Κυριακή 10 Δεκεμβρίου 2017





ΣΤΟΡΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ !!!
ΛΥΚΕΙΟ Ο ΚΟΡΑΗΣ

Το Λύκειον ο Κοραής ιδρύθηκε απο τον πανεπιστημιακό Ιωάννη Περδικάρη. Δημιουργήθηκε
την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας το 1905 και αρχικά στεγάστηκε σε άλλο κτίριο. Το κτίριο
αυτό οικοδομήθηκε το 1911. Είχε δυο εισόδους την κύρια απο την πλευρά της οδού Κοραή
και μια δεύτερη απο την οδό Μιλάτου. Σήμερα λειτουργεί ως καφετέρεια. Υπήρξε ενα από τα
πιο ιστορικά εκπαιδευτικά ιδρύματα του νησιού. Στο Λύκειον ο Κοραής οι μαθητές μάθαιναν
εκτός απο Ελληνικά, ξένες γλώσσες συμπεριλαμβανομένων και των τουρκικών. Το εκπαι-
δευτήριο διαθέτε ακόμα πλούσια βιβλιοθήκη και Μετεωρολογικό Σταθμό.

ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΕΙΟ

Το Σχολικό Συγκρότημα ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΕΙΟ ήταν και είναι ένα από τα σπουδαιότερα ιδρύματα
τα οποία κοσμούν την πόλη του Ηρακλείου. Βρίσκεται στην Ανατολική πλευρά του Ηρακλεί-
ου πάνω στο τείχος και συγκεκριμένα στο προπύργιο του κυρίου φρουρίου Αγίου Δημη-
τριόυ.

Το ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΕΙΟ ονομάσθηκε έτσι από τον ιδρυτή του Ιατρό Αντώνιο Γεωργίου Καπετα-
νάκη ο οποίος άφησε με διαθήκη 200.000 δραχμές σε μετρητά και όλη του την περιουσία
για την ιδρυση και λειτουργία του ιδρύματος αυτού. Ο πλήρης τίτλος του ιδρύματος σήμερα
είναι Καπετανάκειο ίδρυμα Αντωνίου και Βικτωρίας Καπετανάκη διότι και η σύζυγός του
Βικτωρία Καπετανάκη το γένος Λυσιμάχου Καλοκαιρινού, υιοθέτησε την επιθυμία του συζύ-
γου της και δαπάνησε, από δικά της χρήματα 2.500.000 δραχμές και επί πλέον κληροδότησε
μέρος της ατομικής της περιουσίας στο ίδρυμα.

Ο αείμνηστος Αντώνιος Καπε-
τανάκης στη διαθήκη του όριζε
να ανεγερθεi και ναός στο ίδρυ-
μα επ' ονόματι του Αγ. Ιωάννη
του Προδρόμου.

Σάββατο 9 Δεκεμβρίου 2017

Μαρτυρίες Μαθητών Σχολείου Άγιου Αδριανού ( δεκαετία ’30 )
Μαρτυρία Μαλεβίτη Νικολάου
Δάσκαλος: Μητροσύλης Παναγιώτης
Πήγα σχολείο το ’29 στον Πύργο. Εκεί έκανα 2 χρόνια. Μετά πήγαμε στο σημερινό σχολείο όπου στην αρχή κλείστηκε η μια από τις 2 αίθουσες. Δάσκαλος τότε ήταν ο Μητροσύλης Παναγιώτης. Πριν ήταν δάσκαλος στο Χέλι. Ήταν μόνος με 120 μαθητές, 3 τάξεις το πρωί και 3 τάξεις το απόγευμα. Ο Μητροσύλης ήταν πολύ αυστηρός, παράξενος και δυναμικός. Δηλαδή, περισσότερο φόβο είχαμε στο δάσκαλο παρά στους γονείς. Δεν βγαίναμε έξω να παίξουμε όλη τη βδομάδα αλλά κρυφά την Κυριακή σε καμιά «σούδα» . Ακούγαμε δάσκαλο και χανόμαστε.
Ο Μητρόσυλης έμενε στο γραφείο του σχολείου ( κάποιο διάστημα έμεινε και στο σπίτι του Κατσούρη). Πολλές φορές τα μεγάλα παιδιά, τα εξωσχολικά ( Ο Αδριανός του Πα-ναή του Πάρεδρου, ο Φίλης, ο Πάνος και άλλοι), πήγαιναν και τον πείρα¬ζαν. Αυτός τότε έβγαινε με το πιστόλι και έριχνε στον αέρα. Κάθε 15 μέρες έκαιγε τα ρούχα του. Δεν τα έδινε έξω για πλύσιμο.
Μαθητές και μαθήτριες του Δημοτικού Σχολείου Αγίου Αδριανού, με τον δάσκαλό τους Παναγιώτη Μητροσύλη το 1932.
Για τα παραπτώματα των παιδιών έκανε δικαστήριο βάζοντας πρόεδρο , γραμματείς, εισαγγελέα. Εδίκαζαν και η τιμωρία συνήθως ήταν το υπόγειο. Για ένα διάστημα πρόεδρος ήταν ο Πίτουράς Θανάσης και γραμματέας ο Γεωργόπουλος Γεώργιος ή Καρκαμπάς. Ο Επιμελητής έφερνε τα παραπτώματα και αυτοί εδίκαζαν. ( Η τιμωρία ήταν συνήθως στέρηση από το παιχνί¬δι του διαλείμματος). Αν ένα παιδί δεν ήξερε το μάθημα, του έλεγε θα το γράψεις 100 φορές. Φύγε για το σπίτι σου να το γράψεις να το μάθεις και νά ‘ρθεις. Είχε και παιδιά κουρείς που κούρευαν τους συμμαθητές τους. (Οι μηχανές αυτές υπάρχουν ακόμα στο σχολείο). Κάθε απόγευμα είχε ένα μαντολίνο, έβγαινε στην βεράντα και έπαιζε. Οι υποχρεωτικές τάξεις ήταν τέσσερις.
Πριν τον Μητροσύλη, στον Πύργο ήταν μια Μελπωμένη Μητρομάρα. Δυναμική κι αυτή, αλλά οι γυναίκες ήταν πιο ήπιες. Γιατί τα μεγάλα παιδιά τραβούσαν και σουγιά. ( Είχε γίνει επεισόδιο με τον Σωτηρόπουλο το Σταύ¬ρο και τον Σωτηρόπουλο Βασίλη ή Χαχάμη που της είχαν πετάξει το μελανοδοχείο).
Επί Μητροσύλη στο σημερινό σχολείο το προαύλιο ήταν κατηφορικό Κουβαλάγανε τότε με τις σούστες αμμοχάλικο και μείς τα παιδιά του σχο¬λείου το στρώναμε με τις τσάπες. Η εργασία αυτή ήταν εθελοντική. Το οικόπεδο του σχολείου το είχε δώσει ο Μαλεβίτης Ευάγγελος του Δη¬μητρίου, παππούς μου.
Μαρτυρία Εμμανουήλ Ξυλινά
Δάσκαλοι: Ζέρβας – Σούλα Φλέσσα
Πήγα στο δημοτικό σχολείο

Παρασκευή 8 Δεκεμβρίου 2017




Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΓΛΗΝΟΥ ΜΕ ΤΑ ΧΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ





Ο Δημήτρης Γληνός, τον οποίο η Ρόζα Ιμβριώτη χαρακτήρισε «προμηθεϊκή προσωπι-κότητα» ήταν ένας μεγάλος Δάσκαλος-παιδαγωγός, στοχαστής και αγωνιστής, ένας λαμπρός ολοκληρωμένος διανοούμενος, που η εξέλιξη της σκέψης του ακολούθησε τη διαδρομή «Από το Μιστριώτη στο Λένιν», όπως την είχε χαρακτηρίσει ο ίδιος σε ένα δικό του άρθρο. Η πορεία του προς τ’ αριστερά δεν ήταν στιγμιαία και πρόσκαιρη, αλλά βαθιά και καθοριστική, τόσο που δεν έκανε ποτέ πια πίσω ακόμα και μπροστά στις πιο επώδυνες συνέπειες της επιλογής του.

Αρχικά ως συντηρητικός φοιτητής στα Eυαγγελικά (1901), μετά στη Γερμανία, όπου ήρθε σε επαφή με το Γεώργιο Σκληρό και τις μαρξιστικές ιδέες. Και από την ίδρυση του Εκπαιδευτικού Ομίλου (1910), στη θητεία του σε διάφορες υψηλόβαθμες θέσεις του κρατικού μηχανισμού, που τρεις φορές διακόπηκε και αναιρέθηκε το μεταρρυθ-μιστικό του έργο και τη μετέπειτα διάσταση του με τον Δελμούζο, τον αστικό δημοτικισμό και τη λογική της μη ανάμιξης στην πολιτική, που οδήγησε τελικά στη διάσπασή του (1927). Για να ακολουθήσει το ταξίδι του Γληνού στη Σοβιετική Ένωση, η προσέγγισή του με το ΚΚΕ κι η εκλογή του ως βουλευτή του Παλλαϊκού Μετώπου. 



Από μια μικρή έρευνα στα τεκμήρια του ψηφιακού Αρχείου του ιδρύματος Γληνού διαπιστώνουμε ότι από τις αρχές του 20ου αιώνα και συνεχώς ο μεγάλος δάσκαλος παρακολουθούσε με ενδιαφέρον τις εξελίξεις στα εκπαιδευτικά πράγματα της Κρή-της. Ας δούμε μερικά: 

•              Όπως αναφέρεται στην επετηρίδα του εν Σμύρνη Ελληνογερμανικού Λυκείου  1906-1911 του Γιαννίκου, ο Γληνός που εργαζόταν εκεί, παρακολουθεί το 1911 το 15μερον περιοδικόν παιδαγωγικόν «Ασπίς» όργανο του Παγκρήτιου Δημο-διδασκαλικού Συλλόγου (Εν Χανίοις Έτος Β΄) προκειμένου να πληροφορείται για όσα συμβαίνουν στην εκπαίδευση στην Κρήτη κατά την περίοδο της Αυτόνομης Κρητικής Πολιτείας.

•              Τον Αύγουστο του1927 ο Γληνός παίρνει μια επιστολή (16-8-1927) του καθηγητή φυσικών του Πρακτικού Λυκείου Χανίων, Σ. Κατάκη ο οποίος προάγεται και φοβάται ότι θα τον μεταθέσουν σε άλλο σχολείο και θα τον πάνε στο Καστέλι Κισάμου κάτι που δεν επιθυμεί. Έτσι, παρακαλεί τον Γληνό να μεσολαβήσει, επειδή έχει φίλους στο υπουργείο που θα του κάνουν αυτή τη μικρή χάρη, ώστε να μείνει στο ίδιο σχολείο όπως το θέλει, αλλιώς «απειλεί» ότι …θα παραιτηθεί! Μάλιστα ζητά από τον Γληνό να του απαντήσει για να… παρηγορηθεί!

•              Στην κατάσταση των συνδρομητών (Οκτώβριος 1927) του περιοδικού «Αναγέννησις» που εξέδιδε ο Γληνός από το Σεπτέμβριο του 1926, υπήρχαν και 5 συν-δρομητές από την Κρήτη μεταξύ των οποίων ο Ανδρέας Κνιθάκης Δ/ντής Πρακτικού Λυκείου Χανίων, καθηγητής Μαθηματικός. Υπάρχει, επίσης, ένα αίτημα 4 καθηγητών του Γυμνασιακού Παρθεναγωγείου Ηρακλείου Κρήτης, για εγγραφή τους ως συνδρομητών στο περιοδικό.

•              Στο αρχείο του Γληνού υπάρχει φάκελος, φτωχός σε στοιχεία, με την ένδειξη Πάνος Κορνάρος. Είναι, ως φαίνεται, από την περίοδο που ο Γληνός ως βουλευτής του Παλλαϊκού Μετώπου συνεργαζόταν με τον Κορνάρο (καθηγητή φιλόλογο, αρχισυντάκτη του Ριζοσπάστη και στέλεχος του ΚΚΕ στην Κρήτη), ο οποίος την περίοδο εκείνη ήταν

Πέμπτη 7 Δεκεμβρίου 2017













Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΘΑΣΟ ΤΟ 19Ο ΑΙΩΝΑ

Παρά το προνομιακό καθεστώς που υπήρχε στη Θάσο μετά το 1813 με τους ελαφριούς φόρους και την αναπτυγμένη τοπική αυτοδιοίκηση με τις τοπικές αρχές και τα συμβούλιά της η Θάσος παρουσιάζει μια καθυστέρηση σε ό, τι αφορά τα εκπαιδευτικά πράγματα σε αντίθεση με άλλες περιπτώσεις περιοχών στις οποίες η οικονομική άνθιση και τα προνομιακά καθεστώτα συνοδεύτηκαν από παράλληλη άνθιση της παιδείας και του πολιτισμού και απέκτησαν από πολύ νωρίς φημισμένες σχολές και δασκάλους.
Ιδιαίτεροι λόγοι μπορούν να αιτιολογήσουν αυτήν την καθυστέρηση και το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο των Θάσιων: Ο φόβος των πειρατών και η επακόλουθη περιχαράκωσή τους στους ορεινούς τους οικισμούς καθιστούσαν πολύ δύσκολη τη συνεχή επαφή με την υπόλοιπη Μακεδονία με αποτέλεσμα να μην μπορούν να παρακολουθούν τις εξελίξεις στην παιδεία από κοντά. Αλλά και η αδιαφορία της αιγυπτιακής διοίκησης η ανυπαρξία μορφωμένων ανθρώπων και οι τοπικές διενέξεις και οι μικροκομματικές έριδες ήταν οι βασικοί λόγοι της πνευματικής καθυστέρησης του τόπου.
Οργανωμένη εκπαίδευση θα μπορούσαμε να πούμε ότι συναντάμε στο νησί μετά το 1870 ενώ μια πρώτη μνεία για οργανωμένο σχολείο φαίνεται να γίνεται μόλις το 1850 με την ίδρυση της ελληνικής σχολής. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν πολλά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι πολλοί θασίτες γνώριζαν γράμματα τα οποία είχαν μάθει σε σχολεία του νησιού πριν από το 1850. Αρχικά ένα πλήθος εγγράφων: οι ιδιόχειρες διαθήκες, των Θασίων, οι εμπορικές σημειώσεις τους, η αλληλογραφία τους οι υπογραφές των συμβαλλομένων στα ιδιωτικά πωλητήρια έγγραφα. Έπειτα οι προφορικές μαρτυρίες, όπως αυτή του Αναστάσιου Γιαξή (1877-1964) ότι ο παππούς του Δημήτριος Χ’’Γιαξής είχε φοιτήσει στο σχολείο της Παναγίας. Ο Δημήτριος Χ΄΄Γιαξής υιοθετήθηκε από τον προεστό Χ’’Γιαξή Μεταξά το 1815 και εγκαταστάθηκε στο Θεολόγο. Επομένως , η φοίτησή του έγινε πριν από αυτήν τη χρονολογία. Μια άλλη μαρτυρία που αφορά τον Αρχιμανδρίτη Καλλίνικο Σταματιάδη( )μας λέει ότι πριν το 1821 είχε φοιτήσει στο σχολείο του Καζαβητίου.
Σε μια ενθύμιση του 1765 που ήταν γραμμένη σε μηναίο της μονής του Μιχαήλ Αρχαγγέλου και που ανέγραφε: « εκοιμήθη ο δούλος του Θεού Αναστάσιος διδάσκαλος της Χώρας έτος 1765» γίνεται πρώτη φορά λόγος για την ύπαρξη δασκάλου στο νησί. Πιθανόν η Χώρα που αναφέρει να είναι ο Θεολόγος.
Στο χειρόγραφο ημερολόγιο του άγνωστου προεστού του Καζαβητίου έχουμε μια σημείωση που αναφέρεται στην πρόσληψη του δάσκαλου Μανώλη έναντι του ποσού των 500 γροσίων. Επίσης σε πωλητήριο έγγραφο του 1823 αναφέρεται ως μάρτυρας ο δάσκαλος Παπαμόσκας.
Στη Θάσο λοιπόν πριν το 1850 λειτουργούσαν σχολεία. Τα σχολεία αυτά, όπως και στην υπόλοιπη Μακεδονία είναι υποτυπώδη και στεγάζονταν σε εκκλησιαστικά κτίσματα, σε υπερώα ναών ή σε μικρά κοινοτικά κτίσματα. Είναι γνωστά ως «κοινά» ή «γραμματοδιδασκαλεία» ή «ναρθηκοδιδασκαλεία». Τέτοια σχολεία ήταν:
Στο Μεγάλο Καζαβήτι λειτουργούσε σχολείο σε εκκλησιαστικό κτίσμα που βρίσκεται στη ΝΔ άκρη του προαύλιου της εκκλησίας των Αγίων Αποστόλων. Το κτίσμα ήταν διώροφο και ο επάνω όροφος πρέπει να ήταν νεώτερη προσθήκη. Το σχολείο πρέπει να λειτούργησε και τα πρώτα χρόνια μετά την Κατοχή σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων του Πρίνου παράλληλα με το νεόχτιστο σχολείο του Κάτω Πρίνου. Στο παλιό σχολείο του Καζαβητίου φοιτούσαν οι μαθητές από Σεπτέμβρη μέχρι Νοέμβρη οπότε και μεταφέρονταν με όλο τον εξοπλισμό στο καινούριο μισοτελειωμένο κτίριο ή οι λίγο μεγαλύτεροι σε ηλικία σε κτίσμα που βρισκόταν εκεί που στεγάζεται σήμερα το κοινοτικό κατάστημα Πρίνου. Αυτό γινόταν κατά τη διάρκεια του ελιομαζώματος που κρατούσε μέχρι το Μάιο. Μετά ανέβαιναν πάλι στο επάνω σχολείο.
Και στο Μικρό Καζαβήτι λειτουργούσε σχολείο στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου έως το 1945-46 σύμφωνα πάλι με μαρτυρίες κατοίκων του Πρίνου.
Στις Μαριές, στο προαύλιο της εκκλησίας των Ταξιαρχών υπήρξε

Τετάρτη 6 Δεκεμβρίου 2017

Η ζωή θα νικήσει
Ο ολετήρας πέρασε ως θύελλα
και ισοπέδωσε κάθε τι όρθιο
σκορπώντας αίμα και θάνατο
χωρίς διάκριση καμιά
Σίγουρος ότι η αποστολή εκτελέστηκε
επιτυχώς αφού είδε με τα μάτια του
πως τίποτε δεν άντεξε στο διάβα του
αποχώρησε ικανοποιημένος
Κι όμως οποία ψευδαίσθηση!
Μέσα από τα χαλάσματα
και την πλήρη καταστροφή
μια λάμψη ζωής ανάβει πάλι
Τη ζωή κανείς δε μπορεί να την εξαφανίσει
Είναι δυνατή, είναι ανθεκτική
Έχει τεράστιο απόθεμα υπομονής
και σαν τον φοίνικα γεννιέται πάλι….

Έχω ζήσει αρκετά χρόνια και είδα πληθώρα ανθρώπων που η κοινή γνώμη τους λάτρεψε και τους ανέβασε στο βάθρο των εκλεκτών. Όμως είδα και πολλούς απ’ αυτούς να πετιόνται στη χλεύη και τη λησμονιά. Είναι πολύ ριψοκίνδυνο να συνδέεσαι με ανθρώπους και να μπαίνεις στο κλαμπ των οπαδών τους. Καλύτερα να ακολουθείς ιδέες και αρχές. Και σ’ αυτές να μην υπάρχει συναισθηματική προσκόλληση. Η ζωή και το κύλισμα του χρόνου αλλάζει τις συνθήκες κι άρα και εσύ πρέπει να είσαι έτοιμος για τις αναγκαίες προσαρμογές


Βαρβάκειο
Αυτή είναι η ιστορία του μεγάλου πειραματικού σχολείου της πόλης

ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
To 1824, ο Ιωάννης Βαρβάκης αφήνει 700.000 ρούβλια στο κράτος προκειμένου να δημιουργηθεί «εν κεντρικόν εθνικόν σχολείον» προκειμένου να «ανακαλεσθώσιν αι τέχναι και αι επιστήμαι εις την Ελλάδα».

Το 1860 στην οδό Αθηνάς σε ένα κτίριο κόσμημα που ολοκληρώθηκε πολύ σύντομα για τα μέτρα της εποχής στεγάζεται το Βαρβάκειο που οραματίσθηκε ο εθνικός ευεργέτης. Στα χρόνια που ακολούθησαν το Βαρβάκειο συνδέθηκε με την αριστεία των μαθητών, την μετεκπαίδευση των καθηγητών, τους κοινωνικούς αγώνες. Από τις τάξεις του αποφοίτησαν χιλιάδες μαθητές που διακρίθηκαν στις τέχνες και τις επιστήμες.

Το 1834, η πρωτεύουσα του νεοελληνικού κράτους μεταφέρεται από το Ναύπλιο στην Αθήνα. Στην πόλη λειτουργούν δυο σχολεία. Το πρωτοβάθμιο αρρένων που έχει ιδρυθεί από τους Αμερικανούς King, Robinson και Hill και το αντίστοιχο παρθεναγωγείο Θηλέων για τις κόρες των εύπορων οικογενειών. Η μεταφορά της πρωτεύουσας σηματοδοτεί την έναρξη λειτουργίας των διοικητικών θεσμών της εκπαίδευσης. Το 1834 δημιουργείται το Υπουργείο Παιδείας, ο πρώτος αρμόδιος για τα εκπαιδευτικά θέματα φορέας.

Το 1843 ενεργοποιείται μετά από πολλαπλές διαπραγματεύσεις με την δημόσια γραφειοκρατική διοίκηση της οθωνικής περιόδου το κληροδότημα του Βαρβάκη για ανέγερση λυκείου στην πρωτεύουσα της χώρας. Μετά από 13 χρόνια αναζητήσεων, το 1857 θεμελιώνεται στην οδό Αθηνάς το σχολείο. Πρωτολειτουργεί το 1859-60 και συμπίπτει με τα «Σκιαδικά», που ξεκίνησαν σαν ανώδυνες σχολικές εκδηλώσεις όταν οι μαθητές αποφάσισαν να φορούν ευτελή ψάθινα σκιάδια ώστε να δώσουν το καλό παράδειγμα της αποστροφής προς την πολυτέλεια. Τα «ανώδυνα» γεγονότα οδηγούν τον Όθωνα στην έξωση το 1862. Το 1880 στην Ελλάδα βασιλεύει ο Γεώργιος ο Α΄, το Βαρβάκειο χωρίζεται σε τέσσερα σχολεία κλασικής κατεύθυνσης και το 1886 ιδρύεται το Βαρβάκειο πρακτικό Λύκειο στην οδό Βουλής.

Κοντά στα τέλη του 19ου αιώνα ο αριθμός των μαθητών στα αθηναϊκά δημόσια σχολεία έχει αυξηθεί εντυπωσιακά. Στις αρχές του 20ου αιώνα η Αθήνα έχει 130.000 κατοίκους και συγκλονίζεται από τις μαθητικές και φοιτητικές ταραχές που τελείωσαν αφήνοντας πίσω τους οκτώ νεκρούς με αφορμή το γλωσσικό ζήτημα.

Τις δεκαετίες που ακολουθούν, η Ελλάδα βρίσκεται πολλές φορές διχασμένη, κυκλοφορεί η εγκύκλιος περί της τιμωρίας των μαθητών που αναμειγνύονται στα πολιτικά και η πρωτεύουσα αποκτά το πρώτο γυμνάσιο θηλέων. Το 1921, το Βαρβάκειο Πρακτικό Λύκειο χαρακτηρίζεται «πρότυπο».

Στην ταραγμένη κατοχική Αθήνα, οι σκελετωμένοι μαθητές συνεχίζουν με μεγάλο κόπο και δυσκολία τις σπουδές τους. Το Βαρβάκειο χρησιμοποιείται ως καταφύγιο αντιαεροπορικής προστασίας, για πρόχειρο νοσοκομείο για κατάλυμα των βοβμόπληκτων του Πειραιά, προτού καταστραφεί σχεδόν ολοσχερώς από πυρκαγιά το 1944. Ένα σπουδαίο δείγμα αρχιτεκτονικής χάνεται για πάντα. Το σχολείο μετακινείται και φιλοξενείται στην πλατεία Κουμουνδούρου, στην οδό Μέτωνος και στην οδό Κωλέττη. Το κτίριο της οδού Αθηνάς κατεδαφίζεται τελικά και το 1957 το δημόσιο θα παραχωρήσει στο Βαρβάκειο Ίδρυμα οικόπεδο στο παλιό Ψυχικό για την ανέγερση καινούργιου διδακτηρίου.

Το 1978 είναι η πρώτη χρονιά που εισάγονται κορίτσια στο Βαρβάκειο. Από το Βαρβάκειο αποφοίτησαν διαπρεπείς προσωπικότητες, όπως ο Γεώργιος Δροσίνης, ο Ιωάννης Κονδυλάκης, ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης, Κωνσταντίνος Δοξιάδης, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Αλέξανδρος Παπάγος, Κωνσταντίνος Τσάτσος, Κώστας Αξελός, Γιάγκος Πεσμαζόγλου, Βλάσης Κανιάρης, Αντρέας Φραγκιάς, Τίτος Πατρίκιος, Φρέντυ Γερμανός.

Το υλικό προέρχεται από το Λεύκωμα "150 χρόνια Βαρβάκειο, η σχολική ζωή σε ένα ιστορικό κτίριο".