είχα την τύχη να συζητήσω με την αείμνηστη  Βασιλική Σαμαρά – Καρατζά, που ήταν απόφοιτη του Ανώτερου Παρθεναγωγείου Φλωρίνης. Η συζήτηση έγινε τον Απρίλιο του 1999. Μου αφηγήθηκε τα παρακάτω: «Γεννήθηκα το 1916 και φοίτησα στο 3^ο δημοτικό σχολείο, που τότε στεγαζόταν σε ένα μεγάλο σπίτι στην οδό Παύλου Μελά, απέναντι από το κτήριο του Γιάννη Ζήση. Την περίοδο 1928-1932 σπούδασα στο Παρθεναγωγείο Φλωρίνης, που στεγαζόταν στον πάνω όροφο του 2^ου δημοτικού σχολείου. Το 1930 στεγάστηκε σε ένα μεγάλο σπίτι στην οδό Καστρισιανάκη, τρία σπίτια πιο κάτω από την γωνία του Σιδέρη. Στην αρχή το Παρθεναγωγείο ήταν τριτάξιο, μετά το 1929, έγινε τετρατάξιο και ονομάστηκε Ανώτερο Παρθεναγωγείο Φλωρίνης. Η εγγραφή στο Παρθεναγωγείο απαιτούσε απολυτήριο εξαταξίου δημοτικού σχολείου. Το απολυτήριο του Ανώτερου Παρθεναγωγείου ήταν ισότιμο με το απολυτήριο εξαταξίου γυμνασίου, αλλά δεν είχαμε το δικαίωμα να συνεχίσουμε στο Πανεπιστήμιο. Μπορούσαμε όμως να συνεχίσουμε τις σπουδές μας στην Σχολή Καλών Τεχνών, στην Γυμναστική Ακαδημία και να εργαστούμε ως δημόσιοι υπάλληλοι».

«Κάθε ημέρα το πρόγραμμα είχε έξι ώρες διδασκαλίας. Διευθύντρια ήταν η Μαρία Γιβάσογλου και δίδασκε οικιακή οικονομία. Κάμναμε και μαθηματικά. Φιλόλογος ήταν η δεσποινίς Παλικάρη. Μουσικός ήταν ο Αντώνης Μάρκου. Γαλλικά δίδασκε η Μαρία Παπακοσμά, από την Έδεσσα. Γυμνάστρια ήταν η Δόμνα Κουσουρέτα, από το Μοναστήρι. Καλλιτεχνικά μας δίδασκε η γαλλικός. Θρησκευτικά η φιλόλογος. Διδασκόμασταν και αρχαία ελληνικά, αλλά μετά το 1929, τα κατήργησαν».

«Όλες οι κοπέλες φορούσαν μαύρες ποδιές με το σήμα «ΑΠΦ» στο στήθος. Ήταν τα αρχικά των λέξεων Ανώτερο Παρθεναγωγείο Φλωρίνης. Φορούσαμε και άσπρα γιακαδάκια και άσπρες μανσέτες. Όλες οι κοπέλες είχαμε πλεξούδες και φορούσαμε μαύρο μπερεδάκι με τα γράμματα «ΑΠΦ». Αυτή ήταν η στολή μας, και ήταν υποχρεωτική. Στις γυμναστικές επιδείξεις φορούσαμε άσπρο μακρύ φόρεμα, διακοσμημένο με μαίανδρο στην κάτω άκρη του φορέματος».

«Κάμναμε και εκδρομές, εντός και εκτός της Φλώρινας. Σε μια εκδρομή στην Έδεσσα, που πήγαμε να δούμε τους καταρράκτες, κάποιοι νεαροί μας πλησίασαν και άρχισαν τα πειράγματα. Ένας από αυτούς φώναξε: « Αγνές περιστέρες της Φλωρίνης».  Η φράση αυτή διαδόθηκε και στη Φλώρινα και είχε το ίδιο νόημα, όπως η λέξη «Αρσακειάδα» στην Αθήνα».

«Δεν θυμάμαι πότε έκλεισε το Ανώτερο Παρθεναγωγείο Φλωρίνης, αλλά νομίζω ότι  μερικά χρόνια αργότερα έκλεισε. Το Ανώτερο  Παρθεναγωγείο τότε έβγαζε κοπέλες «με το πιάνο και τα γαλλικά», δηλαδή μαθαίναμε καλούς τρόπους και γενικά κατάλληλη συμπεριφορά που απαιτούσε ο αστικός πολιτισμός. Μετά καθιερώθηκε να πηγαίνουν τα κορίτσια στο γυμνάσιο. Το Παρθεναγωγείο έκλεισε γιατί θεώρησαν ότι η αποστολή του είχε τελειώσει». Αυτά μου αφηγήθηκε η αείμνηστη Βασιλική Σαμαρά – Καρατζά.

Το 1933, ψηφίστηκε ένας νόμος με τον οποίο καταργήθηκαν τα Ανώτερα Παρθεναγωγεία.  Το Ανώτερο Παρθεναγωγείο Φλωρίνης πήρε παράταση και λειτούργησε λίγα χρόνια ακόμη. Το 60 κορίτσια, δηλαδή 15 σε κάθε τάξη συνέχισαν τις σπουδές τους κανονικά. Το Παρθεναγωγείο μετακόμισε και στεγάστηκε στην γωνία των οδών Κοντοπούλου και Γκότση (κοντά στο κατάστημα επίπλων Σινάνη σήμερα). Τότε έρεε ένα ρυάκι κάθετα στην οδό Κοντοπούλου και υπήρχε μια ξύλινη γέφυρα. Ανεβαίνοντας την οδό Κοντοπούλου, στην αριστερή πάνω γωνία, ήταν ένα μεγάλο παλιό σπίτι. Σε αυτό το σπίτι στεγαζόταν το Διδασκαλείο Νηπιαγωγών τα προηγούμενα χρόνια. Το Ανώτερο Παρθεναγωγείο Φλωρίνης στεγάστηκε στην οδό Κοντοπούλου, μέχρι που έκλεισε οριστικά, περίπου το 1936-37.

Αλλά μια και αναφερόμαστε στα Παρθεναγωγεία, καλό είναι να αναφέρουμε και την Μαγδαληνή Σμυρνιού, γεννημένη στο Μοναστήρι. Μια υποτροφία από τον τότε Πρωθυπουργό της Ελλάδος Δ. Ράλλη, το 1904, της έδωσε την ευκαιρία να σπουδάσει στο Αρσάκειο Παρθεναγωγείο στην Αθήνα. Η Μαγδαληνή Σμυρνιού παντρεύτηκε τον δικηγόρο Μιχάλη Βουβουλίκα και έζησε στη Φλώρινα. Ήταν η μοναδική Αρσακειάδα της Φλώρινας.

Τα Παρθεναγωγεία πρόσφεραν μόρφωση στα κορίτσια, κατάλληλη για την εποχή τους, σε σχέση με την θέση της γυναίκας στην κοινωνία. Αυτά καταργήθηκαν, όταν η γυναίκα ανέβηκε ένα σκαλί πιο πάνω και βελτίωσε την κοινωνική της θέση. Τα παρθεναγωγεία έκλεισαν και όσα κορίτσια ήθελαν να συνεχίσουν τις σπουδές τους γράφονταν στα γυμνάσια θηλέων.

Δημήτρης Μεκάσης

Καταστάλαξη
…Όμως αυτό δεν είναι η ζωή; Ένα σύνολο από ποικίλα γεγονότα, προβλήματα, στεναχώριες, μα και χαρές. Τελικό καταστάλαγμα κάποια συμπεράσματα. Παράδειγμα η έκπτωση από την ψευδαίσθηση ότι μια κατηγορία ανθρώπων, με μια ορισμένη ιδεολογική πανοπλία, έχει όλα τα δίκαια με το μέρος της, ενώ οι άλλοι όλα τ’ άδικα. Εκείνο που είδε είναι ότι παντού, σ’ όλες τις κοινωνικές τάξεις, σ’ όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης, σ’ όλα τα μορφωτικά επίπεδα υπάρχουν και κατοικοεδρεύουν όλοι οι ανθρώπινοι χαρακτήρες με τα προτερήματα και τα ελαττώματά τους. Καλοσύνη και μίσος, αγάπη και κακία, αλληλεγγύη κι αδιαφορία, συνύπαρξη κι επιθετικότητα, δικαιοσύνη κι αρπακτικότητα. Αυτή είναι η ανθρώπινη κοινωνία! Τα έχει όλα και τα καλά και τα κακά

. Η λειτουργία της Βασιλικής Οικοκυρικής Σχολής Πενταβρύσου το 1947 (;).

  Απόρροια, φίλες και φίλοι, τόσο, του Έλληνα Ιταλικού πολέμου, όσο και της Γερμανικής κατοχής μέχρι το 1945, πέρα από  τα ανθρώπινα θύματα, την οικονομική εξαθλίωση της χώρας μας. Στο κρίσιμο αυτό σημείο της χώρας, που θα έπρεπε να αρχίσει η ανοικοδόμηση κύρια από τη γερμανική λαίλαπα, αρχίζει η εγχώρια  Κομμουνιστική ανταρσία, τα αποτελέσματα της οποίας είναι γνωστά και τα πληρώνουμε  και σήμερα, μπορούμε να πούμε..
Ο μικρός αυτός πρόλογος έγινε, φίλες-φίλοι και όχι μόνο, για να αιτιολογήσουμε στην επικεφαλίδα της φώτο μας Νο 4.
 Είναι γνωστό, πως την δύσκολη εκείνη περίοδο, από το 1946 και πέρα, με πρωτοβουλία της Βασίλισσας Φρειδερίκης, ιδρύθηκαν Βασιλικά τεχνικά ιδρύματα πρόνοιας, όπως ξυλουργία-ραφεία-υδραυλικά κ.λ.π, , σε διάφορα ασφαλή χωριά και πόλεις, όπου φοίτησαν παιδιά ορφανά ή  από οικονομικά φτωχές οικογένειες.
Έτσι και στο γειτονικό μας χωριό, Πεντάβρυσος, με την επωνυμία, Βασιλική οικοκυρική Σχολή Πενταβρύσου,  όπου φοίτησαν περί τα 20 κορίτσια, με αντικείμενο μάθησης, της γυναικείας ραπτικής (μοδίστρα) ή και κεντημάτων.
Στη φώτο μας, από αριστερά:
ΣΕΙΡΑ 1η, καθιστές : Πολιτίδου Ελένη, Πολιτίδου Χρυσούλα  και στο μέσον του τραπεζιού, η δασκάλα και υπεύθυνη εκπαίδευσης, Χρυσοχοϊδου Τούλα.
ΣΕΙΡΑ 2η , όρθιες: Πολιτίδου Νούλα, Ξανθοπούλου Αντιγόνη, Ζαριφέ Ελευθερία, Πολιτίδου Μαρία (Μαρίτσα), Καϊντιλίδου (;) Μαρία, Χαριτίδου Ελένη, Κωσταντινίδου Ελένη, Χ;, Πολιτίδου Θεανώ(;), Γεωργιάδου Νίτσα και Πασαλίδου Δημητρούλα .
ΣΕΙΡΑ 3η, , όρθιες : Πολιτίδου Αρετή (;),  Χαριτίδου Μαρία, Πασαλίδου Ελένη του Κ, Πουρσανίδου Κλεονίκη, Γεωργιάδου Βέρα, Παπαδοπούλου Αγάπη, Πουρσανίδου Χρυσούλα, Δημητριάδου Δέσποινα και Παπαδοπούλου Ευγενία        

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στον ΕΟΡΔΑΪΚΟ ΠΑΛΜΟ. στο φύλλο 1409 / 29 Ιανουαρίου 2014