Ζωγράφου: Η γειτονιά των φοιτητών   ΕΛΕΟΝΩΡΑ ΒΕΡΥΚΟΚΙΔΗ

Όταν τέσσερις στους πέντε ανθρώπους που θα δεις στην περιοχή είναι κάτω των 35 χρόνων, τι πιο λογικό ο παλμός της γειτονιάς να χτυπάει κόκκινο. Η A.V. κατέγραψε τα καλύτερα στέκια της.

Πριν γίνει η «φοιτητούπολη» που γνωρίζουμε σήμερα, με την Πανεπιστημιούπολη, την Πολυτεχνειούπολη και τις ατέλειωτες πολυκατοικίες, η περιοχή του Ζωγράφου χωριζόταν σε δύο συνοικίες: τα Κουπόνια-Γουδί και τα Ιλίσια. Η μία εκδοχή της ιστορίας λέει πως η αρχική ονομασία, Καμπούνια, δόθηκε στην περιοχή από ναυτικούς, επειδή η μορφολογία του εδάφους θύμιζε καμπούνι πλοίου που ανεβοκατέβαινε σε φουρτουνιασμένη θάλασσα. Η ονομασία Κουπόνια δόθηκε στην περιοχή κατά την περίοδο της μοιρασιάς των κτημάτων του Υμηττού. Η συνέχεια, λίγο-πολύ γνωστή. Ο Κωνσταντίνος Ζωγράφος κατάφερε το 1929 και αναγνώρισε ένα τμήμα των κτημάτων του σε Κοινότητα Ζωγράφου και μετά από προσπάθεια σχεδόν είκοσι χρόνων έγιναν οι τρεις συνοικίες ένας δήμος. Ο Δήμος Ζωγράφου.

Οι πλατείες

O Δήμος Ζωγράφου διαθέτει αφθονία πλατειών, αλλά αυτό δεν προκαλεί εντύπωση, μιας και πρόκειται για έναν καταπράσινο, πυκνοκατοικημένο δήμο που υπάγεται στο γενικότερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας. Είναι σαν ένα κέντρο… απόκεντρο. Μια τσιμεντούπολη με πράσινο. Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι οι διπλές ονομασίες. Σχεδόν κάθε πλατεία έχει τουλάχιστον δύο ονομασίες – μία επίσημη και εκείνη που χρησιμοποιείται από τους κατοίκους της περιοχής. Ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι σχεδόν κανένας κάτοικος δεν γνωρίζει τις πραγματικές ονομασίες τους. Τρανταχτά παραδείγματα αποτελούν οι πλατείες Γαρδένιας & Καγκέλη.

Πλατεία Γαρδένιας
Επίσημη ονομασία: Πλατεία Αλεξανδρή

Σύμφωνα με παλιούς κατοίκους της περιοχής, πριν από πολλά χρόνια η πλατεία ήταν γεμάτη γαρδένιες (σήμερα στη θέση τους βρίσκεται ένα café-bar) και έτσι προέκυψε η ονομασία της. Μετονομάστηκε σε πλατεία Αλεξανδρή, τιμής ένεκεν του παλιού δημάρχου. Εκεί βρίσκεται και ο δημοτικός κινηματογράφος «Αλέκα».

Πλατεία Καγκέλη
Επίσημη ονομασία: Μάχης της Κρήτης

Στην πλατεία του Καγκέλη υπήρχε για πάρα πολλά χρόνια το ζαχαροπλαστείο του Καγκέλη (σήμερα βρίσκεται λίγο πιο πάνω) από τον οποίο πήραν οι κάτοικοι της περιοχής το όνομα και το έδωσαν στην πλατεία. Είναι σχεδόν απίθανο να συναντήσεις φοιτητή ή και μόνιμο κάτοικο που να γνωρίζει την πραγματική της ονομασία, παρόλο που στο κέντρο της υπάρχει μνημείο στο οποίο αναγράφεται.

Aγορά σπιτιών & ενοίκια

Η απότομη αλλαγή στην αγορά ξεκίνησε το 1987, σύμφωνα με τον κ. Δ. Μπαρμπούτη (ιδιοκτήτης του Rock House και γέννημα θρέμμα Ζωγραφιώτης), που για πάρα πολλά χρόνια εργαζόταν στο χώρο του real estate. Καθώς αναπτυσσόταν η επιχειρηματικότητα στην περιοχή με το ένα café να ανοίγει πίσω από το άλλο, βρέθηκε κάποιος γνωστός επιχειρηματίας που θεώρησε πως το να πληρώνει υψηλό ενοίκιο για ένα χώρο θα προσέθετε κύρος στην επιχείρηση, με αποτέλεσμα να πληρώσει για ένα χώρο μεγαλύτερο τίμημα από όσο εκείνο άξιζε και κατ’ επέκταση να χαλάσει τις ισορροπίες της αγοράς. Άρχισαν σιγά-σιγά, λοιπόν, οι τιμές να ανεβαίνουν και τελικά μέσα σε πέντε χρόνια να εκτοξεύονται στα ύψη.

Η γρήγορη προσέλευση φοιτητών στην περιοχή είχε ως αποτέλεσμα την άνοδο τιμής ενοικίασης διαμερισμάτων και της στέγασης. Το τίμημα ήταν να ανεβούν οι τιμές στην αγοραπωλησία των ακινήτων, οι οποίες δεν ανταποκρίνονταν στις πραγματικές παροχές που προσφέρει η περιοχή σύμφωνα με τη θέα, το κυκλοφοριακό μποτιλιάρισμα κτλ. Όλη αυτή η συμπεριφορά των ιδιοκτητών είχε ως συνέπεια τη στροφή των φοιτητών προς γειτονικές περιοχές για αναζήτηση στέγασης, έτσι ώστε να μπορούν κι αυτοί με τη σειρά τους να καλύπτουν τις ανάγκες τους. Αντιθέτως, μετά την πτώση των ενοικίων (ένα δυάρι τώρα μπορεί να ενοικιαστεί ακόμα και στα 230 ευρώ – πριν πέντε χρόνια τα ίδιο διαμέρισμα θα ενοικιαζόταν γύρω στα 470 ευρώ), οι φοιτητές δείχνουν μια προτίμηση για τον Δήμο Ζωγράφου, αφού κι η συγκοινωνία δεν βοηθά αν κάποιος μένει σε γειτονική περιοχή.

Ο απότομος πλουτισμός από τις αντιπαροχές και τις πωλήσεις σε σπίτια που εκ πρώτης όψεως ήταν κατεστραμμένα είχε ως αποτέλεσμα να χαθεί ο έλεγχος στο τίμημα που θα δινόταν από τις ενοικιάσεις, το οποίο αργά ή γρήγορα θα ξερνούσε η αγορά διότι ήταν πλασματικό.

Σήμερα, λοιπόν, η πτώση των ενοικίων δεν θεωρείται αρνητική καθώς, σύμφωνα με επιχειρηματίες της περιοχής, δίνεται κίνητρο σε νέους ανθρώπους να ανοίξουν νέα μαγαζιά και αυτό είναι εμφανές αν δούμε τα μαγαζιά που πράγματι ξεπετάγονται στην περιοχή αυτή την περίοδο σαν τα μανιτάρια. Καλώς ή κακώς η αγορά του Ζωγράφου βασίζεται κατά ένα πολύ μεγάλο μέρος στους φοιτητές και αυτό έγινε έντονα αντιληπτό φέτος τον Σεπτέμβρη, που λόγω των κινητοποιήσεων των διοικητικών υπαλλήλων η αγορά της περιοχής νέκρωσε, ενώ τώρα πήρε και πάλι τα πάνω της. Παρόλα αυτά είναι μάλλον λίγο αδικημένη η περιοχή, διότι θα μπορούσε να αποτελέσει ιδανικό σημείο νυχτερινών εξορμήσεων και για άλλους πλην των φοιτητών.

Βίλα Ζωγράφου

Η περίφημη βίλα Ζωγράφου βρίσκεται μέσα στο κτήμα Ζωγράφου, μια δεντρόφυτη έκταση 20 περίπου στρεμμάτων, κοντά στο κέντρο του ομώνυμου δήμου. Για περισσότερα από 40 χρόνια, η βίλα Ζωγράφου αποτελεί «κόκκινο πανί» για τους κατοίκους της περιοχής και όχι μόνο.

Το 1974 χαρακτηρίστηκε το κτήμα για πρώτη φορά ως κοινόχρηστος χώρος, όμως, η απαλλοτρίωση δεν ήταν εφικτό να πραγματοποιηθεί καθότι το Δημόσιο δεν κατέβαλε την αποζημίωση. Λίγα χρόνια αργότερα, η μισή περίπου έκταση πέρασε στο δήμο, αγοράζοντας από την οικογένεια τα 1000 τ.μ. και αποκτώντας τα υπόλοιπα ως δωρεά. Η υπόθεση ήρθε και πάλι στο προσκήνιο λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, όταν η οικογένεια Ζωγράφου θέλησε να εκμεταλλευτεί τον υπόλοιπο χώρο. Τότε το Δημοτικό Συμβούλιο και η Νομαρχία Αθηνών χαρακτήρισαν και πάλι την έκταση ως κοινόχρηστο χώρο πρασίνου, με αποτέλεσμα οι ιδιοκτήτες να προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Πριν ακόμα εκδικαστεί η απόφαση, ο πρώην δήμαρχος Γ. Καζάκος προχωρεί σε συμφωνία με την οικογένεια Ζωγράφου για την αγορά 11 στρεμμάτων δίνοντας ταυτόχρονα στην οικογένεια τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει την υπόλοιπη έκταση με κατασκευή κτιρίων προς εμπορική αξιοποίηση. Η πλειοψηφία του δημοτικού συμβουλίου συμφώνησε με την πρόταση και έτσι ο δήμος πήρε δάνειο ύψους 19.400.000 εκατ. ευρώ για το συγκεκριμένο σκοπό (ποσό που από πολλούς δημότες θεωρείται εξωφρενικό), υπογράφοντας συμφωνία με την αυστριακή τράπεζα Communal Credit International Bank LTD. Τονίζεται δε με έμφαση, γεγονός που αποτελεί και το επίμαχο σημείο, ότι η δανειακή σύμβαση δεν απεστάλη στο Ελεγκτικό Συνέδριο για προσυμβατικό έλεγχο, όπως ο Νόμος ρητά ορίζει. Η οικονομική υπηρεσία του Δήμου Ζωγράφου λόγω ακριβώς της έλλειψης προσυμβατικού ελέγχου, αρνήθηκε την καταβολή της 1ης δόσης ζητώντας την έγγραφη εντολή από τον τότε δήμαρχο κ. Ιωάννη Καζάκο (εντέλεσθαι). Η καταβολή του ποσού πραγματοποιήθηκε τελικά με εντολή (εντέλεσθαι) από τον πρώην δήμαρχο.

Η επόμενη δόση (Σεπτέμβριος 2008) καθώς και οι υπολειπόμενες πέντε δόσεις ουδέποτε καταβλήθηκαν παρά το γεγονός ότι οι οικονομικές υπηρεσίες ζήτησαν για το σκοπό αυτό εκ νέου το «εντέλεσθαι» του τέως δημάρχου, που δεν το έδωσε. Έκτοτε το θέμα της καταβολής των δόσεων του δανείου παραμένει σε εκκρεμότητα. Στο μεταξύ, η τράπεζα έγινε κρατική λόγω των οικονομικών προβλημάτων και διεκδικούσε τα χρήματα του δανείου. Ο δε δήμος κινδύνευε από όλες τις αρνητικές υποχρεώσεις που περιλαμβάνει η δανειακή σύμβαση. Ενώ το Ελεγκτικό Συνέδριο χαρακτήρισε τη σύμβαση «μη νόμιμη», ο δήμος αρνήθηκε να πληρώσει. Τον Φεβρουάριο του 2011 η νέα διοίκηση του δήμου στο πλαίσιο της υποχρέωσής της για προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος αλλά και του δήμου απέστειλε σχετικό ερώτημα προς τον πρόεδρο του Ελεγκτικού συνεδρίου κ. Ι. Καραβοκύρη, ζητώντας οδηγίες για την αντιμετώπιση του ζητήματος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι λόγω αυτής της υπόθεσης, τον Ιούλιο του 2011, το ΔΝΤ δεν μπορούσε να προχωρήσει στην υπογραφή του δανείου για την εκταμίευση της πέμπτης δόσης, αν δε φρόντιζαν να διευθετήσουν το θέμα. Τελικά, το χρέος πέρασε στο κράτος διότι ο δήμος θα πτώχευε, ενώ γίνονται οι απαραίτητες πληρωμές από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.

Εντωμεταξύ, το 2007 πράγματι το ΣτΕ ακυρώνει την απόφαση της Νομαρχίας Αθηνών θεωρώντας την αναρμόδια για το χαρακτηρισμό της έκτασης και παραπέμποντας το θέμα στη Διοίκηση, προκειμένου να ρυθμίσει το πολεοδομικό καθεστώς, και παγώνοντας οποιαδήποτε δόμηση μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Λόγω της κωλυσιεργίας από πλευράς ΥΠΕΚΑ, όμως, τόσο οι κάτοικοι της περιοχής όσο και μερίδα δημοτικών συμβούλων προσέφυγαν σε κινητοποιήσεις. Χρειάστηκαν έξι περίπου χρόνια μέχρι το υπουργείο να προχωρήσει στην έκδοση Προεδρικού Διατάγματος σύμφωνα με το οποίο η έκταση χαρακτηρίζεται ως κοινόχρηστος χώρος πρασίνου. Κάτω από αυτές τις εξελίξεις η οικογένεια Ζωγράφου αναγκάζεται με επιστολή της να δωρίσει το υπόλοιπο 50% της βίλας.

ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ  της αμφικλειας

Στεγάζονται σ’ αυτό το κτήριο το τριτάξιο Γυμνάσιο και το τριτάξιο Γενικό Λύκειο Αμφίκλειας που λειτουργούν από του σχολικού έτους 1976 -1977. Προηγουμένως στεγαζόταν το εξατάξιο Μικτό Γυμνάσιο Αμφίκλειας (λειτουργούσε από το 1921 τετρατάξιο και από 1930 εξατάξιο). Το Δημόσιο αυτό Διδακτήριο κτίστηκε θεμελιώθηκε στις 21-11-1937 με έξοδα του Δημοσίου, αλλά και με χορηγίες της οικογένειας Παπαλουκά Ευταξία και των Δαδιωτών της Αμερικής επι οικοπέδου του τότε Δήμου Αμφίκλειας. Ολοκληρώθηκε και λειτούργησε το 1954. Καθοριστική στην ολοκλήρωση του ήταν η συμβολή του Γυμνασιάρχη Παν. Πλαγιανάκου. Τα εγκαίνια έγιναν τον Οκτώβριο του 1954 με την έναρξη της σχολικής χρονιάς.

Ευεργέτες της Λακωνίας

Βασικός σκοπός της εργασίας μας ήταν η ανάδειξη της ευεργετικής και κοινωνικής προσφοράς στην εκπαίδευση και τον πολιτισμό των Λακώνων ευεργετών, δωρητών και κληροδοτών και της προσφοράς τους στην Ελλάδα και την ιδιαίτερη πατρίδα τους αλλά και των αποδήμων, οι οποίοι προσέφεραν και στο νέο τόπο στον οποίο εγκαταστάθηκαν. Επιδίωξή μας υπήρξε η συνολική διερεύνηση και καταγραφή των Λακώνων ευεργετών, ανεξάρτητα από την προσφορά τους, μεγάλη, μικρή ή πολύ μικρή, στη διαδικασία διαμόρφωσης της εκπαίδευσης και του πολιτισμού, από τη δημιουργία του Ελληνικού Κράτους μέχρι τις μέρες μας. Επιδιώξαμε να δείξουμε τη χρονική συνέχεια που υπάρχει στις δωρεές, χορηγίες και ευεργεσίες από το 1821 μέχρι τις μέρες μας. Η ύπαρξη σημαντικού αριθμού Λακώνων ευεργετών και δωρητών από το 1821 μέχρι σήμερα αναδεικνύει τη διαχρονικότητα και την επικαιρότητα του λακωνικού ευεργετισμού. Καταβλήθηκε προσπάθεια για ανάδειξη της διάστασης και του μεγέθους του λακωνικού ευεργετισμού σε σχέση με το συγκεκριμένο τόπο και το χρόνο.Βασικό ερώτημα που μας απασχόλησε ήταν οι λόγοι που ώθησαν τους Λάκωνες ευεργέτες και δωρητές να προβούν σε πράξεις δωρεάς για την ενίσχυση της εκπαίδευσης και του πολιτισμού. Προσπαθήσαμε να επιχειρήσουμε μια σκιαγράφηση της προσωπικότητας των Λακώνων ευεργετών - δωρητών και των δράσεών τους. Το Ελληνικό Κράτος και η Λακωνία χάρη στη συμμετοχή των ευεργετών αναπτύχθηκαν με ταχύτερους ρυθμούς, αφού οι ευεργέτες χρηματοδότησαν έργα εκπαιδευτικά και υποδομών γενικότερα. Έχοντας ως βασικό κίνητρο την ανάπτυξη της Λακωνίας, ο απλός λαός και οι ευκατάστατοι Λάκωνες γηγενείς αλλά και της διασποράς διέθεσαν το σύνολο των περιουσιών τους ή ένα τμήμα της σε δωρεές προς το Κράτος και ιδιαίτερα σε λειτουργίες που αφορούσαν την παιδεία, την υγεία, τα κοινωφελή έργα, τη φιλανθρωπία. Βαρύτητα δόθηκε στη μικρή δωρεά και προσφορά προσώπων που προερχόταν από τα κατώτερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα του λαού, γιατί τις περισσότερες φορές - αν όχι όλες - αυτή η δωρεά ήταν πηγαία, εξέφραζε στάση και ιδεολογία αλλά ήταν επίσης και πολύ σημαντική λόγω του πλήθους των μικρών δωρητών. Μας απασχόλησε η κατεύθυνση της δωρεάς των τοπικών ευεργετών και δωρητών. Αναζητήσαμε τα κίνητρα της ευεργεσίας των Λακώνων ευεργετών-δωρητών, τις αιτίες του φαινομένου της ευεργεσίας καθώς και την οικονομική σημασία των προσφορών. Πολλοί από τους Λάκωνες ευεργέτες λόγω της μακρόχρονης απουσίας τους από την ιδιαίτερή τους πατρίδα οδηγήθηκαν σε πράξεις ευεργεσίας που προήλθαν από τη νοσταλγία επιστροφής σε αυτήν, αλλά και από τη συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας της ανασυγκρότησης των υποδομών της νότιας ηπειρωτικής περιοχής της ελληνικής επικράτειας. Μελετήθηκαν 385 διαθήκες και συμβολαιογραφικές πράξεις ως προς το χρόνο, τα κίνητρα, την προέλευση, το σκοπό της ευεργεσίας, την ιδιαίτερη καταγωγή του δωρητή, το επάγγελμά του, το φύλο, την κοινωνική και οικονομική του θέση. Η καταγραφή των πιο πάνω πράξεων έγινε σε πίνακες. Επίσης καταγράφτηκαν 1.752 πράξεις δωρεάς.Η εργασία αποτελείται από τέσσερα κύρια μέρη. Στο πρώτο μέρος αναφερθήκαμε στην έννοια της ευεργεσίας και της δωρεάς, στους όρους «ευεργέτης – δωρητής», στους τοπικούς ευεργέτες και στην αξία των μικρών προσφορών, στις επικρίσεις για την ευεργεσία. Επίσης έγινε αναφορά στην ευεργεσία στην αρχαία Ελλάδα και στο Βυζάντιο, στην ευεργεσία από το 1821 και μετά και στις σύγχρονες μορφές ευεργεσίας καθώς και στο ιστορικό πλαίσιο της Λακωνίας με έμφαση στην ανάπτυξή της από το 1821 και μετά.Στο δεύτερο μέρος αναφερθήκαμε στους Λάκωνες ευεργέτες - δωρητές και τους παρουσιάσαμε μέσα από τις διαθήκες τους. Αναφερθήκαμε στον ευεργέτη και την τύχη του κληροδοτήματος, στην περιπέτεια της δωρεάς η οποία μπορούσε υπό προϋποθέσεις να μεταβληθεί, στο χρόνο που έφθανε στον αποδέκτη, την καθυστέρηση. Προσπαθήσαμε να διερευνήσουμε την τύχη των κληροδοτημάτων. Επίσης τη γεωγραφία της ευεργεσίας, σ’ αυτούς που βρέθηκαν και σε δεύτερη πατρίδα και ευεργέτησαν και τις δύο πατρίδες. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε για τους Λάκωνες ομογενείς ευεργέτες και δωρητές και συγκεκριμένα για αυτούς που βρέθηκαν και προσέφεραν στη γη που τους φιλοξένησε. Αναφέραμε τις βιογραφίες Λακώνων δωρητών, την επαγγελματική τους δράση και την κοινωφελή δραστηριότητα τους. Αναφερθήκαμε στα κίνητρα της ευεργεσίας και ειδικά σε εκείνα που συνδέονταν με την παιδεία. Το χρέος που ένιωθαν προς την πατρίδα, τις επιρροές και τα πρότυπα των ευεργετών, την οικογενειακή κατάστασή τους, την υστεροφημία και την αναγνώριση και ανακήρυξή τους ως ευεργετών.Στο τρίτο μέρος μάς απασχόλησε η δωρεά σε συγκεκριμένους επιμέρους τομείς της εκπαίδευσης. Στην πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια, επαγγελματική, τριτοβάθμια εκπαίδευση όπως ανωτέρω εκτέθηκε. Αναφερθήκαμε στην ανέγερση και συντήρηση των σχολείων, στις δωρεές που έγιναν για εποπτικά μέσα, βιβλιοθήκες, υποτροφίες.Στο τέταρτο μέρος αναφερθήκαμε στην κατεύθυνση της δωρεάς προς θέματα πολιτισμού, όπως τη δημιουργία δημοσίων και δημοτικών βιβλιοθηκών, δωρεές σε μουσεία, πινακοθήκες. Επίσης αναφερθήκαμε σε δωρεές σε εκκλησίες, νοσοκομεία, ορφανοτροφεία, γηροκομεία, άσυλα ανιάτων, προσφορές για τον αθλητισμό, την φιλανθρωπία, προσφορές για έργα κοινής ωφέλειας, στο Κράτος, σε δήμους και κοινότητες, σε συλλόγους. Η εργασία ολοκληρώθηκε με τα γενικά συμπεράσματα των όσων προηγήθηκαν.

 Από την ιστοσελίδα     ΑΝΩ ΕΧΩΝΙΑ - ΠΗΛΙΟ –

Οι ευεργέτες του Πηλίου

 «Είναι πραγματικά τόση η φθορά που έκανε η υλιστική εποχή μας στις ηθικές αξίες της ζωής, ώστε για να μην κυλήσει ο κόσμος στο χάος του άγχους και της καταστροφής, να είναι ανάγκη όλοι μας, στον τομέα τους, στην πατρίδα τους, στον ιδιαίτερο τόπο όπου ο καθένας ζει, να συμβάλουμε στην διατήρηση των πνευματικών αξιών και στην ανύψωση της ανθρώπινης ζωής». 
                                                                                               Νικόλαος Πορφυρογένης

Οι ευεργέτες- δωρητές των χωριών του Πηλίου στα παλιότερα χρόνια: 

1.     ΑΓΙΟΣ ΒΛΑΣΙΟΣ: Κων/νος Μουρογιάννης, Γεώργιος Καψαλάς.

2.     ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΗΛΕΙΑΣ: Χατζηευαγγελινός Διαμαντής, Γεώργιος, Νικολός και Ιωάννης Αναγνώστης, Νικόλαος Τζιωρτζής, Δημήτριος, Κων/νος και Αικατερίνη Καραγιαννοπούλου, Κωστής Κοντογιώργης, Κων/νος Βολιώτης, Αριστείδης Αποστολίδης, Κων/νος Δρόσος, Αικατερίνη Βογιατζοπούλου, Αικατερίνη Αρχιμανδρίτη, Βαρσαμή Γκιουζέλη, Νικόλαος Παυλόπουλος, Ιωάννης και Αυρηλία Βαφειάδη.

3.    ΑΓΙΟΣ ΛΑΥΡΕΝΤΙΟΣ: Δημήτριος Μουμτζής, Δημήτριος Γιαννόπουλος.

4.    ΑΓΡΙΑ& ΔΡΑΚΙΑ: Γεώργιος Σεϊτανίδης, Αντώνιος Καρτάλης, Ιωάννης Παπουτσής, Ευθύμιος Γκούνης, Ιωάννης Καραγιάννης, Περικλής Γεωργιάδης, Γεώργιος Τριανταφύλλου, Γεώργιος Μποϊδάνος, αδελφοί Κων/νος και Δημήτριος Κουταρέλλης, Νικόλαος Πορφυρογένης, Κων/νος Γιαϊμάνης, Τούλα Βέργου, Αθανάσιος Φιλιππίδης, Πηνελόπη Ζαμπαρδίκου και Απόστολος Λάμπης.

5.    ΑΛΛΗ ΜΕΡΙΑ: Ιωάννης Χατζηαργύρης, Κώστας Στούρνας.

6.    ΑΝΗΛΙΟ: Αθανάσιος Αρβανίτης.

7.    ΑΝΩ ΒΟΛΟΣ: Λεγαντής Πυργιαλής, Θεόδωρος Παπαγεωργίου.

8.    ΑΝΩ ΛΕΧΩΝΙΑ: Κων/νος Μουρογιάννης.

9.    ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ: Θεόδωρος Γιωργαλάς, Θεμιστοκλής Σφίντης, Δημήτριος Γεωργατζής, Κων/νος Εκκλησίαρχος και Δημήτριος Κουτλάγκας.

10.   ΒΥΖΙΤΣΑ: Νικόλαος Τσιτσιλιάνος ή Τσιτσιλιανόπουλος, Κωστής Τσαρδίνης.

11.   ΖΑΓΟΡΑ: Ιωάννης Πρίγκος, Ευστάθιος και Γεώργιος Λαπάτες, Ηρακλής και Αλέξανδρος Βόλτου, Δημήτριος Πολυμέρης, Ιωάννης Κασσαβέτης, αδελφοί Μωυσής και Νικόλαος Κρίτσκης, Κίμων Πανταζόπουλος, Ευφροσύνη Κασσαβέτη, Αλέξανδρος Πάντος.

12.   ΚΑΛΑ ΝΕΡΑ: Νικόλαος Τσιτσιλιάνος ή Τσιτσιλιανόπουλος, Γεώργιος Σκαρίμβας.

13.   ΚΑΝΑΛΙΑ: Δήμος Χατζηδήμος, Ιωάννης Γαροφύλλου, Μαρία Σουρλίγκα, Αθανάσιος Βαβάτσικος.

14.   ΚΑΤΗΧΩΡΙ: Κων/νος Βουρβέρης.

15.   ΚΑΤΩ ΛΕΧΩΝΙΑ: Παναγής Τοπάλης και Δημήτριος Παπαδόπουλος.

16.   ΚΕΡΑΣΙΑ: Αδελφοί Αποστολίδη και Βασδέκη.

17.   ΚΙΣΣΟΣ: Ιωάννης Τριανταφύλλου, Κων/νος Χατζηγεωργαλάς, αδελφοί Ιωάννης, Επαμεινώνδας, Ευστάθιος Κυριαζής, Ιωάννης Αντωνόπουλος και Φιλίτσα Χριστοπούλου.

18.   ΛΑΥΚΟΣ  & ΜΗΛΙΝΑ: Αριστείδης Πολίτης.

19.   ΜΑΚΡΙΝΙΤΣΑ: Βασίλειος Σουλήνης, Χριστόδουλος Αγγελίδης, Παρίσης Χρυσοχού, Σταμούλης Βοϊβόνδας, Ζήσιμος Λιβανός, Δημήτριος Σισιλιάνος, Ανδρονίκη Μαυράκη-Βατσαρέα, Χατζηκωνσταντίνος Ουτσκούνης, αδελφοί Γεώργιος και Ελένη Βάκατου, Πολύδωρας Σφέτσος και αδελφοί Αλέξανδρος, Ιωάννης, Νικόλαος Τοπάλης.

20.   ΜΑΚΡΥΡΡΑΧΗ: Γεώργιος Κανισκέρης.

21.   ΜΗΛΙΕΣ: Κρυσταλλία Οικονομάκη, Ειρήνη Ρήγα, Γεώργιος Σκαρίμβας, Βασίλειος και Ιωάννης Σακελλαρίου, Νικόλαος Παυλόπουλος, Αυρηλία Βαφειάδη και Κώστας Γραμμενής.

22.   ΜΟΥΡΕΣΙ: Κων/νος και Ιωάννης Ρέτσος, αδελφοί Βεργόπουλοι, Γαρύφαλος Γαρυφάλου, Γεώργιος Πετρόχειλος και Αλέκος Δάμτσας.

23.   ΠΙΝΑΚΑΤΕΣ: Ιωάννης Σαραφόπουλος, αδελφοί Δημήτριος και Ιωάννης Τσιρογιάννης, Παρίσης Γεωργίου.

24.   ΠΟΡΤΑΡΙΑ: Δημήτριος Πλατυγένης, Αθανάσιος, Γεώργιος, Δημήτριος και Αλέξιος Αθανασάκης, Ιωάννης Σφογγόπουλος, Πανταζής Βασσάνης, Κωστής Τσιμώνος, Δήμος Ζούλιας, Νικόλαος Τσοποτός, Γεώργιος Τσαξίρης, Χαρίκλεια Καραγιάννη, Μαριγώ Μελάκη, Ιωάννης Χατζηιωάννου ή Χατζάκος, Δήμητρα Γόντικα, Χρυσούλα Ζώγια και Απόστολος Δράκος.

25.   ΠΡΟΜΥΡΙ: Κων/νος Κωνσταντινίδης, Δήμος Κουκουρέλος, Αλέκος Δάμτσας, Ιωάννης Μανωλίδης

26.   ΣΥΚΗ: Αναστάσιος Τουρλάκης, Γιαννακός ή Γιαννιός Ζαχαρού, Ευστάθιος Βαούτης και Jim Ηarris (Δημήτριος Ζαχαρός).

27.   ΤΡΙΚΕΡΙ: Ευάγγελος Καραβαγγέλης, Κων/νος Σαράντης και Ελένη Βλουχάκη. 

28.   ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΑ: Ευάγγελος και Σοφοκλής Αχιλλόπουλος, Αριστείδης, Γεώργιος, Κων/νος, Ιωάννης και Θεμιστοκλής Καρτάλης, Νικόλαος Νανόπουλος, Νικόλαος Στακός, Αθανάσιος Φοινικόπουλος και Ρήγας Στυλιαράς.

Ιδρυμα Βασιλείου Μελά

Σπουδαίο έργο, πολύ μακριά από τα «φώτα»

Ένα εκπληκτικό κοινωφελές έργο επιτελείται στον χώρο της ελληνικής παιδείας για περισσότερο από ένα αιώνα από το Ίδρυμα Μελά, χωρίς να τυχαίνει της προβολής που θα του έπρεπε.

Πρόκειται για ένα ίδρυμα αφιερωμένο αποκλειστικά στην προσχολική εκπαίδευση (νηπιαγωγεία), που ανεγείρει ή στηρίζει με αποστολές παιδαγωγικού υλικού τα εκτός Αθήνας νηπιαγωγεία, με έμφαση σ’ αυτά απομακρυσμένων περιοχών. Θεωρώντας ότι οποιαδήποτε εισαγωγή από μέρους μας καθίσταται περιττή, αφήνουμε να μιλήσει η αδιάψευστη γλώσσα των αριθμών.

Ο αριθμός των αποστολών παιδαγωγικού-εποπτικού υλικού για το 2010 και μόνο για νηπιαγωγεία της Ξάνθης, είναι εύγλωττος: Στα νηπιαγωγεία Άνω Θερμών, Κοτύλης, και Πάχνης στάλθηκαν δύο φορές μέσα στη χρονιά παιδαγωγικό υλικό και βιβλία. Από μία φορά στάλθηκε παιδαγωγικό υλικό στα νηπιαγωγεία Κύκνου, Μελιβοίων, Τεμένους, Ωραίου, Γλαύκης, Δημαρίου και στο ειδικό νηπιαγωγείο Νέου Ζυγού. Αντίστοιχη είναι η εικόνα σε όλη την επικράτεια: τον περασμένο Σεπτέμβριο ολοκληρώθηκε το νέο νηπιαγωγείο στο Μεσολόγγι, τον Δεκέμβριο στο Βελβεντό Κοζάνης, φτιάχτηκαν παιδικές χαρές σε πάμπολλα νηπιαγωγεία ανά την επικράτεια (από Λαύριο και Ηγουμενίτσα μέχρι Χανιά και Θεσσαλονίκη), στάλθηκαν βιβλία και παιδαγωγικό υλικό από την Κέρκυρα μέχρι την Πάτμο και την Ορεστιάδα), κρεβάτια σε ολοήμερο νηπιαγωγείο της Δράμας. Πολύ περισσότερα μπορείτε να δείτε εδώ.

«Καταντάει σήμερα το 50% να πηγαίνει σε πληρωμές και μας μένει το μισό των εσόδων!»

Από μια ιστορική και συγκινητική παλαιότερη συνομιλία με τον δισέγγονο του Βασιλείου Μελά και πρόεδρο του Ιδρύματος την τελευταία τριακονταετία κ. Βίκτορα Μελά, σταχυολογούμε: «Ο άνθρωπος που ξεκίνησε αυτή την ιστορία είχε μια απίθανη διορατικότητα, έβαλε το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του κι έχτισε αυτό το παλάτι (σ.σ. αναφέρεται στο μέγαρο Μελά στην Αθήνα, για το οποίο θα διαβάσετε παρακάτω). Σε μια εποχή που δεν μιλούσε κανείς ούτε για το δημοτικό ακόμα, είπε να γίνονται νηπιαγωγεία –και μόνο νηπιαγωγεία- εκτός των Αθηνών! Σε ένα γράμμα βρήκαμε και τον λόγο: Όχι στην Αθήνα γιατί γι’ αυτή μεριμνούν οι εκάστοτε κυβερνήσεις ως πρωτεύουσα. Και ο Βασίλειος Μελάς ήθελε έτσι να βοηθήσει την περιφέρεια».

Δίνοντας κάποια στοιχεία για τον προπάππο του, ο συνομιλητής μας λέει: «Ο Βασίλειος Μελάς δεν μπορούσε να κάνει παιδιά με τη γυναίκα του κι έτσι θέλησε να κάνει κάτι για τα παιδιά όλης της χώρας. Ήταν αδελφός του γνωστού Λέοντα Μελά που έγραψε τον “Γεροστάθη” και χρημάτισε υπουργός του Όθωνα. Νομικός, καθηγητής ποινικού δικαίου που μετά ασχολήθηκε με την πολιτική, τσακώθηκε με τον Όθωνα γιατί δεν συμφωνούσε με τις απολυταρχικές τάσεις του. Ήταν και συντάκτης του πρώτου σχεδίου συντάγματος της ελεύθερης πλέον Ελλάδας, ενώ είχε γράψει και για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας».

Το Ίδρυμα Μελά διαχειρίζεται τα εισοδήματα του κτιρίου μέσω μιας τριμελούς διαχειριστικής επιτροπής. Με φόντο τη μέγγενη της κρατικής εισπρακτικής πολιτικής που γίνεται όλο και πιο σφιχτή και με δεδομένο ότι η συζήτησή μας έγινε προ διετίας, ακούστε τον κ. Μελά να εξηγεί τη διαδικασία για τα νηπιαγωγεία που βοηθούνται.

«Άμεση ανταπόκριση, με πληρότητα και χωρίς καμία παρέμβαση σε οτιδήποτε»

Συνομιλώντας παλαιότερα με τις νηπιαγωγούς τριών εκ των ευεργετηθέντων νηπιαγωγείων, γίναμε αποδέκτες επαινετικών σχολίων και ευχαριστιών για τη σπουδαία πρωτοβουλία του Ιδρύματος Μελά.
«Το σχολείο μας είναι παράρτημα, έχει ενάμισι χρόνο που λειτουργεί και δεν ήταν πλήρως εξοπλισμένο. Είναι σημαντική βοήθεια, ειδικά αυτή την εποχή που οι σχολικές επιτροπές δεν διαθέτουν χρήματα… Σ’ ένα νηπιαγωγείο αυτά τα υλικά –αν και παιχνίδια- έχουν σημαντική παιδαγωγική αξία» λέει η Κ. Γ. που έλαβε υλικά κοστολογούμενα περί τα τριακόσια ευρώ. Η ίδια επισημαίνει ότι «προσωπικά δεν συμφωνώ με την ιδιωτική πρωτοβουλία στα σχολεία. Είμαι υπέρ της δημόσιας δωρεάν παιδείας, αλλά…», προσθέτοντας: «Το θετικό του συγκεκριμένου ιδρύματος είναι ότι δεν ρωτά ποιες είναι οι ανάγκες και τις καλύπτει σύμφωνα με τις δικές μας προτεραιότητες. Χωρίς να παρεμβαίνει καθόλου στη συνέχεια».

Η Σ. Χ. δήλωνε με τη σειρά της: «Κάναμε μια διαδικασία, στείλαμε ένα έγγραφο με κάποιες καταστάσεις υλικών που χρειαζόμαστε από ένα κατάλογο και μέσα σε διάστημα περίπου ενός μήνα μας τα έστειλαν. Το κόστος των υλικών ήταν περί τα τριακόσια ευρώ –ίσως και παραπάνω- και η αλήθεια είναι ότι μας έστειλαν ό,τι ζητήσαμε!». Λέγοντας ότι «η παρέμβαση αυτή είναι σίγουρα θετική», σημειώνει: «Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι ότι ανταποκρίθηκαν και μάλιστα πολύ άμεσα, με πληρότητα, χωρίς τσιγκουνιές και χωρίς να ακολουθηθεί κάποια ιδιαίτερη ή πολύπλοκη διαδικασία. Με τον πρώτο λόγο μας τα έστειλαν αμέσως και αυτό μας εξυπηρετεί».

«Από στόμα σε στόμα μάθαμε κι εμείς γι’ αυτή τη δωρεά που γίνεται, σύμφωνα βέβαια με τα σχολεία αλλά και τις εκάστοτε δυνατότητες του ιδρύματος», δηλώνει άλλη νηπιαγωγός. «Έχουμε πάρει κάποιο παιδαγωγικό υλικό, κάτι που έχει γίνει και άλλες φορές στο παρελθόν. Συντάσσουμε ένα έγγραφο με τις ανάγκες του σχολείου και μας απαντούν. Πήραμε παιδαγωγικό υλικό που κοστολογείται περί τα διακόσια ευρώ και πρόκειται για υλικό που είχαμε ζητήσει εμείς. Η προσφορά ήταν πάρα πολύ ευπρόσδεκτη και γι’ αυτό ζητάμε κάθε φορά απαραίτητα υλικά, γιατί οι σχολικές επιτροπές δεν έχουν τη δυνατότητα πλέον να μας επιχορηγούν και με τέτοιο υλικό».

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Ιστορική Αναδρομή

Tην προσπάθεια για ίδρυση πανεπιστημίου στη Θεσσαλονίκη είχε ξεκινήσει ο Ελευθέριος Bενιζέλος, σε μία εποχή που η Βόρεια Ελλάδα μόλις είχε απελευθερωθεί και η τόνωση των «Νέων Χωρών», όπως αποκαλούνταν τότε οι νεοαπελευθερωθείσες περιοχές, προέβαλλε ως εθνική ανάγκη. Μάλιστα, παράλληλα με το πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης προβλεπόταν και η ίδρυση ενός ακόμη πανεπιστημίου στη Σμύρνη. H Μικρασιατική καταστροφή, όμως, ανέτρεψε εκείνα τα σχέδια.

Αργότερα, το 1924, ο πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπαναστασίου αποφάσισε την ίδρυση του πανεπιστημίου και ξεκίνησε τις διαδικασίες που ευδοκίμησαν το καλοκαίρι του 1925. Ο ιδρυτικός νόμος του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ν. 3341/14-6-25) ψηφίστηκε στις 5 Ιουνίου 1925 από την τότε συντακτική συνέλευση έπειτα από πολλές και μακρές συζητήσεις και δημοσιεύθηκε στο φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως της 22ας Ιουνίου 1925.

Από τις πρώτες ημέρες της ψήφισής του ο ιδρυτικός νόμος πέρασε από πολλές περιπέτειες και δοκιμασίες, που συνεχίστηκαν αδιάκοπα στα πρώτα χρόνια της εφαρμογής του λόγω της πολιτικής αναταραχής εκείνης της εποχής. Ωστόσο, το πανεπιστήμιο ξεκίνησε να λειτουργεί από το 1926 με πρώτο πρόεδρο το Γεώργιο Xατζηδάκι και κατόπιν το Χρίστο Tσούντα.

Στον ιδρυτικό νόμο μεγαλύτερη βαρύτητα δινόταν στην ανάπτυξη των θεωρητικών επιστημών, κατεύθυνση που συμβάδιζε άλλωστε με τις αντιλήψεις της εποχής. Τον πρώτο χρόνο, το 1926, λειτούργησε η Φιλοσοφική Σχολή, που στεγάστηκε στο κτίριο «Aλλατίνι», εκεί που στεγάζονται σήμερα οι υπηρεσίες της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης. Σύντομα, ωστόσο,  διαπιστώθηκε ότι η επιλογή δεν ήταν η καλύτερη, γι’ αυτό και αποφασίστηκε η μεταστέγασή του, τον Οκτώβριο του 1927, στο μέγαρο της οδού Εθνικής Aμύνης, όπου προηγουμένως στεγαζόταν το B΄ Στρατιωτικό Νοσοκομείο. Το κτίριο αυτό επισκευάσθηκε και λίγο αργότερα επεκτάθηκε με την προσθήκη και τρίτου ορόφου. Σήμερα αποτελεί το ιστορικό κτίριο του πανεπιστημίου και στεγάζει ένα μέρος μόνο της Φιλοσοφικής Σχολής.

Tο 1927 λειτούργησε και η Φυσικομαθηματική Σχολή με πρώτο της τμήμα το Τμήμα Δασολογίας, που το 1937 μαζί με το Τμήμα Γεωπονίας αποχωρίστηκαν και δημιούργησαν τη Γεωπονοδασολογική Σχολή. Το 1929 άρχισε να λειτουργεί η Σχολή Nομικών και Oικονομικών Eπιστημών. H Iατρική και η Θεολογική Σχολή, που προβλέπονταν από τον ιδρυτικό νόμο, λειτούργησαν πολύ αργότερα, το 1942. Mετά τον πόλεμο, το 1950 - '51, ιδρύθηκε η Kτηνιατρική Σχολή και στη συνέχεια με χρονολογική σειρά τα Iνστιτούτα Ξένων Γλωσσών (1951), η Πολυτεχνική (1955) και η Oδοντιατρική (το 1959 ως τμήμα της Iατρικής και από το 1971 ως ανεξάρτητη σχολή).

To 1982 με το νόμο 1268 για τη δομή και λειτουργία των Α.Ε.Ι. επήλθε γενική αναδιάρθρωση των δομών του Α.Π.Θ., όπως και όλων των πανεπιστημίων, με την ανάδειξη του τμήματος ως βάσικης ακαδημαϊκής μονάδας, την ανασύσταση των σχολών και τη σύμπτυξη τμημάτων σε νέες ως εξής: Θεολογική Σχολή, Φιλοσοφική Σχολή, Σχολή Θετικών Επιστημών, Σχολή Νομικών και Οικονομικών Επιστημών, Σχολή Γεωτεχνικών Επιστημών, Σχολή Επιστημών Υγείας και Πολυτεχνική Σχολή.

|   |  Εγκαίνια για τη νέα Σπουδαστική Εστία «Αλίκη Περρωτή» Την Πέμπτη 7 Οκτωβρίου, πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της νέας Σπουδαστικής Εστίας «Αλίκη Περρωτή». Το νέο αυτό κτίριο κατασκευάστηκε, εξ ολοκλήρου, με δωρεά της κυρίας Αλίκης Περρωτής, μια από τις σημαντικότερες ελληνίδες φιλάνθρωπους. Προς τιμήν της κυρίας Περρωτή και της τόσο σημαντικής δωρεάς της προς το Κολέγιο «Περρωτής» και την Αμερικάνική Γεωργική Σχολή το κτίριο φέρει το όνομά της. Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Κώστας Σκανδαλίδης, ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, ο κ. Γιώργος Κανελλόπουλος, η Γενική Πρόξενος των ΗΠΑ κα. Catherine Kay, ο πρώην Υφυπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Φώλιας, λοιποί εκπρόσωποι του πολιτικού κόσμου, επιχειρηματίες από Αθήνα και Θεσσαλονίκη, φίλοι και θαυμαστές του έργου της κυρίας Περρωτή και φίλοι και δωρητές της Σχολής.  Από αριστερά: κ. Seth Frank, κα Αλίκη Περρωτή, Δρ. Κανέλλης, Γέν. Γραμματέας Υπουργίου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Καννελλόπουλος Η κυρία Περρωτή στην ομιλία της ανέφερε τα εξής: «Τώρα σαν ένα παιδί που φεύγει από το σπίτι του για να σπουδάσει ή να παντρευτεί, έτσι και η Σπουδαστική Εστία Αλίκη Περρωτή, περνάει από τα χέρια του αρχιτέκτονα Π. Μακρίδη και του κατασκευαστή Δ. Τσούφη στα δεκτικά χέρια των σπουδαστών του Κολεγίου Περρωτής, οι οποίοι θα είναι οι φροντιστές κατά τη διάρκεια των σπουδαστικών τους χρόνων». Επίσης, η κυρία Περρωτή τόνισε ότι: «Σήμερα το Κολέγιο Περρωτής, έχει την ευχαρίστηση και την ικανότητα, γεγονός που επιβεβαιώνει και αυτή η σπουδαστική εστία, να προσελκύσει νέους και νέες οι οποίοι επιδιώκουν να λάβουν το πολυτιμότερο δώρο που μπορεί να τους προσφερθεί, μια ποιοτική εκπαίδευση από την οποία θα  εμπλουτίσουν τις ζωές τους και τη μελλοντική τους καριέρα». Το νέο κτίριο σχεδιάστηκε από την εταιρία Π. Μακρίδης + Συνεργάτες Α.Ε. και κατασκευάστηκε από την εταιρία Προβολή Α.Ε. / Δημήτρης Τσούφης προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες των 96 σπουδαστών του Κολεγίου Περρωτής, της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής. Πρόκειται για ένα κτίριο στο οποίο έγινε εφαρμογή αρχών της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής και υιοθετήθηκαν καινοτόμες τεχνολογίες, με στόχο τη βελτίωση του περιβάλλοντος, τον περιορισμό των εκπομπών ρύπων και την υιοθέτηση εναλλακτικών μορφών ενέργειας. Το Κολέγιο «Δημήτρης Περρωτής» ιδρύθηκε στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή το 1996 μέσω της γενναιόδωρης δωρεάς της κυρίας Αλίκης Περρωτή στην μνήμη του συζύγου της, του οποίου το όνομα φέρει. Η Αμερικανική Γεωργική Σχολή είναι το μοναδικό εκπαιδευτικό ίδρυμα στη χώρα που προσφέρει οικονομική βοήθεια στους αξιόλογους Έλληνες και διεθνείς σπουδαστές της, μέσω του Προγράμματος Υποτροφιών και  παράλληλα συνδυάζει τις σπουδές με τη διαμονή εντός των εγκαταστάσεών της. Επιστροφή στη λίστα