Η Σχολή που σημάδεψε τις ζωές πολλών Συριανών
Παρασκευή, 17 Ιουλίου, 2015 / Συντάκτης: Αντώνης Μπούμπας
Η ιστορική διαδρομή της Νυχτερινής Σχολής Μηχανικών Σύρου, η οποία ιδρύθηκε το 1937, σημαδεύοντας επί 70 συναπτά έτη τις ζωές πολλών Συριανών, αποτυπώνεται στη νέα έκθεση του Βιομηχανικού Μουσείου, με την υπογραφή του Συλλόγου Φίλων Τεχνικού Πολιτισμού Ερμούπολης.
Η έκθεση, η οποία συνδιοργανώνεται με τη συμβολή της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και του Δήμου Σύρου – Ερμούπολης βασίστηκε στην ιδέα και την επιμονή του -επί πολλά χρόνια καθηγητή εκατοντάδων μαθητών- Κωνσταντίνου Καπούτσου. Ο ίδιος παρουσιάζει ένα πλούσιο αρχείο, το οποίο βασίζεται στην πρωτογενή έρευνα και συλλογή τεκμηρίων που συγκέντρωσε από το 2008.
70 χρόνια προσφοράς στην τοπική κοινωνία
Οι επισκέπτες έχουν επίσης την ευκαιρία να δουν και να διαβάσουν δημοσιεύματα από τον Τύπο της εποχής, τόσο από τη Σύρο, όσο και από τις Κυκλάδες γενικότερα, όπου γίνεται αναφορά στη Σχολή από την ίδρυσή της το 1937 μέχρι το 2009.

Μια σύντομη συνόψιση μιας περιόδου
της προσωπικής μου ζωής (απόσπασμα 4)
… Έτσι το επάγγελμα που άσκησα ήταν δάσκαλος σ’ ένα μεγάλο φροντιστήριο. Δε μου ταίριαζε η δέσμευση στο δημόσιο και η γενικότερη ατμόσφαιρα που εκεί επικρατούσε. Εν είδη παρενθέσεως να αναφέρω εδώ ότι κανένας από την οικογένειά μου δεν επιδίωξε την σιγουριά και την «ασφάλεια» της κρατικής θέσης. Έτυχε ή ήταν σφραγισμένο στο DNA μας; Δε ξέρω! Εκείνο που σημειώνω είναι ότι ποτέ δεν επιδιώξαμε γνωριμίες... με τον τοπικό βουλευτή, ποτέ δεν διανοηθήκαμε να ζητήσουμε κάποιο ρουσφέτι από κανέναν, ακόμα και την περίοδο της μεγάλης ανέχειας.
Μαζί με πολλούς άλλους συναδέλφους καθηγητές προετοιμάσαμε στο Φροντιστήριο δεκάδες χιλιάδες μαθητές για την εισαγωγή τους σε μια Πανεπιστημιακή σχολή. Αυτό κατορθώθηκε κυρίως με τις δικές τους πνευματικές ικανότητες, αλλά όμως και με τη δική μας καθοδήγηση και συμβολή. Σήμερα ένας μεγάλος αριθμός τελειωμένοι απόφοιτοι Πανεπιστημίων, που κυκλοφορούν στη χώρα και το εξωτερικό υπήρξαν μαθητές μου. Πολλοί μάλιστα από αυτούς έχουν αξιοζήλευτη πορεία και αυτό με γεμίζει με την αυτονόητη περηφάνια.
Σα δάσκαλος, μάλλον ήμουν καλός. Προσπάθησα να εμπλουτίζω το μάθημα και με άλλα στοιχεία χρήσιμα κατά την άποψη μου στον νέον άνθρωπο. Ίσως γι’ αυτό απόκτησα το προσωνύμιο: Ο Θείος! Κάποια στιγμή που ολοκληρώθηκε ο χρόνος και έφτασα στη συντάξιμη ηλικία έγινα απόμαχος της εργασίας. Είχα πια εξηνταπενταρίσει. Τώρα βρίσκομαι σ’ αυτή τη φάση της ζωής μου και νομίζω ότι περνάω σχετικά καλά, αν αγνοήσεις το γεγονός ότι ο χρόνος που περνάει είναι αδυσώπητος και αφήνει δυστυχώς πίσω του όλο και σαφέστερα τα ίχνη του. Θα επανέλθω πάλι σ’ αυτή την περίοδο αργότερα

Μ ο ί ρ α
Μοίρα πλανεύτρα,
μοίρα ξελογιάστρα,
ψεύτρα και απατηλή.
Μου έταξες υποσχέσεις πλάνες, ...
για ευθείς κι ανεμπόδιστους
δρόμους ευτυχίας,
γεύσεις πρωτόγνωρες,
γλυκές εμπειρίες…
Κι αντ’ αυτών τι έδρεψα
μια ολόκληρη ζωή;
Αβάσταχτες ταλαιπωρίες,
τραγικά επεισόδια
φουρτουνιασμένες θάλασσες
και ναυάγια στέρησης..
Ισχνή εξαίρεση
στην ατέλειωτη ακολουθία των αποτυχιών
μικρές νησίδες χαράς και αγαλλίασης
που ζούσαν για λίγο
και πριν να κατακάτσουν
μέσα μου οι εντυπώσεις
το ορμητικό κύμα
ερχόταν να τις σκεπάσει
Το ξέρεις πως δε σε θέλω!
Πολλάκις σ’ έχω απαρνηθεί
μα εσύ ανίκητη
και γαντζωμένη πάνω μου έχεις
βάλει σκοπό να γευτείς
το ύστατο ψιχίο της σάρκας μου
Εντάξει λοιπόν!
Εσύ είσαι η μοίρα μου
και δηλώνω υποταγή….

Καθηγητές στα θρανία (μέρος ΙΙΙ)
Το τρίτο μέρος του αφιερώματος "Καθηγητές στα θρανία" συνεχίζεται και μας ταξιδεύει σε άλλα μέρη - Γερμανία, Κύπρος- και σε άλλες εποχές! Μπλε ποδιές, απόμακροι, αυστηροί καθηγητές αλλά και καθηγητές που ήξεραν να αγγίζουν την καρδιά των μαθητών τους, μεγάλοι και μικροί έρωτες, κοπάνες και τιμωρίες, ζαβολιές και γέλια, ο μαθητικός μικρόκοσμος σε μεγάλα κέφια!
Έφη Αναγνωστάκη, καθηγήτρια γερμανικών
Ποιον καθηγητή συμπαθούσατε ή αντιπαθούσατε ;
Συμπαθούσα τον φυσικό κ. Μίγκο και την αγγλικού κα Σάτστου. Το φυσικό επειδή ήταν πολύ καλός και δίκαιος στο μάθημα του, αν και είχα 15, και την αγγλικού επειδή ήταν προοδευτική στον τρόπο που δίδασκε πριν 25 χρόνια, μας έβαζε να ακούμε αγγλικά τραγούδια και να βρίσκουμε στα κενά τους στοίχους των τραγουδιών και αυτός είναι ένας λόγος που έγινα καθηγήτρια! Αντιπαθούσα την φιλόλογο επειδή ήταν άδικη, παλιομοδίτικη, κομπλεξική, αυστηρή και έκανε συνεχώς παρατηρήσεις για τα μαλλιά μας και για το ντύσιμο μας. Τότε ντυνόμασταν πολύ πιο "σεμνά" από ότι τώρα εσείς ...... Φανταστείτε τι υπερβολική ήταν ... κότσος, γκρι ρούχα, γκρι ψυχή!
Κάνατε σκονάκια;
Σκονάκια όχι γιατί δεν μπορούσα να πω ψέματα.

Εβδομήντα χρόνια στην εκπαίδευση των κοριτσιών του Αυλωναρίου
του Δημήτρη Σγούρου
Το ερέθισμα να ασχοληθώ με την ιστορία του Δημοτικού Σχολείου Θηλέων Αυλωναρίου το είχα πολλά χρόνια πριν, όταν ήρθε στα χέρια μου μια φωτογραφία μαθητριών του σχολείου από το 1923 με δασκάλα τη Νίκη Πλεξιδώνη, που είχε βρεθεί στο σπίτι του Φαλιώρη. Τα στοιχεία όμως ήταν λιγοστά. Λίγες προφορικές μαρτυρίες και τίποτε άλλο. Πριν λίγους μήνες, ψάχνοντας κάποιους φακέλους με παλιά έγγραφα έπεσα πάνω σε ένα δίφυλλο «Δελτίο Στατιστικής της Δημοτικής Εκπαίδευσης δια το Σχολικό Έτος 1928-1929», του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, που αφορούσε το Δημοτικό Σχολείο Θηλέων Αυλωναρίου. Με αφορμή αυτό το Δελτίο, κάποιες προφορικές μαρτυρίες που με τα χρόνια εμπλουτίστηκαν, αλλά και μερικές σχισμένες σελίδες από το μαθητολόγιο του σχολείου, έγινε το σημερινό άρθρο.
Πότε λειτούργησε λοιπόν αυτό το άγνωστο σε πολλούς σχολείο του Αυλωναρίου; Από το Δελτίο της Στατιστικής που έχει συμπληρώσει η δασκάλα Νίκη Πλεξιδώνη, στην ερώτηση «Έτος κατά το οποίον συνεστήθη το σχολείο», η απάντησή της είναι το 1860. (Εικόνα 1.)

Μια σύντομη συνόψιση μιας περιόδου
της προσωπικής μου ζωής (απόσπασμα2)
…. . . Την εποχή εκείνη η τοποθέτησή ενός ατόμου στην αριστερή παράταξη, στις πολιτικές συνθήκες εκείνης της περιόδου, είχε τις συγκεκριμένες συνέπειες που σίγουρα θα δυσκόλευαν τη ζωή του. Και πράγματι αυτό έγινε! Η ενασχόληση μου με την πολιτική, από τη πλευρά της Αριστεράς σφράγισε μεγάλο κομμάτι της ζωής μου, γιατί η ολοκληρωτική αφοσίωση με έφερε στη δυσάρεστη θέση να υποστώ τις συνέπειες που α...υτό συνεπαγόταν.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίοδος- πάνω από δυο χρόνια- που υπηρέτησα την πατρίδα μου, ως στρατιώτης. Ήταν για μένα μια οδυνηρή και πλήρως αρνητική εμπειρία. Αντιμετωπίστηκα από την κρατούσα κατάσταση ως εχθρός της πατρίδας, ως μίασμα, ως …πράκτορας ξένης δύναμης. Ο στρατός, εκείνη την εποχή, απεμπόλησε το κύριο καθήκον της υπεράσπισης της ακεραιότητας της χώρας και αντί να προετοιμάζει τα παιδιά της να αρθούν στο ύψος αυτού του ιερού καθήκοντος τα χώριζε σε κατηγορίες και κάποια, χωρίς καμία αναστολή τα ποδοπατούσε. Αμφισβητήθηκε η αγάπη μου για την πατρίδα, τον τόπο που με γέννησε και ανέθρεψε. Αυτό με πλήγωσε βαθιά με το πιο οξύτερο τρόπο, ιδιαίτερα όταν έγινε από ανθρώπους νάνους που δεν είχαν τα εχέγγυα και το ηθικό ανάστημα να παίξουν το ρόλο του κριτή.
Η εναντίωσή μου στη δικτατορία των συνταγματαρχών ήταν η αναπόφευκτη συνέπεια της ευαισθησίας που έχει ή πρέπει να έχει ο δημοκρατικός πολίτης να υπερασπίσει το πολίτευμα της χώρας από αυτούς που το επιβουλεύονται. Μπήκα στην αντιστασιακή δραστηριότητα και η σύλληψη και καταδίκη μου από το έκτακτο στρατοδικείο ήταν αυτονόητη συνέπεια. Τα πέντε χρόνια που έζησα στη φυλακή, πάνω στην καλύτερη φάση της ηλικίας του ανθρώπου, ήταν μια αδικία που μου επεφύλαξε η ζωή, αλλά «ουδέν κακόν αμιγές καλού». Η απομόνωση από την ζωή της κοινωνίας, η στέρηση βασικών πραγμάτων, αλλά και οι γενικότερες πολιτικές εξελίξεις στον ευρύτερο παγκόσμιο χώρο αποτέλεσαν την κατάλληλη ευκαιρία για μια πιο ψύχραιμη θεώρηση των πραγμάτων, για μια νέα ανασυγκρότηση των κεντρικών φιλοσοφικών, ιδεολογικών και πολιτικών μου πεποιθήσεων…….

Η κραυγή της απόγνωσης
πλατάγισε στον αέρα.
Τα μόρια του την
ταξίδεψαν ολούθε
Χάνοντας την έντασή της...
έσβησε αφήνοντας
την τελευταία της πνοή
Έτσι, να η ιστορία!
Γεννήθηκε και πέθανε
χωρίς να συναντήσει,
στο διάβα της έστω κι ένα,
ευήκοο ους  2016