Παρασκευή, 22 Σεπτεμβρίου 2017

  1. Απορία ενός αφελούς Έλληνα φορολογούμενου- μέρος τέταρτο
    Η απάντηση για μένα είναι προφανής Να αλλάξουμε ΡΙΖΙΚΑ τη συμπεριφορά μας με ένα σοκ που θα εντυπωθεί βαθιά στο μυαλό των ήδη δρώντων εν παρανομία και όλων εκείνων που έχουν τη «φιλοδοξία» να μπουν στο επάγγελμα. Να ξέρουν ότι συνέχιση της ίδιας συμπεριφοράς θα έχει πάνω τους βαριές συνέπειες
    Για να γίνει αυτό πράξη χρειάζεται μια ομονοούσα κοινωνία των λογικών. Πάντα βεβαίως θα υπάρχουν διαφωνούντες, αλλά μιλώ για το ...κυρίαρχο ρεύμα. Πρώτον προσαρμογή του ποινικού νόμου επί το αυστηρότερο στον κολασμό των παράνομων πράξεων. Διευκόλυνση των διωκτικών αρχών στην ύπαρξη απτών αποδείξεων. Σαφής και αυστηρά τιμωρία της κουκούλας. Βιντεοσκόπηση των εκδηλώσεων και εργαστηριακή αναζήτηση των ενόχων. Γνωρίζω ότι θα προκαλέσω την μήνι διαφόρων σχολιαστών και κυρίως αυτών που συνήθισαν να διαιτώνται από το δημόσιο κορβανά. Εκείνο που προς το παρόν μόνο θα τονίσω είναι πως μια κοινωνία έχει πρωταρχικό καθήκον την υπεράσπιση της ηρεμίας και της περιουσίας των μελών της. Όλοι αυτοί που τόσο άνετα καταστρέφουν αγαθά να ασκηθούν και να μάθουν πόσο δύσκολα αυτά αποκτούνται και τι κόπος χρειάστηκε για την παραγωγή τους
    Υπάρχουν κάποιες σημερινές δυσκολίες για την εφαρμογή μιας τέτοιας πολιτικής, αλλά οφείλουμε να τις ξεπεράσουμε. Πρώτον η αλλαγή των άρθρων του ποινικού κώδικα. Πρέπει να κόψουμε με το μαχαίρι το αυθαίρετο δικαίωμα στον οποιοδήποτε να καταστρέφει δημόσια και ιδιωτική περιουσία. Κάποιοι να ξεπεράσουν τα δήθεν ηθικά διλήμματα για τα «καημένα παιδιά». Δεν είναι έτσι! Δεύτερο υποβόσκει ένα υπόγειο κλίμα φόβου για τα αντίποινα που ίσως υπάρξουν. Σε μια ευνομούμενη χώρα μια τέτοια δικαιολογία είναι απαράδεκτη. Περίπτωση αναστολής των μέτρων δεν χωράει κι άλλωστε κάθε αλλαγή έχει τις δυσκολίες της και απαιτεί μια περίοδο προσαρμογής. Αυτό ισχύει και για τη δικαστική εξουσία, που ο ρόλος της είναι να εφαρμόζει κατά γράμμα και ουσία τους νόμους.
    Η παραλυμένη χώρα και παραδομένη στις άνομες επιδιώξεις ισχνών μειωψηφιών τη σίγουρη συνέπεια που μπορεί να έχει είναι ο αφανισμός της. Και κάτι τέτοιο δε θα το επιτρέψουμε

Το Κολλέγιο Αθηνών

Το Κολλέγιο Αθηνών ιδρύθηκε το 1925 από μια ομάδα φωτισμένων Ελλήνων (με πρωτεργάτες τον Εμμανουήλ Μπενάκη και τον Στέφανο Δέλτα) και με την υποστήριξη Αμερικανών φιλελλήνων, όπως ο Bert Hodge, Διευθυντής της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών.
Όραμα των ιδρυτών -που πραγματώθηκε από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του Κολλεγίου- ήταν η δημιουργία ενός σχολείου, όπου "αρμονικά θα αναπτύσσονται οι πνευματικές, οι ηθικές και σωματικές δυνάμεις των μαθητών και ιδιαίτερα ο χαρακτήρας τους" μέσω του εμπλουτισμού του ισχύοντος εκπαιδευτικού συστήματος "με σύγχρονες μεθόδους μορφώσεως, προσαρμοσμένες στην ιστορία, στην παράδοση, στην ψυχολογία και στις εθνικές ανάγκες της χώρας".
Το 1980 δημιουργήθηκε το αδελφό σχολείο Κολλέγιο Ψυχικού με τις ίδιες αρχές, την ίδια εκπαιδευτική φιλοσοφία, όπως το Κολλέγιο Αθηνών. Και τα δύο σχολεία ανήκουν στο Ελληνοαμερικανικόν Εκπαιδευτικόν Ίδρυμα, σωματείο μη κερδοσκοπικό, οι εγκαταστάσεις του οποίου βρίσκονται στο Ψυχικό (Γυμνάσιο - Λύκειο - International Baccalaureate) και στην Κάντζα Αττικής (δύο Δημοτικά σχολεία: Μποδοσάκειο και Λάτσειο).
Στο ξεκίνημά του, τον Οκτώβριο 1925, το Κολλέγιο στεγάσθηκε σε ένα μισθωμένο κτίριο στην οδό Άνδρου 18. Στο Ψυχικό μεταφέρθηκε το 1929. Τη χρονιά εκείνη εγκαινιάσθηκε το Μπενάκειο διδακτήριο από τον Πρωθυπουργό και ένθερμο υποστηρικτή του Κολλεγίου Ελευθέριο Βενιζέλο. Μιλώντας στην τελετή των εγκαινίων, ο Βενιζέλος είχε κάνει κάποιες επισημάνσεις, με διαχρονική αξία :
"... Εις τα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια γίνεται δυνατόν όπως παραγματοποιώνται αι μεγαλύτεραι και επιτυχέστεραι καινοτομίαι : διότι τα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια, τελούντα απλώς υπό την εποπτείαν του Κράτους και συμμορφούμενα μόνον προς τας γενικάς κατευθύνσεις του, έχουν την ελευθερίαν, της οποίας στερούνται τα δημόσια, και δια τούτο δύνανται να επιτελέσουν μεγαλυτέρας προόδους. Τας προόδους αυτάς περιμένομεν να πραγματοποιήση το Κολλέγιον Αθηνών. Τοιαύτην έχω γνώμην περί της σημασίας του Κολλεγίου...".
Το Κολλέγιο δικαίωσε και συνεχίζει να δικαιώνει στην πράξη τις προσδοκίες του Ελευθερίου Βενιζέλου -και, βεβαίως, των οραματιστών-δημιουργών του: Προετοιμάζοντας σωστά τους μαθητές και τις μαθήτριές του για να ανταποκριθούν με επιτυχία στις απαιτήσεις των μετασχολικών σπουδών και της σταδιοδρομίας τους (κάτι που το έχει καταξιώσει και στην Ελλάδα και διεθνώς), αλλά, επίσης, αξιοποιώντας τις ιδιαιτερότητές του, τα ξεχωριστά χαρακτηριστικά που συνθέτουν τη "φυσιογνωμία" του, τη φιλοσοφία του και την αποστολή του. Δύο από τα σπουδαιότερα τέτοια χαρακτηριστικά του είναι:
- Η εφαρμογή ενός εκπαιδευτικού προγράμματος, που -σύμφωνα με τις ιδρυτικές αρχές του και τις επιδιώξεις των δημιουργών του- αποσκοπεί στην προσφορά όχι απλώς γνώσεων, αλλά πολύπλευρης παιδείας, στη διάπλαση νέων ανθρώπων με ολοκληρωμένη προσωπικότητα, ενεργών πολιτών με συναίσθηση κοινωνικής, όχι μόνο επαγγελματικής, ευθύνης.
- Το εκτεταμένο Πρόγραμμα Υποτροφιών.
Περισσότερες πληροφορίες για τη ιστορία του Κολλεγίου περιέχονται στα εξής βιβλία:
• Homer Davis: "The Story of Athens College - The First Thirty-Five Years"
• Δημήτρη Καραμάνου: "Κολλέγιον Αθηνών, 1925-2000: Σταθμοί και Ορόσημα"
Εκτενής αναφορά ειδικότερα στην πολιτιστική-καλλιτεχνική παράδοση και προσφορά του Κολλεγίου γίνονται στο βιβλίο "Αγωγή Ψυχής - Τέρψη Ζωής: Η πολιτιστική -καλλιτεχνική παράδοση και προσφορά του Κολλεγίου Αθηνών από την εποχή του Καρόλου Κουν και του Μίνου Δούνια μέχρι σήμερα"
- See more at: http://www.haef.gr/el/AboutUs/EEI/History…





Πέμπτη, 21 Σεπτεμβρίου 2017

  1. Απορία ενός αφελούς Έλληνα φορολογούμενου- μέρος τρίτο
    Η χώρα μας αντιμετωπίζει ένα μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα που εμφανίστηκε πριν την κρίση αλλά γιγαντώθηκε στα χρόνια της. Μια γενιά που νιώθει παραγκωνισμένη (και θα μου επιτρέψετε κι εμένα, με βάση τις μνήμες της δικής μου εποχής, να πω κακομαθημένη) αποθήκευσε μέσα της ένα μίσος για το ο,τιδήποτε υπάρχει γύρω της. Σημαντικό ρόλο στην αύξηση του φαινομένου κατ’ εμέ έπαιξε το καθεστώς της ατιμωρησίας που για άγνωστους λόγους..., αλλά σαφώς αντιπαιδαγωγικούς, κυριάρχησε στο μυαλό των «υπευθύνων»
    Αχ τα παιδιά να μην τα κουράζουμε. Ας τα διευκολύνουμε. Ας τα συγχωρήσουμε. Ακόμα και προχτές ο αρμόδιος υπουργός διαφώνησε με τη σύγκλητο του ΠΑΠΕΙ για την αστεία τιμωρία που επέβαλε στους αντιγράψαντες, ζητώντας στην πραγματικότητα την άφεση της πράξης.
    Η κοινωνία μας χωρίς να το συνειδητοποιεί εκκολάπτει τις επόμενες γενιές των σκληρότερων τρομοκρατών, έτοιμων πια να βάψουν τα χέρια τους με αίμα. Χιλιάδες τρανταχτά αδικήματα κρύφτηκαν κάτω από το χαλί σε πρωτοφανή ομοψυχία κομμάτων, Κυβέρνησης και δικαστικής εξουσίας. Δυστυχώς όμως και μεγάλης μερίδας του λαού. Μια πλήρως λαθεμένη αντίληψη επιείκειας που αντί κα καταργεί το πρόβλημα το πολλαπλασιάζει γεωμετρικά. Όχι! Είναι βαρύτατο λάθος και όσο συνεχίζεται τόσο πιο δύσκολη θα είναι η περίοδος της θεραπείας του.
    Θυμάμαι την εποχή των καταλήψεων, όπου αρκετές φορές δυο-τρείς ακτιβιστές μαθητές μέλη κομμάτων και κινήσεων αγόραζαν μια κλειδαριά και με το δικαίωμα της θρασύτητας απάγγελναν ότι το σχολείο είναι υπό κατάληψη. Χλιαρή έως μηδαμινή η αντίδραση των άλλων παραγόντων του θεσμού γιατί ήταν σε όλους αρκετά βολικό. Αν κάποιος γονέας αντιστεκόταν εύκολα στιγματιζόταν από τα σοφά ΜΜΕ, ως αντιδραστικός, φασίστας και όλα τα συναφή επίθετα
    Θυμάμαι στην οδό Σκουφά, ορδές άγνωστης προέλευσης στοιχείων να σπάζει βιτρίνες και ν’ αρπάζει ό,τι πολύτιμο υπάρχει μέσα τους, ενώ οι δυνάμεις της Αστυνομίας, με αρμόδιο υπουργό τον Προκόπη Παυλόπουλο, στις γωνιές των δρόμων απλώς να παρακολουθεί «διακριτικά» τα συμβαίνοντα. Ας μας πληροφορήσει κάποιος σε ποιο ποσό ανήλθε από τον κρατικό προϋπολογισμό η αποζημίωση των καταστηματαρχών.
    Σήμερα σχεδόν κάθε μέρα «νεαροί» μπαινοβγαίνουν στο Πολυτεχνείο καταστρέφοντας ότι βρουν μπροστά τους. Μέχρι πότε θα συνεχίζεται αυτό το έγκλημα ; Τη γνώμη μου θα την αναπτύξω αύριο




http://www.biblionet.gr/images/banner_left.jpg






 Κώστας Ουράνης (1890-1953)
Κώστας Ουράνης (1890-1953). Ο Κώστας Ουράνης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και το πραγματικό του όνομα ήταν Κώστας Νέαρχος. Ο πατέρας του Νικόλαος Νέαρχος καταγόταν από την Κυνουρία και η μητέρα του Αγελική το γένος Γιαννούση από το Λεωνίδιο Αρκαδίας, όπου ο Ουράνης πέρασε τα παιδικά του χρόνια. Στη συνέχεια φοίτησε στο Γυμνάσιο του Ναυπλίου και ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στην Κωνσταντινούπολη (Ροβέρτειος Σχολή και Λύκειο Χατζηχρήστου). Το 1908 ήρθε στην Αθήνα και συνεργάστηκε για σύντομο χρονικό διάστημα με την Ακρόπολη του Βλάση Γαβριηλίδη. Έφυγε για σπουδές στην Ευρώπη, προτίμησε όμως την κοσμοπολίτικη ζωή, μπήκε στους κύκλους των μποέμ και προσβλήθηκε από φυματίωση. Νοσηλεύτηκε δυο χρόνια στην Ελβετία σε σανατόριο του Νταβός. Εκεί γνώρισε την πρώτη του γυναίκα Μανουέλα Σαντιάγκο από την Πορτογαλία, με την οποία χώρισε αργότερα και γύρω στο 1930 παντρεύτηκε την Ελένη Νεγρεπόντη, συγγραφέα και κριτικό της λογοτεχνίας, γνωστή με το ψευδώνυμο Άλκης Θρύλος. Το 1920 διορίστηκε γενικός πρόξενος της Ελλάδας στη Λισαβόνα και επέστρεψε τέσσερα χρόνια αργότερα στην Αθήνα, όπου άρχισε να εργάζεται ως δημοσιογράφος (διευθυντής στον Ελεύθερο Λόγο, συνεργάτης στο Νουμά, τη Δάφνη, τον Καλλιτέχνη, τα Γράμματα (Αλεξάνδρειας), τη Νέα Ζωή (Αλεξάνδρειας), τη Μούσα, το Ελεύθερο Βήμα, τον Ελεύθερο Λόγο, τον Εθνικό Κήρυκα της Αμερικής κ.α. ). Ταξίδεψε πολύ, όμως η κατάσταση της υγείας του που δεν αποκαταστάθηκε ποτέ και επιδεινώθηκε μετά τη γερμανική κατοχή τον ανάγκασε να περιοριστεί στην Αθήνα. Πέθανε το 1953 από καρδιακή προσβολή στο σανατόριο Παπανικολάου. Η αγάπη του Κώστα Ουράνη για τη λογοτεχνία χρονολογείται από τη νεανική ηλικία του. Μαθητής ακόμα στη Ροβέρτειο Σχολή έγραψε ένα ποίημα για την καταστροφή της Αγχιάλου και το 1908 εμφανίστηκε στις στήλες του περιοδικού Ελλάς. Η επίσημη εμφάνιση του όμως στο χώρο της λογοτεχνίας σημειώθηκε το 1909, όταν δημοσίευσε τη νεανική ποιητική συλλογή του Σαν Όνειρα, την οποία αποκήρυξε αργότερα, θεωρώντας ως πρώτη δημιουργία του τη συλλογή Spleen, που τύπωσε το 1912. Ακολούθησαν οι Νοσταλγίες (1920) και οι Αποδημίες, ποιήματα που δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά και εφημερίδες, και συγκεντρώθηκαν για πρώτη φορά μετά το θάνατο του ποιητή στην έκδοση Ποιήματα του 1953. Ασχολήθηκε επίσης με την πεζογραφία (Αχιλλεύς Παράσχος), την ταξιδιωτική λογοτεχνία (Sol y sombra, Σινά, το θεοβάδιστον Όρος, Γλαυκοί δρόμοι , Ταξίδια στην Ελλάδα και άλλα), το χρονογράφημα, τη συνέντευξη, ενώ εξέδωσε επίσης την κριτική μελέτη Κάρολος Μπωντλαίρ (1918). Ο Ουράνης τοποθετείται ανάμεσα στους λεγόμενους παρακμιακούς ή νεορομαντικούς έλληνες ποιητές του Μεσοπολέμου (Καρυωτάκης, Άγρας, Λαπαθιώτης, Κλέων Παράσχος και άλλοι) και καθοριστική ήταν η επίδραση που δέχτηκε από το Μπωντλαίρ. Το έργο του χαρακτηρίζεται από έντονες συμβολιστικές επιρροές με κυρίαρχο τον κοσμοπολίτικο χαρακτήρα, το μελαγχολικό τόνο, το αίσθημα της ανεκπλήρωτης ευτυχίας, της νοσταλγίας, της πλήξης και τη διάθεση φυγής, η οποία όμως υπονομεύεται από μια ρεμβαστική νωχελικότητα. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Κώστα Ουράνη βλ. Άγρας Τέλλος, «Ουράνης Κώστας», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια 19. Αθήνα, Πυρσός, 1932, Αργυρίου Αλεξ., «Ουράνης Κώστας», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό 8. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1988, Κούσουλας Λουκάς, «Κώστας Ουράνης», Η μεσοπολεμική πεζογραφία · Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914-1939) Στ΄, σ.316-363. Αθήνα, Σοκόλης, 1993 και Σταμέλος Δημήτρης, «Ουράνης Κώστας», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 11. Αθήνα, Χάρη - Πάτση, χ.χ.
(Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.).


Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2009)
Ποιήματα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(2008)
Ποιήματα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(1999)
Γλαυκοί δρόμοι. Βορινές θάλασσες, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(1998)
Ελλάδα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας

Τετάρτη, 20 Σεπτεμβρίου 2017

  1. Απορία ενός αφελούς Έλληνα φορολογούμενου- μέρος δεύτερο
    Ας έρθουμε τώρα στους εκλεγμένους Κυβερνώντες , οι οποίοι στο μέχρι τώρα διάστημα, που ασκούν εξουσία, έδειξαν μόνο δυο ικανότητες. Πρώτον στα παχιά κενού περιεχομένου λόγια και δεύτερον στην ικανότητα να χειρίζονται τις άσχημες εντυπώσεις σε βάρος τους, απλώνοντας ένα σύννεφο παραπληροφόρησης με ιδιαίτερη τέχνη. Αυτοί έχουν την ΚΥΡΙΑ ΕΥΘΥΝΗ για το γεγονός και σε αυτούς θα πρέπει να προσανατολιστεί η κριτική μου
    Το κύρι...ο χαρακτηριστικό των κυβερνώντων είναι η αναβλητικότητα επί των αναγκαίων αποφάσεων. Ό,τι είναι μπορετό να κρυφτεί κάτω από το χαλί σπρώχνεται με χαρακτηριστική ανακούφιση. Η ανικανότητά τους έχει προφανή ερμηνεία. Πέρα από το ύψος και εύρος των προσωπικών ικανοτήτων τους, τους λείπει ένα σαφές όραμα. Χρησιμοποιώντας έναν όρο του συρμού τους λείπει ένας «οδικός χάρτης» .Αιωρούνται ζαλισμένοι ανάμεσα στις πιέσεις της σκληρής πραγματικότητας και του αφελούς οράματος της νιότης τους. Καταλαβαίνουν ότι άλλο κι εύκολο είναι να κάνεις αντιπολίτευση και άλλο να έχεις εσύ τις ευθύνες της διαχείρισης. Αυτή η αναποφασιστικότητα ήδη έχει ΣΤΟΙΧΙΣΕΙ ΑΚΡΙΒΑ στη χώρα. Το τραγικό είναι ότι δεν το καταλαβαίνουν κιόλας, γιατί βλέπουν τις εξελίξεις μόνο με το μάτι των δικών τους επιδιώξεων. Το τημ των οικονομολόγων τους είναι φτωχό, έως άπορο σε γνώσεις διακυβέρνησης μιας ελεύθερης οικονομίας . Αυτοί βρίσκονται στην εποχή των ουτοπιστών σοσιαλιστών σε φάση όπου οι απομονώσεις από τις επιδράσεις του περιβάλλοντος είναι αδύνατον να αποφευχθούν.
    Ας έρθω στο θέμα. Μια ολόκληρη περιοχή του κέντρου στενάζει. Και αυτοί δειλοί και μοιραίοι στρέφουν το πρόσωπο προς την άλλη μεριά, λες κι έτσι το πρόβλημα θα λυθεί. Θα συνεχίσω αύριο

Τρίτη, 19 Σεπτεμβρίου 2017

Ζωγράφου Ευγενία (1878 – 1963)
Ευγενία Ζωγράφου, τσιγκογραφία, Σκόκος Κωνσταντίνος, Εθνικόν Ημερολόγιον, Αθήνα, 1900.
Ευγενία Ζωγράφου, θεατρική συγγραφέας, πεζογράφος και δημοσιογράφος. Γεννήθηκε στο Ναύπλιο το 1878, κόρη του Λυκούργου Ζωγράφου. Σε παιδική ηλικία εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στην Αθήνα, όπου φοίτησε στο Παρθεναγωγείο και, μαθήτρια ακόμη, δημοσίευσε το ποίημα «Η Μπίλιω», μετά από παρότρυνση του Αριστομένη Προβελέγγιου.
Έγραψε άρθρα, δοκίμια, διηγήματα, μυθιστορήματα και θεατρικά έργα. Υπήρξε διευθύντρια της «Ελληνικής Επιθεώ¬ρησης» (1907-1942), συνεργάστηκε επίσης με τα έντυπα Ακρόπολις, Σκριπ, Άστυ, Ατλαντίς, Εμπρός κ.α. Κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1912 εργάστηκε ως εθελόντρια νοσοκόμα, ενώ από το 1921 ως το 1922 διετέλεσε διευθύντρια του στρατιωτικού περιοδικού «Νίκη» με εντολή του Υπουργείου Εξωτερικών. Η τελευταία μνεία στο όνομά της ως διευθύντριας της Ελληνικής Επιθεωρήσεως υπάρχει στο τεύχος του Ιανουαρίου του 1946, όπου αναγράφεται και η διεύθυνσή της στην Αθήνα, Μενάνδρου 83.
Στην εφημερίδα «Ακρόπολις», όπου δημοσιογραφούσε, έκανε το πρώτο εργατικό ρεπορτάζ. Μια φωνή νεαράς Ελληνίδας δημοσιογράφου από την «Ακρόπολι» του Βλάσση Γαβριηλίδη το 1898:
«Αλλά κύριοι εργοστασιάρχαι, δεν θα θεραπεύσητε το κακόν τούτο; Ιδρύσατε συσσίτια και ευεργετήσατε, χωρίς να χάσετε τι, τας χιλιάδας των πτωχών εργατίδων. Αι εργάτιδες πεινούν. Το ξερό ψωμί και η μισή ρέγγα, το ξερό ψωμί και το λίγο τυράκι, το ξερό ψωμί και το ένα πορτοκάλι ή το λίγο σταφύλι, δεν θεραπεύουν την πείνα τους».
Η πρώτη Ελληνίδα δημοσιογράφος εργατικού ρεπορτάζ, η Ευγενία Ζωγράφου, με το καρνέ στο χέρι, ζητεί πληροφορίες από τους βιομηχάνους του Πειραιά (1898) για τη ζωή και τους όρους εργασίας και αμοιβής των εργατριών τους. Στην ιστορία της ελληνικής δημοσιογραφίας, η Ευγενία Ζωγράφου κατέχει ίσως την πρώτη θέση στο λεγόμενο εργατικό ρεπορτάζ, που το αναπτύσσει με θέσεις και λογοτεχνικό στυλ. Πέθανε στην Αθήνα στις 2 Ιουλίου 1963.
Εργογραφία
Πεζογραφία
Διηγήματα, Αθήνα, τυπ. Α.Αποστολόπουλου, 1896.
Διηγήματα, 1898.
Διηγήματα, 1900.
Η Γκούραινα, Αθήνα, Α.Ζ. Διαλησμάς, χ.χ.
Θέατρο
Η Μοναχή, [1894] (θίασος Ευαγγελίας Παρασκευοπούλου)
Ο εξιλασμός, [1895] (θέατρο Παράδεισος)
Η κλεφτοπούλα, [1899] (θέατρο Νεαπόλεως)
Όταν λείπει το χρήμα, [1908]
Η Τζένυ με το γέλιο της
Το στοίχημα
Η Άνοιξη

Ευγενία Ζωγράφου: Μια λησμονημένη μορφή των γραμμάτων μας
Μαριέττα Ιωαννίδου, Ανακοίνωση στην Η’ Επιστημονική Συνάντηση του Τμήματος Φιλολογίας του Α.Π.Θ. (Μάρτιος 1997, Θεσσαλονίκη).
  1. Απορία ενός αφελούς Έλληνα φορολογούμενου- μέρος πρώτο
    Απορία ενός πολίτη που αγκομαχά να είναι εντάξει στις υποχρεώσεις του απέναντι στο αδηφάγο, αλλά αναποτελεσματικό μας κράτος. Πολύ συχνά ομάδες νεαρών, άγνωστης σε εμένα σύνθεσης, εξέρχεται από το πολυτεχνείο αρκούντως εξοπλισμένη με μάσκες, στολές και με μεγάλο αριθμό βομβών Μολότοφ και αρχίζουν να «παίζουν» με την Αστυνομία το δαπανηρό παιχνίδι «κλέφτες κι αστυνόμοι» με εκτόξευση εκατέρωθεν βομβών Μολότοφ και βόμβες κρ...ότου- λάμψης. Καταστροφές, αναστάτωση του πληθυσμού, ενόχληση της ελεύθερης κυκλοφορίας μέχρι να «κουραστούν» τα παιδιά και να επιστρέψουν ανενόχλητοι στο στέκι τους. Ούτε γάτα, ούτε ζημιά γι αυτούς και τους σημερινούς κυβερνώντες.
    Έχω να απευθύνω προς διάφορες κατευθύνσεις μερικά ερωτήματα
    Πρώτον στους υπεράριθμούς καθηγητές του ιδρύματος, κάποιοι από τους οποίους περί άλλα τυρβάζουν ασχολούμενοι να σώσουν το λαό, αφού απέτυχαν να σώσουν το ίδιο το ίδρυμα. Και από Εστία εκπαίδευσης έχει μετατραπεί σε άντρο παρανομίας. Αλήθεια δεν αισθάνονται καθόλου την ευθύνη αυτής της κατάντιας; Κρυπτόμενοι πίσω από αστείες δικαιολογίες και σαν να μη τους αφορά το θέμα ποιούν ευσχήμως την νήσσαν. Στο υποθετικό σενάριο, που οι ευεργέτες του ιδρύματος επανέλθουν στη ζωή το πρώτο που θα έκαναν θα ήταν να μετανιώσουν για τη γενναιοδωρία τους να εμπιστευθούν τον πλούτο τους σε αναξιόπιστα άτομα. Αν αναζητούμε αιτίες για τον περιορισμό του ευεργετικού ρεύματος ή την αλλαγή του τρόπου εκδήλωσής του η βασική αιτία είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης προς το κράτος και τα όργανά του. Πλείστα όσα παραδείγματα
    Όταν κάποιοι ιδεολόγοι και ολίγον αφελείς παλαιότερα αγωνίστηκαν για το άσυλο αυτό εννοούσαν; Κάποιοι φανατικοί να εγκαταστήσουν εκεί μέσα τη μικρή τους δικτατορία; Ας μας ενημερώσουν οι κκ καθηγητές για τις ενέργειες στις οποίες έχουν προβεί για την προστασία του ιδρύματος και ας δημοσιεύσουν τα αντίστοιχα έγγραφα που εστάλησαν. Έχουν ήδη βαριές ενοχές κι αν δεν το καταλαβαίνουν ακόμα χειρότερα γι αυτούς

Δευτέρα, 18 Σεπτεμβρίου 2017


Το Δημοτικό Σχολείο Αγίου Γεωργίου εν έτη 1953.
 Του Δημήτρη Δριμή
ΙΣΤΟΡΙΚΑ των Σχολείων μας … Για να θυμόμαστε και να κρίνουμε.
Ιστορική Έκθεση του 1/ξίου Δημοτικού Σχολείου Αγίου Γεωργίου
του Δημήτρη Α. Δριμή, εκπαιδευτικού, τ. δημάρχου Αετού
Το 1953, ο τότε Επιθεωρητής των Δημοτικών Σχολείων της Τριφυλίας ζήτησε από τους Διευθυντές των σχολείων να υποβάλλουν ιστορικές εκθέσεις των σχολείων τους. Στις εκθέσεις που παραθέτουμε έχει τηρηθεί η ορθογραφία και η σύνταξη των πρωτοτύπων. Η γραφή, για τεχνικούς λόγους, είναι μονοτονική και όχι πολυτονική, όπως ήταν στις πρωτότυπες εκθέσεις. Οι πληροφορίες που αντλούνται, πέρα από τις μνήμες που ανασύρονται, είναι πολλές και ρίχνουν φως σε μια πρόσφατη, σχετικά, περίοδο του τόπου μας. Ας μην ξεχνάμε πως οι εκθέσεις συντάχθηκαν στη δύσκολη περίοδο των μεταπολεμικών και μετεμφυλιακών χρόνων.
Σύμφωνα με την έκθεση, το μονοτάξιο δημοτικό σχολείο Αγίου Γεωργίου λειτουργούσε ως δημόσιο από το έτος 1905. Αρχικά λειτούργησε στο συνοικισμό Γουβάρια (Γουβαλάρια νυν Άγιος Πέτρος), στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο συνοικισμό Ράχη Τσιώρη και τέλος, το 1924, στον Άγιο Γεώργιο που ήταν και η έδρα της τότε κοινότητας Κάτω Σουλιμά. Κρατικό διδακτήριο δεν ιδρύθηκε και το σχολείο στεγαζόταν σε διάφορα ιδιωτικά κτίρια. Το 1930 οι κάτοικοι κατασκεύασαν κτίριο για τις ανάγκες του σχολείου, το οποίο δώρισαν στην εκκλησία του χωριού, στο εκκλησιαστικό ταμείο της οποίας κατευθύνονταν πλέον τα κρατικά μισθώματα. Από το 1946 λειτουργούσε πλούσιος σχολικός κήπος ενώ, τα τελευταία χρόνια, είχε αρχίσει και η συγκρότηση στοιχειώδους βιβλιοθήκης. Η έκθεση, τέλος, μας πληροφορεί πως δεν υπήρξε ευεργέτης και δωρητής του σχολείου και δικαιολογεί την μη αποστολή φωτογραφιών λόγω έλλειψης φωτογραφικών μέσων.
Ιστορική Έκθεσις 1/ξίου Δημοτικού Σχολείου Αγίου Γεωργίου
1) Το ενταύθα δημοτικόν σχολείον ελειτούργει ως δημόσιον κατά το έτος 1905 εις τον συνοικισμόν της κοινότητος (Κάτω Σουλιμά) Γουβάρια. Τούτο μετά παρέλευσιν διετίας ελλείψει οικήματος μετεφέρθη εις τον έναντι συνοικισμόν «Ράχη - Τσιώρη» και είτα κατά το έτος 1924 μετεφέρθη εις Άγιον - Γεώργιον ένθα ήτο και η πρωτεύουσα της κοινότητος Κάτω Σουλιμά.
2) Από της εποχής της ιδρύσεώς του μέχρι σήμερον λειτουργεί ως μονοτάξιον.
3) Υπό του Κράτους δεν ιδρύθη, αλλά ελειτούργει εις διαφόρους ιδιωτικάς οικίας, και οι ιδιοκτήται του κτιρίου ένθα εστεγάζετο το σχολείον εμισθοδοτούντο παρά του Δημοσίου.
4) Το νύν στεγαζόμενον σχολείον ιδρύθη κατά το έτος 1930 υπό των κατοίκων της κοινότητος Αγίου Γεωργίου τέως κοινότητος (Κάτω Σουλιμά) δι` ιδίας αυτών δαπάνης και αφιερώθη έκτοτε εις την εκκλησίαν, πρωτοστατείσας εις την ανέγερσιν αυτού ο εφημέριος Πάνος Παπαναστασίου, και έκτοτε καταθέτονται οι μισθοί του εις το εκκλησιαστικόν ταμείον.
5) Προ δεκαετίας εγένοντο ωρισμέναι επισκευαί του κτηρίου εις διαφόρους ελλείψεις του ως νταβανίου κ.λ.π.

16-9-17  Ημέρα βάφτισης του εγγονού μου

Ήταν υπέροχα ! Όλα συνέβαλαν ώστε το γεγονός να μείνει αξέχαστο. Ό καιρός, ο τόπος, οι φίλοι, ο ιερέας, η διπλανή γαληνεμένη θάλασσα, οι άφθονοι και μη γνωρίζοντες τι θα γίνει λουόμενοι Έλληνες και ξένοι, η όμορφη και σημαιοστολισμένη βάρκα του Γιώργου, δεμένη δίπλα στην κολυμπήθρα, έκαναν το -για πρώτη φορά συμβαίνον- γεγονός της βάφτισής σου στην παραλία της Χηνίτσας ανεπανάληπτο. Πρόσωπα χαμογελαστά κι ευτυχισμένα γύρω σου και εσύ ο πρωταγωνιστής με το λαμπερό σου πρόσωπο να παρατηρείς με περιέργεια τα συμβαίνοντα γύρω σου.
 Στην κρίσιμη στιγμή όπου τα μωρά καταβρέχονται από το νερό της κολυμπήθρας κι συνήθως αρχίζουν το λίγο κλάμα, εσύ αντέδρασες με πλατύ και ζωηρό γέλιο. Ήσουν υπέροχος και με συμφωνία των πάντων. Θα μας μείνει αξέχαστη η σημερινή μέρα!  



Κυριακή, 17 Σεπτεμβρίου 2017


Βελημάχι- Ιστορικά Στοιχεία

Το Βελημάχι ( Velimakhi -1829-, Βελιμάχια -1863-, Βελιμάχι -1879-, Βελιμάχι -1912-, Βελημάχιον -1940- ) σύμφωνα με την τοπική παράδοση δημιουργήθηκε περί το 1800, όταν ο Τούρκος πασάς Βελής επιτέθηκε με 1800 άντρες στους Έλληνες της περιοχής. Αυτοί, 300 στο σύνολο (εδώ φαίνεται ο συμβολισμός της λαϊκής ιστορίας, που παραπέμπει στη μάχη των Θερμοπυλών), καθοδηγούνταν από τον Τσάκαλο, σπουδαίο οπλαρχηγό της περιοχής, με καταγωγή από τους Τσακάλωφ του Σουλίου, που δρούσε με εντολές του Κολοκοτρώνη.
Όταν έφτασε η ώρα της μάχης, όλα τα γυναικόπαιδα της περιοχής συγκεντρώθηκαν για λόγους προστασίας στην περιοχή που σήμερα είναι ο οικισμός του Βελημαχίου. Όμως, αυτό το καταφύγιο για την κρίσιμη ώρα της μάχης μετεξελίχθηκε από προσωρινό καταυλισμό σε μόνιμο οικισμό, που πήρε το όνομά του από τη μάχη εξαιτίας της οποίας δημιουργήθηκε ( Βελη-μαχι >η μάχη του Βελή ). Η μάχη οδήγησε στη συντριπτική νίκη των Ελλήνων, που βγήκαν όλοι αλώβητοι με μόνο 35 τραυματίες, ενώ οι 1800 νεκροί Τούρκοι θάφτηκαν στο απέναντι βουνό με μία πλάκα στο κεφάλι του καθενός.
Σύμφωνα με αυτήν την παράδοση το όνομα της Σούδελης προέκυψε από τον Δελή πασά, υπαρχηγό του Βελή, όταν εκεί ο Τσάκαλος του φώναξε «Σου(τ) Δελή!» αποτρέποντάς τον από το να συνεχίσει προς τον καταυλισμό των γυναικόπαιδων. Η πιο αληθοφανής, όμως, ερμηνεία είναι ότι προέρχεται από τουρκική ονομασία (σου = νερό) και σημαίνει τρελό νερό, σε συσχετισμό με τον ποταμό που διασχίζει τη λαγκαδιά.
Εκτός από αυτήν την παράδοση, οπού τα όρια ιστορίας και θρύλου είναι δυσδιάκριτα, ιστορικό τεκμήριο της συμμετοχής του χωριού στην αντίσταση κατά την Τουρκοκρατία αποτελεί ο Ι. Ναός Κοίμησης της Θεοτόκου στην κεντρική πλατεία του χωριού. Πρόκειται για λιθόκτιστη τρίκλιτη βασιλική με τρούλο, που διαθέτει στον εξωτερικό τοίχο του Ιερού της λιθανάγλυφο με σήμα της Φιλικής Εταιρίας και χρονολογική ένδειξη 1823.
Πριν τη γερμανική κατοχή, περί το 1940, το Βελημάχι είχε εξελιχθεί σε κεφαλοχώρι, ίσως και τη μεγαλύτερη κοινότητα της βόρειας Αρκαδίας, με 1200 κατοίκους και 150 παιδιά να φοιτούν στο περίφημο Σχολαρχείο, που ευρίσκεται κάτω από την κεντρική πλατεία, και τα άλλα δύο σχολεία του οικισμού, ένα στο Βελημάχι επί της κεντρικής πλατείας και ένα στην Αποσκιά. Επίσης είχε δύο εκκλησιαστικές ενορίες, Βελημαχίου και Σούδελης, αστυνομικό τμήμα και ειρηνοδικείο. Βέβαια, η έντονη μετανάστευση προς Αμερική στις αρχές του αιώνα στέρησε πολύτιμο εργατικό δυναμικό από το χωριό.
Τόσο η Κατοχή όσο και ο Εμφύλιος πόλεμος ήταν οδυνηροί για το χωριό. Ομαδικές εκτελέσεις στη Βάχλια κατά την Κατοχή και καταστροφές πολλών σπιτιών από φωτιά κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου στοίχισαν τις ζωές πολλών Βελημαχιτών και ανέκοψαν την ευημερία του χωριού…
Μετά το τέλος αυτής της δύσκολης περιόδου το Βελημάχι ανέκαμψε. Με το νέο δρόμο, που κατασκευάστηκε το 1958 από το στρατό τονώθηκε η εμπορική κίνηση της περιοχής, με αποτέλεσμα να ξαναγίνει το κεφαλοχώρι που ήταν. Την περίοδο της Δικτατορίας το χωριό γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη, καθώς φιλοξενούσε την έδρα της τοπικής αστυνομίας, οπότε οι κάτοικοί του απολάμβαναν κάποια προνόμια, λόγω σημαντικών έργων σε δρόμους και σχολικά κτίρια.
Από τη δεκαετία του ’60 και μετά το χωριό ακολούθησε την ίδια πορεία με αναρίθμητα άλλα χωριά της ορεινής Ελλάδας λόγω της εντατικής αστικοποίησης: τη σταδιακή μείωση του πληθυσμού του μέχρι και την σχετική ερήμωση. Συγκεκριμένα, το σχολείο στο Βελημάχι κλείνει το 1985, γεγονός που οδηγεί στη μετακίνηση οικογενειών στην Κοντοβάζαινα, που εξελισσόταν σε κέντρο της περιοχής με σχολείο και ιατρικό κέντρο. Επίσης, με πρόσφατη αλλαγή της νομοθεσίας καταργήθηκε και το αγροτικό ιατρείο του χωριού, κάτι που συντελεί στην όλο και δυσκολότερη καθημερινότητα των κατοίκων.






Σάββατο, 16 Σεπτεμβρίου 2017


Εκπαιδευτικά ιδρύματα στη Θράκη.
Η πνευματική ακτινοβολία των εκπαιδευτικών κέντρων της Θράκης υπερέβη τα γεωγραφικά όριά της και απέκτησε ευρύτερες βαλκανικές και ευρωπαϊκές διαστάσεις. Επιφανείς δάσκαλοι, με επιστημονική και παιδαγωγική επάρκεια, εκσυγχρονιστικές αντιλήψεις και ιεραποστολικό φρόνημα, εργάστηκαν με ζήλο στα συγκροτημένα σχολεία της Θράκης. Είναι αντιληπτό, ότι στην παρούσα μελέτη δεν μπορούμε να παραθέσουμε το σύνολο των ελληνικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Θράκης, γι’ αυτό περιοριστούμε στο να παρουσιάσουμε μια γενική, αλλά αντιπροσωπευτική εικόνα της καταστάσεως, χωρίς αξιολογική σειρά.
Όπως προαναφέρθηκε, η μεγάλη ανάπτυξη της εκπαιδευτικής δραστηριότητας στη Θράκη παρατηρείται το δεύτερο μισό του 19ου. Ενδεικτικά, λοιπόν, αναφέρουμε ότι κατά το σχολικό έτος 1878-1879 λειτουργούσαν σε ολόκληρη τη Θράκη (Βόρεια, Ανατολική και Δυτική) 307 ελληνικά σχολεία πρώτης βαθμίδας (12 νηπιαγωγεία, 147 προκαταρκτικά, 114 δημοτικά σχολεία αρρένων, 34 παρθεναγωγεία) και 43 3λληνικά σχολεία δεύτερης βαθμίδας (36 «ελληνικά», 5 γυμνάσια θηλέων και αρρένων και τα 2 Ζαρίφεια Εκπαιδευτήρια). Τα περισσότερα σχολεία λειτουργούσαν στο σαντζάκι Αδριανουπόλεως, στη Βόρεια Θράκη (Ανατολική Ρουμελία) και στα σαντζάκια Σαράντα Εκκλησιών, Ραιδεστού, Καλλιπόλεως, Τσατάλτζας, Γκιουμουλτζίνας και Δεδέαγατς .
Στη Δυτική Θράκη η ελληνική παιδεία ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένη στην Ξάνθη, στην Κομοτηνή, στη Μαρώνεια, στην Αλεξανδρούπολη, στο Σουφλί, στο Διδυμότειχο και στο Ορτάκιοϊ. Στην Ξάνθη στα 1886 λειτουργούσαν 1 ελληνικό σχολείο ή ημιγυμνάσιο, 1 εξατάξια Αστική Σχολή, 1 οκτατάξιο παρθεναγωγείο και 4 νηπιαγωγεία. Όσον αφορά τα περίχωρα της Ξάνθης υπήρχαν σχολεία στα χωριά Γιανίκιοϊ (Σταυρούπολη), Γάβροβον (βόρεια της Ξάνθης), Γιάνιτζε (Γενισέα), Πολύστυλον (Άβδηρα), Κουγιούνκιοϊ (Κιμμέρια), Γιασίκιοϊ (Ίασμος) και Σαλή (νότια του Ιάσμου) (45). Η ελληνική παιδεία, όμως, είχε αναπτυχθεί και σε κάποια Πομακοχώρια στους ορεινούς όγκους της Ροδόπης. Έτσι, ελληνικά σχολεία λειτουργούσαν στο Αλαμίδερε, στο Τσόκμαν, στο Κάτω και στο Άνω Ραΐκοβο, στο Πασμακλή, στο Λεβότζοβο, στο Πέτκοβο και στο Δερέκιοϊ.
Στα τέλη του 19ου αιώνα υπήρχαν στην Κομοτηνή 1 ελληνικό σχολείο, 2 δημοτικά, 2 παρθεναγωγεία και 1 νηπιαγωγείο. Στις αρχές, όμως, του 20ού αιώνα λειτουργούσαν σε όλο τον καζά της Κομοτηνής 22 ελληνικά σχολεία με 1289 μαθητές. Στο Δεδέαγατς στα τέλη του 19ου αιώνα υπάρχουν 1 Αστική Σχολή, 1 παρθεναγωγείο και 1 νηπιαγωγείο. Εκπαιδευτικά ιδρύματα λειτουργούσαν στις αρχές του επόμενου αιώνα στα χωριά Καβατζήκ, Ρουμτζούκι, Πασμακτσή και Μάκρη, αλλά και σε περιοχές της επαρχίας και μητροπόλεως Λιτίτσης, όπως στο Ορτάκιοϊ, στο Τσεκιρδεκλή και στο Ακ-Ανάλ. Σχολεία συναντάμε, επίσης, στο Σουφλί, στην Κορνοφωλιά, στη Δαδιά, στο Κιουπλί, στο Καγιατζήκ, στο Πάσκλησε, στο Διδυμότειχο κ.α.
Επίκεντρο της εκπαιδευτικής δραστηριότητας στην Ανατολική Θράκη υπήρξε η Αδριανούπολη με μακρά παράδοση. Μάλιστα λέγεται ότι στην πόλη αυτή λειτούργησε η αρχαιότερη σχολή της Θράκης, καθώς υπάρχουν πληροφορίες για την ύπαρξή της ήδη από τα μέσα του 16ου αιώνα. Αυτή η σχολή μεταφέρθηκε το 1711 σε κτίριο απέναντι από την Μητρόπολη και κατά τον 18ο και 19ο αιώνα δίδαξαν σ’ αυτήν μεγάλοι δάσκαλοι του Γένους. Ιδρύθηκαν και άλλες σχολές, οι οποίες εξελίχθησαν σε Γυμνάσια, έτσι ώστε το 1922 μόνο στην Αδριανούπολη υπήρχαν 17 εκπαιδευτικά ιδρύματα. Εδώ ήταν και η «Μασσαλιώτικη Σχολή» και μετέπειτα «Ροδοκανάκειος Σχολή». Επιπλέον, η ιδιωτική πρωτοβουλία προσέφερε πολλά εκπαιδευτικά ιδρύματα και στην Αδριανούπολη και βοήθησε στην αλματώδη ποιοτική αναβάθμιση της παρεχόμενης παιδείας.
Σημαντικά σχολεία λειτουργούσαν και σπουδαίοι δάσκαλοι δίδαξαν και στα υπόλοιπα σχολεία της Ανατολικής Θράκης, όπως στις Σαράντα Εκκλησιές, στον Σκοπό, στη Βιζύη, στην Αγαθούπολη, στη Μήδεια, στο Μπουνάρ-Χισάρ (Βρύση), στη Ραιδεστό, στην Τυρολόη, στην Γανόχωρα, στα Μάλγαρα, στην Κεσσάνη, στην Αίνο, στην Καλλίπολη, στους καζάδες Μετρών, Σηλύβριας και στα χωριά της επαρχίας Δέρκων.
Τέλος, σπουδαία κοιτίδα πολιτισμού υπήρξε η Φιλιππούπολη στη Βόρεια Θράκη (52). Ήδη από τον 16ο αιώνα φαίνεται πως λειτουργούσε ελληνικό σχολείο. Την περίοδο 1809-1816 λειτουργούσε ανώτερη σχολή, ενώ μετά το 1834 ιδρύθηκαν και προκαταρκτικά κοινοτικά σχολεία. Το 1851 λειτουργούσε Παρθεναγωγείο, το 1857 ιδρύθηκε η Νέα Κεντρική Σχολή, το 1874/5 τα Ζαρίφεια Διδασκαλεία με τα παραρτήματά τους και το 1900 ανεγέρθηκε η Μαράσλειος Σχολή.
Αξιόλογη πνευματική κίνηση σημειώθηκε και στην Αγχίαλο, στην Στενήμαχο και στα χωριά της (όπως στο Αμπελίνο και στο Τσιποχώρι), στον Πύργο και φυσικά στη Βάρνα, η οποία συντηρούσε μέχρι το 1907 7 σχολεία. Σχολεία υπήρχαν στη Μεσημβρία, στη Σωζόπολη, στην Κούκλενα, την Περιστερά, τα Άνω Βοδενά και στο Καβακλή. Η Αστική σχολή του Καβακλή, καθώς και η ελληνική σχολή των Καρυών υπήρξαν φημισμένες, δραστήριες και αντανακλούσαν την πολιτιστική ακτινοβολία της περιοχής.
* * *
Καταλήγοντας, να επισημάνουμε τον ευλογημένο και ευγενή ανταγωνισμό του 19ου αιώνα μεταξύ των θρακικών πόλεων, αλλά και μεταξύ επιφανών ή αφανών Θρακιωτών. Σκοπός όλων ήταν η ενίσχυση του έργου της ελληνικής παιδείας, το οποίο είχε επιφορτιστεί κατά κύριο λόγο η Εκκλησία. Σε κάθε πόλη της Θράκης δραστηριοποιήθηκαν, επιπλέον, σύλλογοι και σωματεία, που συσπείρωσαν τους Έλληνες και τους συστράτευσαν με σκοπό την αναβάθμιση της εκπαιδευτικής καταστάσεως. Η ορμή όλων για την ανάσταση της παιδείας, θα οδηγούσε τελικά στην ελευθερία και στην εθνική αποκατάσταση.





Πέμπτη, 14 Σεπτεμβρίου 2017





Η ιστορία του Ευγένειου (Ν. Αγχίαλος)

Η Νέα Αγχίαλος είναι μια ωραία κωμόπολη με πληθυσμό περίπου 7.500 κατοίκους μαζί με τους γύρω οικισμούς. Βρίσκεται πάνω στην Παλιά Εθνική Οδό Βόλου Λαμίας και 20 χλμ δυτικά από το Βόλο, αποτελώντας μία από τις εννιά δημοτικές ενότητες του Καλλικρατικού Δήμου Βόλου. Είναι χτισμένη στους πρόποδες βουνού που εμποδίζει τους βόρειους ανέμους . Νότια βρέχεται από τον Παγασητικό κόλπο. Ανατολικά και δυτικά εκτείνονται ελαιοπερίβολα, αμπέλια και χωράφια που εναρμονίζονται με το φυσικό τοπίο. Λόγω του ότι είναι νεόκτιστη πόλη έχει ωραία ρυμοτομία με ευθείς και πλατιούς δρόμους. Οι φυσικές ομορφιές της, το υγιεινό της κλίμα, οι Βυζαντινές της αρχαιότητες, το πολεμικό και πολιτικό της αεροδρόμιο, οι σύγχρονες τουριστικές εγκαταστάσεις της και οι αξιοποιημένες παραλίες της την κάνουν πόλο έλξης πολλών επισκεπτών κατά τους καλοκαιρινούς μήνες καθώς και επιλογή μόνιμης διαμονής πολλών οικογενειών.
1907-1928
Το 1907, άρχισε να χτίζεται η πόλη μαζί με το ναό του Αγίου Γεωργίου στο κέντρο της με δημόσια έξοδα στη συγκεκριμένη περιοχή που είχε αγοραστεί από τον ιδιοκτήτη της, Παναγιώτη Τοπάλη. Ιδρύθηκε το 1908 πάνω από τα ερείπια δυο αρχαίων πόλεων, της αρχαίας Πυράσσου και των Χριστιανικών Θηβών, από τους Έλληνες πρόσφυγες της Ανατολικής Ρωμυλίας και συγκεκριμένα από την Αγχίαλο της σημερινής Βουλγαρίας που πυρπολήθηκε από τους Βούλγαρους κατακτητές στις 30 Ιουλίου 1906. Η τοποθεσία αυτή έγινε αμέσως δεκτή από όλους, γιατί ήταν παραθαλάσσια και θύμιζε την παλιά πατρίδα. Στην αρχή τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα μιας και μόλις οι πρώτοι Αγχιαλίτες εγκαταστάθηκαν στα 900 νεόχτιστα, πέτρινα σπίτια, τους χτύπησε η ελονοσία. Με κατάλληλες ενέργειες κατάφεραν να κατασκευάσουν υδραγωγείο το 1909 και να αποξηράνουν το έλος το 1925-26, δίνοντας οριστική λύση στο πρόβλημα αυτό . Το 1912 ιδρύθηκε το Κοινοτικό Γραφείο. Το 1913 συστάθηκε πενταμελής επιτροπή για την αγορά αλωνιστικής μηχανής από το Λονδίνο, ενώ το 1918 συστάθηκε ο Γεωργικός Συνεταιρισμός – Η ΔΗΜΗΤΡΑ που αρχικά εξοπλίστηκε με αρκετά και μεγάλης αξίας γεωργικά μηχανήματα, ενώ αργότερα έπαιξε το ρόλο Γεωργικής Σχολής που κατάρτιζε τους Αγχιαλίτες αγρότες. Το 1946 ιδρύθηκε φυτώριο αμερικανικών κλημάτων μετά την καταστροφή των αμπελιών από τη φυλλοξήρα και το 1947 ιδρύθηκε το ελαιοτριβείο. Όλα αυτά τα χρόνια και συγκεκριμένα από το 1917 λειτουργούσε αλευρόμυλος.
Μετά τα προηγούμενα και όπως ήταν αναμενόμενο, οι πρώτοι Αγχιαλίτες αμέσως μετά την εγκατάστασή τους στην περιοχή φρόντισαν και για την εκπαίδευση των παιδιών τους, δημιουργώντας Δημοτικό Σχολείο. Αρχικά λειτούργησε ως ιδιωτικό, του οποίου οι διδάσκαλοι ήταν ο Αδαμάντιος Καλιαντζόγλου, ο Μιχαήλ Τσιτσίνιας και ο Μπαχάρης Ζουρμάλης. Σ’ αυτή τη μορφή λειτούργησε μέχρι το 1910, οπότε αναγνωρίστηκε σε Δημόσιο. Αυτό συνέβη, επειδή εκείνη την εποχή τη διαχείριση του ελληνικού κράτους είχε αναλάβει ο Ελευθέριος Βενιζέλος μετά το κίνημα στο Γουδί και την νίκη του στις εκλογές το Νοέμβρη του 1910.Ξεκίνησε έτσι ένα πολύπλευρο μεταρρυθμιστικό έργο. Τον επόμενο χρόνο αναθεωρήθηκε το Σύνταγμα, με στόχο τη δημιουργία ενός κράτους πιο δίκαιου για τον πολίτη. Μία από τις νέες διατάξεις, μάλιστα, προέβλεπε την υποχρεωτική και δωρεάν φοίτηση στο Δημοτικό Σχολείο. Για τρία χρόνια, μέχρι και το 1912 το σχολείο της Νέας Αγχιάλου λειτουργούσε και στεγαζόταν σε τέσσερα μονώροφα, προσφυγικά οικήματα. Παράλληλα όμως και μετά από ιστορικές ενέργειες, όπως μαρτύρησαν σχολικοί έφοροι και διδάσκαλοι της εποχής, κατορθώθηκε να δοθεί ανάλογη πίστωση από το κληροδότημα Συγγρού, μεγάλου εθνικού ευεργέτη, και να ανεγερθεί σε δεσπόζουσα θέση της κωμόπολης, στο ύψωμα κεντρικού λόφου, το σχολείο της πόλης. Το διδακτήριο συμπεριλήφθηκε σε οικόπεδο 5.300 τμ και για το λόγο αυτό χαρακτηρίστηκε ως το πιο μεγαλόπρεπο κτίριο του νομού. Σ’ όλη την Ελλάδα μέχρι το 1920 χτίζονται 460 περίπου σχολεία( σε σύνολο 3.732). Η αρχιτεκτονική τους επηρεάζεται από το γερμανικό νεοκλασικισμό που συνδύαζε το αίτημα του εκσυγχρονισμού και παράλληλα το αίτημα της ανάδειξης της εθνικής ταυτότητας. Ένα από αυτά τα σχολεία είναι και το σχολείο της Νέας Αγχιάλου. Ο τύπος του ήταν 4/τάξιο με ένα υπόστεγο στο πίσω μέρος, διαστάσεων 20 x 10 μ. για τις σωματικές ασκήσεις των μαθητών και με αφοδευτήρια. Το 1913 έγινε ο χωρισμός του σε αρρένων τετρατάξιο με έξι τάξεις και θηλέων διτάξιο με τέσσερις τάξεις σύμφωνα με τις διατάξεις της εκπαιδευτικής νομοθεσίας της εποχής.



Οι γυναίκες στην εκπαίδευση τον 19ο αιώνα

Το Δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης απευθυνόταν μόνο στα αγόρια και στόχευε στη διαμόρφωση των πολιτών του κράτους, Αποτελούνταν από τρεις βαθμίδες: πρωτοβάθμιο, δευτεροβάθμιο και τριτοβάθμιο. Μόνο στην πρώτη βαθμίδα επιτρεπόταν η φοίτηση κοριτσιών. Εννοείται ότι αυτό κυρίως αφορούσε εύπορες οικογένειες.
Tο δικαίωμα φοίτησης των Ελληνίδων στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση κατοχυρώνεται νομοθετικά με το διάταγμα του 1834. Η εκπαίδευσή τους όμως περιλαμβάνει πιο απλοποιημένα μαθήματα, ενώ απαγορεύεται η συνεκπαίδευση. Στόχος της εκπαίδευσης των κοριτσιών εκείνα τα χρόνια δεν είναι η επαγγελματική αποκατάσταση αλλά η «ηθικοποίησή» τους και η προετοιμασία για την επιτέλεση παραδοσιακών γυναικείων ρόλων ως μελλοντικές σύζυγοι και μητέρες. Η Μέση εκπαίδευση των κοριτσιών καλύπτεται από τα Παρθεναγωγεία με σκοπό να «καταστήσουν τας παιδευομένας καλάς θυγατέρας και οικοδεσποίνας» (Ζιώγου-Καραστεργίου, 1994).
Η ιδιωτική εκπαίδευση ωστόσο απευθύνεται και στα κορίτσια. Στοχεύει στη διαμόρφωση «φρονίμων δεσποινίδων» και «αρίστων μητέρων» και στην εκμάθηση της θηλυκότητας. Η ιδιωτική εκπαίδευση αποτελείται από Παρθεναγωγεία, Διδασκαλεία και Επαγγελματικές σχολές (οικιακές). Πολλά κορίτσια εύπορων οικογενειών εκπαιδεύονται στο σπίτι από ιδιώτες δασκάλους.
Επί Όθωνα ιδρύεται το 1837 η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία, που ήταν σταθμός για τη γυναικεία εκπαίδευση. Το διδασκαλείο της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας μονοπωλούσε τη γυναικεία εκπαίδευση. Με το διάταγμα στις 13/10/1861 αναγνωρίζεται επίσημα το Παρθεναγωγείο της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας ως Διδασκαλείο Θηλέων. Ωστόσο επειδή η γυναικεία εκπαίδευση των διδασκαλισσών είναι υποβαθμισμένη το Υπουργείο με διάταγμα στις 24 Απριλίου 1881 επεμβαίνει στη λειτουργία της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας και καθορίζει το σκοπό και τα παιδαγωγικά μαθήματα και αναγνωρίζει ως Διδασκαλεία του κράτους τα σχολεία της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας σε Αθήνα και Κέρκυρα.
Το 1897 ιδρύεται το Διδασκαλείο Νηπιαγωγών από το εκπαιδευτικό τμήμα της «Ένωσις των Ελληνίδων». Εκπαίδευε νηπιαγωγούς, στις οποίες χορηγούνταν κρατικό δίπλωμα μετά από εξετάσεις . Τα τρία πρώτα έτη αποτελούνταν από μια τάξη, το 1900 έγινε διτάξιο και το 1908 τριτάξιο. Ως το 1920 λειτούργησαν τρία νηπιαγωγικά διδασκαλεία στην Αθήνα (Καλλιθέα), Θεσσαλονίκη και Ιωάννινα.
Από το 1886, όλο και περισσότερες Ελληνίδες ζητούν να φοιτήσουν στο Πανεπιστήμιο, γεγονός που προκαλεί αντιδράσεις. Την πρώτη Ελληνίδα φοιτήτρια Αγγελική Παναγιωτάτου, φοιτητές και καθηγητές την υποδέχτηκαν με τη ρυθμική κραυγή: «Σκούπα και φαράσι!.. Στην κουζίνα, στην κουζίνα!..».
Το 1894 εγγράφεται η πρώτη γυναίκα σπουδάστρια στη Σχολή Καλών Τεχνών του Πολυτεχνείου, ενώ το 1901 εισάγονται οι πρώτες γυναίκες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Οι αντιλήψεις κατά της γυναικείας εκπαίδευσης οδήγησαν και σε ακραίες εκδηλώσεις, σύμφωνα με μαρτυρίες εκείνης της εποχής.
Για παράδειγμα, η δεκαοχτάχρονη Ελένη Παντελίδου, δε δίστασε να οδηγηθεί στην αυτοκτονία, γιατί το Πανεπιστήμιο Αθηνών δεν της επέτρεψε την εγγραφή της στην Ιατρική Σχολή. Η ίδια σε σημείωμα της έγραφε:
«Αυτοκτονώ, διαμαρτυρόμενη δια την αδικίαν. Ο θάνατος μου ας ακουστεί ως κραυγή εις εκείνους οίτινες θεωρούν τη γυναίκα ως μεσαιωνικήν δούλην». Επίσης, μια φοιτήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών έδειρε τον καθηγητή της Γρηγόρη Βερναρδάκη στην Πλατεία Συντάγματος, επειδή διαρκώς την απέρριπτε στις εξετάσεις, έχοντας τη δεδηλωμένη γνώμη ότι οι γυναίκες δεν πρέπει να γίνονται επιστήμονες. Η ανισότητα ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες φαίνεται και από την αντίληψη που είχαν εκπρόσωποι του αντίθετου φύλου ότι οι γυναίκες μάθαιναν γράμματα μόνο και μόνο για να μπορούν να στέλνουν ερωτικές επιστολές. Η Ελένη Μπουκουβάλα, αναφέρει ότι η σύσταση Σχολής Θηλέων σ΄ ένα χωριό που πήγε να διδάξει ως δασκάλα, θεωρήθηκε από τους κατοίκους ως προσβολή θανάσιμη κατά της ηθικής του χωριού και ζήτησαν από το Υπουργείο Παιδείας την απομάκρυνση της. Η «Εφημερίς των Κυριών», η πρώτη γυναικεία εφημερίδα στην Ελλάδα (με εκδότρια την Καλλιρόη Παρρέν), έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αφύπνιση των γυναικών της εποχής εκείνης. Οι δασκάλες που αποφοιτούν από το Διδασκαλείο του Αρσακείου διασκορπίζονται σε όλη την ελληνική επικράτεια και αρχίζουν να μεταδίδουν τις γνώσεις τους στα κορίτσια. Παράλληλα, δημιουργούνται εργαστήρια απόρων γυναικών και σχολεία κυριακάτικα για εργάτριες αναλφάβητες.
Όμως, οι γυναίκες από το 19ο, 20ό και 21ο αιώνα έχουν κάμει μεγάλο άλμα με τη συμμετοχή τους στα εκπαιδευτικά δρώμενα. Πολύ σημαντικός είναι ο ρόλος τους ως εκπαιδευτικών, όχι μόνο διότι επιτελούν το έργο τους υπεύθυνα, αλλά διότι επιτελούν και εθνικό έργο σε καιρούς δίσεκτους, ιδρύουν και διευθύνουν σχολεία, γαλουχούν με τα λογοτεχνικά τους κείμενα γενιές και γενιές ελληνοπαίδων.





Τετάρτη, 13 Σεπτεμβρίου 2017




Δ. ΕΘΝΙΚΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΕς
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΙ ΣΙΜΩΝ ΣΙΝΑΣ
Κλείνουμε την αναφορά μας στους Βορειοηπειρώτες ευεργέτες, με τους μεγάλους εθνικούς ευεργέτες Γεώργιο και Σίμωνα Σίνα. Η Μοσχόπολις ήταν η πατρίδα τους. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας η πόλη αυτή ήταν μια απ’ τις πιο σημαντικές και περίφημες πόλεις της Β. Ηπείρου, κοντά στην Κορυτσά.
Γρήγορα όμως η φημισμένη και πλούσια Μοσχόπολη τράβηξε τις αρπακτικές διαθέσεις των Τουρκαλβανών, οι οποίοι με το πρόσχημα ότι οι Μοσχοπολίτες ευνόησαν την επανάσταση του Ορλώφ, ρίχτηκαν στη λεηλασία και στην καταστροφή. Έτσι μέσα σε λίγες ημέρες, το Μάϊο του 1769, η άλλοτε ευτυχισμένη Μοσχόπολη είχε τελείως ερημωθεί, οι εκκλησιές είχαν καταστραφεί, τα σχολεία είχαν διαλυθεί, τα εμπορικά είχαν εξαφανισθεί, και οι κάτοικοι είχαν διασκορπιστεί. Τότε πυρπολήθηκε και η ονομαστή της Ακαδημία, από την οποίαν είχαν βγει σοφοί άνδρες και περίφημοι κληρικοί.
Ανάμεσα στους άλλους πρόσφυγες, που ξέφυγαν το χατζάρι του Τουρκαλβανού ήταν και ο υιός του παπά – Σίνα, ο Σίμων. Το 1783, γεννήθηκε ο υιός του, ο Γεώργιος. Το όνομά του θα μείνει για πάντα σεβαστό στην ελληνική ιστορία, γιατί υπήρξε ο πατέρας του ιδρυτού του Αστεροσκοπείου και ο παππούς του δωρητού της Ακαδημίας Αθηνών.

Ο Γεώργιος Σ. Σίνας φάνηκε αντάξιος υιός ενός ακατάβλητου πατέρα. Πενήντα ολόκληρα χρόνια εξέπληξε με την δραστηριότητά του τον εμπορικό κόσμο της Αυστρίας. Δεν υπάρχει εμπορικό ή βιομηχανικό έργο της Αυστρίας, που να μην αναγνωρίζει σαν πρώτο ιδρυτή ή έστω ένα από τους πρώτους θεμελιωτές του τον Γεώργιο Σίνα. Ο Σίνας ιδρύει εταιρείες και φτιάχνει τον πρώτο σιδηρόδρομο.
Ίδρυσε ατμοπλοϊκή εταιρεία κι άρχισε να μεταφέρει τα βιομηχανικά εμπορεύματα της Αυστρίας στην Ανατολή και να παίρνει από εκεί τα μυθώδη της πλούτη. Ο Γ. Σίνας ούτε στιγμή δεν έπαυσε να φροντίζει για την αγαπημένη του Πατρίδα.
Το 1840 λοιπόν ο Γεώργιος Σίνας, γράφει στην ελληνική Κυβέρνηση, ότι θέλει να ιδρύσει ένα Αστεροσκοπείο και ζητάει να του υποδείξουν τον πιο κατάλληλο χώρο. Και στις 25 Ιουλίου 1842, τίθεται σ’ επίσημη τελετή ο θεμέλιος λίθος στο μέρος, όπου κατά τον 5ον π.Χ. αιώνα έκανε τις αστρονομικές του παρατηρήσεις, ο περίφημος Έλλην αστρονόμος Μέτων ο Αθηναίος.
Στη Βιέννη, στο μέγαρο των Σίνα, πρωτοείδε το φως της ζωής στις 15 Αυγούστου 1810 ο υιός του Γεωργίου Σίνα, ο Σίμων. Μαθαίνει την ελληνική, τη γερμανική, τη γαλλική, την αγγλική και την ιταλική γλώσσα. Οι σπάνιες ικανότητές του, η πλατειά του μόρφωση και η γλωσσομάθειά του, τον αναδεικνύουν πολύ γρήγορα μια σπάνια εμπορική μεγαλοφυΐα.
Το ενδιαφέρον του Βαρώνου Σίνα για την καλλιέργεια της επιστήμης, την ενθουσιώδη του αγάπη προς τη γενέτειρα Ελλάδα και το μεγαλείο της γενναίας του ψυχής, μαρτυρεί το επιστέγασμα των άλλων του δωρεών: η Σιναία Ακαδημία…. Στις 2 Αυγούστου του 1859 τίθεται ο θεμέλιος λίθος της Ακαδημίας. Έχτισε επίσης την μητρόπολη των Αθηνών, τον Άγιο Νικόλαο Σύρου, γέφυρα και διώρυγα πάνω από το Δούναβη στη Βουδαπέστη, το Μέγαρο Μουσικής στη Βιέννη, και τον Ναό της Αγίος Τριάδος στη Βιέννη.
O Σίμων Σίνας πέθανε το πρωΐ της 15ης Απριλίου 1876 σε ηλικία 66 χρόνων.
Από τους νεώτερους ευεργέτες, ας μηνμονεύσουμε τον Παναγιώτη Θ. Αγγελόπουλο που υπήρξε μεγάλη φυσιογνωμία της οικονομικής ζωής και της βιομηχανίας στην Ελλάδα, ιδιαίτερα τα μεταπολεμικά χρόνια. Γεννήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 1909 στο χωριό Βλαχοράπτη της Γορτυνίας. Το 1920 έφυγε με την οικογένειά του για την Αθήνα όπου εργάστηκε σκληρά σαν ιδιωτικός υπάλληλος. Στη συνέχεια μαζί με τον πατέρα του και τα αδέλφια του δημιούργησε τις εταιρίες “Ελληνικά Συρματουργεία” και “Βιομηχανία Ξυλου”. Μετά τον πόλεμο του 1940 και τον τερματισμό της εμφύλιας σύγκρουσης συμμετείχε στη δημιουργία της “Χαλυβουργική Α.Ε.”.
Το 1942 παντρεύτηκε την Ελένη Μάρκου και απέκτησε δύο γιους, το Θεόδωρο και τον Κωνσταντίνο. Παρ' όλη τη οικονομική του ευρωστία, ο Παναγιώτης Αγγελόπουλος παρέμεινε στη ζωή του απλός και δεν αλλοίωσε στο ελάχιστο το χαρακτήρα του από αυτά που απόκτησε. Δεν εγκαταστάθηκε στη Ζυρίχη, όπως άλλα μέλη της οικογένειάς του και προτίμησε να διαμένει στο Χαλάνδρι στο σπίτι που απόκτησε από τη γυναίκα του.. Ο Π. Αγγελόπουλος συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγάλων ευργετών της Αρκαδίας. Το κοινωφελές έργο του είναι τεράστιο. Αναπαλαίωσε το πατρικό σπίτι του Γρηγορίου Ε΄στην ιστορική Δημητσάνα. Ανοικοδόμησε το σπίτι των Κολοκοτρωναίων στο Λυμποβίσι, ανέγειρε το Μέγαρο του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Κωνσταντινούπολη, το 1974 δώρισε στο νοσοκομείο “Αγιος Σάββας” το τελειότατο ακτινοθεραπευτικό μηχάνημα, κατασκεύασε τον ορθόδοζο ναό Αγίου Δημητρίου στη Ζυρίχη, χρηματοδότησε γενναία το ερευνητικό πρόγραμμα της Ακαδημίας Αθηνών κ.α. Επίσης πλούσια ήταν η συνεισφορά του προς την ιδιαίτερη πατρίδα του, το Βλαχορράφτη, αφού χρηματοδότησε πολλά κοινοφελή έργα για την αναζωογόννηση της φτωχής ιδιαίτερης πατρίδας του.
Το 1991 μαζί με σαράντα βουλευτές όλου του πολιτικού φάσματος μεταβαίνει στα Πατριαρχεία της Ανατολής και συντελεί στην περίφημη συνάντηση στο Φανάρι των προκαθήμενων όλων των Ορθοδόξων Εκκλησιών. Ο Πατριάρχης για να τον τιμήσει τον ανακήρυξε Μέγαλο Λογοθέτη του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Το Μάιο του 1998 έλαβε από τον τότε Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη βραβείο του ΕΒΕΑ για την επιχειρηματική του δυνατότητα και προσφορά. Πέθανε το 2001.
Το θέμα ευεργεσία έχει δύο-κύριες πλευρές. Η μία είναι να κατανοηθεί η συμπεριφορά των ευεργετών, με βάση το οικονoμικό και κοινωνικό τους status κατά τη στιγμή της ευεργεσίας. Η δεύτερη είναι να μελετηθεί η κοινωνική υποδοχή των ευεργεσιών. Ο ενικός αριθμός στην διατύπωση, δεν πρέπει να μας παραπλανά και να αναμένουμε ενιαία, ομοιόμορφη κοινωνική υποδοχή - αλλιώς θα αντιδράσει το κράτος, αλλιώς ο τύπος, διαφορετικά οι παριστάμενοι σε εγκαίνια έργου ευεργεσίας, αλλιώς ο εργαζόμενος στις επιχειρήσεις του ευεργέτη και διαφορετικά οι συντοπίτες του. Άλλωστε, η κοινωνική υποδοχή, είναι αναγκαίο να εξετάζεται σε τρία επίπεδα: το πρώτο είναι η κοινωνική υποδοχή της ευεργεσίας από τους εκάστοτε συγκαιρινούς της, το δεύτερο είναι η αντίληψη που διαμορφώνεται σωρευτικά για' αυτήν, στην πάροδο του χρόνου και το τρίτο, που αποτελεί ασφαλώς μέρος του δεύτερου επιπέδου, είναι ο τρόπος που αποτιμάται η ευεργεσία μέσα στα γραπτά κείμενα, καθώς ο γραπτός λόγος είναι αυτός που διαμορφώνει τις υποτιθέμενες πηγές και συνεπώς, συμβάλλει καίρια στην αναπαραγωγική αποτίμηση των ευεργετικών πράξεων.
Πάντως, διαπιστώνουμε ότι ιδίως στην εποχή που εξετάζουμε:
(α) η ευεργεσία (ατομική και συλλογική) ενισχύει σε πολύ σημαντικό βαθμό την κρατική φιλανθρωπία, αλλά και κατασταλτική δραστηριότητα (φυλακές),
(b) η ευεργεσία κατευθύνεται πλέον απρόσωπα προς κοινωνικές ομάδες που θεωρείται ότι βρίσκονται σε αδύναμη θέση και ότι συνεπώς, αφενός εγκαταλείπεται η «προσωπική» ευεργεσία, αφετέρου αυξάνονται τα Ιδρύματα που έχουν ως σκοπό τους την κατάλληλη οργάνωση, αποδοτικότητα και κατανομή των «ευεργετικών» πόρων. Με βάση αυτή την τροπή ευεργεσίας, διαπιστώνουμε πώς αρχίζει αυτή να αποβλέπει έντονα, στην άμβλυνση των κοινωνικών αντιθέσεων, στην έμμεση ενίσχυση των δεσμών συνοχής της αστικής κοινωνίας, στην πολιτισμική ενσωμάτωση του διαφορετικού και δυνητικά «επικίνδυνου» ακόμη και στην ηθικοποίηση των αναξιοπαθούντων, - δρα δηλαδή ως μηχανισμός κοινωνικού ελέγχου και κοινωνικο-πολιτικής συμμόρφωσης.)
Παρά την αλλαγή αυτή, πρέπει να επισημάνουμε ότι ένα στοιχείο της ευεργεσίας, διαμορφωμένο από την οθωνική περίοδο ακόμη, δεν επηρεάστηκε. Και αυτό ήταν ότι η Εκπαίδευση παρέμεινε ο βασικός προορισμός του ευεργετικού χρήματος. Όμως, το ευεργετικό χρήμα κατευθύνεται προς ιδρύματα και θεσμούς που - σύμφωνα με την πεποίθηση των διαθετών- θα συνέβαλαν στην μείωση της πολιτιστικής απόστασης ανάμεσα στην προηγμένη Ευρώπη και Ελλάδα.
Θα πρέπει όμως να αναρωτηθούμε: ποιος κατηύθυνε τις ευεργεσίες; Οι ευεργέτες; οι πολιτικοί που έκαναν τον κρατικό προγραμματισμό, άλλα πρόσωπα που δρούσαν διαμεσολαβητικά μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα;
Κατά την οθωνική περίοδο, η ευεργεσία γινόταν με απόλυτη εμπιστοσύνη του διαθέτη στα άτομα

Τρίτη, 12 Σεπτεμβρίου 2017



Γ. ΕΘΝΙΚΟΙ ΕΥΕΡΓΈΤΕΣ
Ας εξετάσουμε όμως ορισμένους από τους μεγάλους αυτούς ευεργέτες.
Ο Γεώργιος Χατζηκώστας, γεννήθηκε το 1753 στα Γιάννενα. Αφού μαθήτευσε στα Γιάννενα κοντά στους Μπαλάνους, έφυγε για την Κωνσταντινούπολη και στη Μόσχα μετά τον θάνατο του αδελφού του που βρισκόταν εκεί. Στην Κωνσταντινούπολη επιδόθηκε στο εμπόριο πολύτιμων ειδών. Μετά το 1815 φεύγει για τη Μόσχα και γνωρίζεται με τους εξέχοντες Ηπειρώτες αδελφούς Ριζάρη, Ζωσιμά
Στα Ιωάννινα και το Μεσολόγγι αναγείρει από ένα Νοσοκομείο. Στην Αθήνα γίνεται το Ορφανοτροφείο Αρρένων με ισόβιο πρόεδρο τον Γεώργιο Σταύρου Μετά το 1840 αναλαμβάνει την αποπεράτωση του ναού του Αγίου Νικολάου, του Αγίου Αθανασίου, της πόλης και συμμετέχει σε κάθε έρανο που γίνεται, η σε κάθε έκδοση βιβλίου του Διαφωτισμού. Επίσης ενισχύει μονές, εκκλησίες και σχολεία, όπως και φτωχούς.
Ο Ευάγγελος Ζάππας Γεννήθηκε στο χωριό Λάμποβο στην Βόρεια Ήπειρο (σημερινή Αλβανία) το 1800. Ήταν ο νεότερος γιος του Βασίλη Ζάππα, έμπορος από τους σημαντικούς της περιοχής και της Σωτηρίας, το γένος Μέξη. Το χωριό ανήκε στην επαρχία Τεπελενίου, πατρίδα του Αλή Πασά. Ο Ευαγγέλoς, σε ηλικία 13 ετών, στρατολογήθηκε απ τον Αλή Πασά και στάλθηκε φρουρός σε ένα φρούριο κοντά στα Γιάννενα. Mε τη συμμαχία των Σουλιωτών με τον Αλή, ο Ζάππας βρέθηκε στο στρατόπεδο του Αγώνα και μεταπήδησε στην εξουσία του Μάρκου Μπότσαρη.
Έγινε, μάλιστα, υπασπιστής και τον ακολούθησε. Μετά το θάνατο του Μάρκου Μπότσαρη, ο Ευαγγέλης Ζάππας πολέμησε με τον Κωνσταντίνο Μπότσαρη, αδερφό του ήρωα, και στη συνέχεια με τον στρατηγό Νικόλαο Ζέρβα, τον Λάμπρο Βέικο, τον Γκούρα, με συναγωνιστή τον Μακρυγιάννη, τον Νοταρά και τον Πανουργιά. Το 1824, έγινε ταξίαρχος και διοίκησε τα Βλαχοχώρια των Σαλώνων. Σύμφωνα με άλλες πηγές, πολέμησε με τον Καραϊσκάκη, τον Κολοκοτρώνη και τον Οδυσσέα Ανδρούτσο. Στο τέλος της επανάστασης αρνείται την χρηματική αποζημίωση για τους ήρωες της Επανάστασης και μεταναστεύει στο Βουκουρέστι το 1831. Η περιοχή αυτή των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών είχε την περίοδο εκείνη μεγάλη ελληνική παράδοση, από την εποχή που η Υψηλή Πύλη διόριζε Φαναριώτες στις διοικητικές θέσεις. Ο Ζάππας

Δευτέρα, 11 Σεπτεμβρίου 2017


Β - ΕΘΝΙΚΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΕΣ

Η φιλοπατρία, όμως, εκφράζεται με πράξεις εθνικής ευεργεσίας και μετά την ίδρυση του νεοελληνικού Κράτους. Αποδεικνύονται, μάλιστα, οι πράξεις αυτές, βασική παράμετρος στην οικοδόμηση υποδομών Υγείας, Παιδείας και Πολιτισμού. Οι παροικίες των Ελλήνων της Διασποράς (στην Τεργέστη, τη Βενετία, τη Μολδαβία, τη Βιέννη, την Οδησσό, το Κάιρο, την Αλεξάνδρεια και αλλού) γίνονται σταδιακά, βασικοί πόλοι ευεργεσίας προς την Πατρίδα. Οι κοινότητες των Απόδημων Ελλήνων αυτοοργανώνονται και φροντίζουν να καλύψουν τις ανάγκες τους χτίζοντας, πρώτ’ απ’ όλα, Εκκλησιές και Σχολεία.. Στη Ρουμανία για παράδειγμα, όπου το καθεστώς των οσποδάρων κυριαρχούνταν από Φαναριώτες, τα περισσότερα σχολεία και εκκλησίες ανεγείρονταν με δαπάνες ελλήνων ηγεμόνων - αλλά η Ελληνοκρατία στη Ρουμανία και ο διαφωτισμός που την διακατείχε είναι άλλο θέμα που πρέπει να εξεταστεί λεπτομερώς. Ενδεικτικά αναφέρομαι στον Νικόλαο Μαυροκορδάτο ο οποίος έχτισε πάμπολλες εκκλησίες στο Βουκουρέστι. Σημειώνουμε ότι οι Φαναριώτες ηγεμόνες της Βλαχίας υπήρξαν μεγάλοι ευεργέτες του Αγίου ‘Ορους.

Πριν αναφερθούμε όμως στους ίδιους τους νέους τους ευεργέτες, ας δώσουμε μία εποπτική εικόνα για την εξέλιξη της αντίληψης για την ευεργεσία, όπως αυτή προκύπτει από τα κείμενα του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα - ως πρώτη βάση παρατήρησης για την ευεργετική πρακτική.



Γνωρίζουμε ότι έχουμε κατά την περίοδο του επαναστατικού αγώνος, «διάθεση ολόκληρων περιουσιών», όπως είναι η επικρατούσα διατύπωση. Πρόκειται για πράξεις που, κατά την περίοδο του Αγώνα, εκείνοι που προβαίνουν σ' αυτές τις θεωρούν υποχρέωση ενώ μετά τον Αγώνα, από την κοινωνία τους αναγνωρίζονται ως προσφορά. Μετά την απελευθέρωση, και κατά την πορέια της σταδιακής συγκρότησης του ελληνικού κράτους ex nihilo, οι ευεργεσίες συνεχίζονται και στην περίοδο αυτή μπορεί να εντοπισθεί μία ταύτιση στην πρόθεση που δηλώνει ο ευεργέτης για την πράξη του και στην κοινωνική αποτίμηση της πράξης: κυριαρχεί η λέξη προσφορά. Από τις δύο τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, και μετά, έχουμε μία συνθετότερη ελληνική κοινωνία, που η αντίληψη των μελών της για την οικονομική διάσταση των κοινωνικών συμπεριφορών ολοένα ενισχύεται. Κατά την περίοδο αυτή, ο ευεργέτης είτε ορίζει την πράξη του ως προσφορά, είτε με τρόπο διακριτικό απομένει μακριά από οποιαδήποτε έκδηλη προσπάθεια να καθοριστούν οι ιδεολογικές συντεταγμένες της πράξης του. Είναι όμως βέβαιος, στην περίπτωση αυτή, ότι θα έλθει το κράτος με το βάρος των θεσμών του (εκκλησία και μνημόσυνα, γιορτές και επαινετικές αναφορές, ονοματοδοσίες δημοσίων χώρων και αιθουσών) να επισημειώσει την πράξη με τον χαρακτηρισμό της προσφοράς. Όμως, καθώς ή κοινωνική σύσταση γίνεται ιδεολογικά συνθετότερη, αρχίζουν να ξεπροβάλουν και αντιλήψεις που θέτουν την ευεργεσία στο πλαίσιο της κοινωνικής υποχρέωσης και της ανταπόδοσης.

Κυριακή, 10 Σεπτεμβρίου 2017


ΕΘΝΙΚΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΕΣ

««Όταν θέλουν οι Έλληνες να καυχηθούν», γράφει ο Καβάφης, «τέτοιους βγάζει το Έθνος μας, θα λένε». Και είναι, πράγματι, άξιος ο έπαινος αυτός για ανθρώπους που δίδαξαν με το δικό τους τρόπο την προσφορά στην Πατρίδα, τον άνθρωπο, τον Πολιτισμό. Ανθρώπους με υψηλό αίσθημα φιλοπατρίας, φιλανθρωπίας, κοινωνικής αλληλεγγύης.

Η ευποιία αποτελεί έμπρακτη εκδήλωση συμπαράστασης προς τον πάσχοντα συνάνθρωπο. Αίτιο της μπορεί να είναι ένα απλό συναίσθημα συμπάθειας και οίκτου που γεννιέται αυθόρμητα στη ψυχή του ανθρώπου όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δυστυχία. Στον άνθρωπο αυτόν γεννιέται το συναίσθημα της φιλαλληλίας καθώς επίσης και το συναίσθημα της ανιδιοτελούς αγάπης προς τους άλλους. Αυτή η αγάπη ξεκινά από τα φιλικά και συγγενικά πρόσωπα και στη συνέχεια εκτείνεται στο κοινωνικό περιβάλλον έχοντας ως σκοπό να γίνει αφετηρία όλων των κοινωνικών αρετών.

Από τα αρχαία χρόνια όμως μπορούμε να δούμε μορφές θεσμοθετημένης και πολύτιμης υπηρεσίας προς την κοινωνία.

Εθνικός ευεργέτης δεν μπορεί βεβαίως να αποκληθεί ο συνάνθρωπος που περιγράψαμε μόλις. Άλλωστε, οι νέες οικονομικές κλίμακες, έχουν δημιουργήσει όπως και στη δομή των επιχειρήσεων που είναι πλέον μετοχικές, νέα δεδομένα στην δυνατότητα προς «εθνική ευεργεσία»



Μεγάλα, κεντρικής -κρατικής σημασίας έργα δεν είναι δυνατό να αναληφθούν πλέον από μεμονωμένα πρόσωπα. Όμως, ούτε τα τοπικής εμβέλειας έργα (γέφυρες, λιμενοβραχίονες, οδοστρ΄ψσεις. διανοίξεις δρόμων, πλατειών και τα σχετικά), είχαν σταματήσει στην Ελλάδα, τουλάχιστον πριν η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα εκπονήσει τα περιφερειακά της προγράμματα. Όμως ιδού το πρόβλημα και τα επιμέρους ερωτήματά του: πώς θα ορίσουμε τον εθνικό ευεργέτη, είναι ή δεν είναι εθνικός ευεργέτης ο χρηματοδότης ενός μεγάλης τοπικής σημασίας έργου, το διαφέρει ο ευεργέτης από τον χορηγό και τον δωρητή; Πίσω βέβαια από τα ερωτήματα αυτά, υπάρχει ένα ακόμη, εξίσου σημαντικό, που συνέχει όλα τα προηγούμενα: σε ποιά χρονική στιγμή αναφερόμαστε;

Ο θεσμός των «εθνικών κληροδοτημάτων» φαίνεται να είναι έμφυτος στην ψυχοσύνθεσή μας και αυτό επειδή εμφανίζεται στην ελληνική αρχαιότητα, σε πολλές μορφές. Ακόμη και η μυθολογία μας εμπεριέχει στοιχεία του ευεργετισμού. Σύμφωνα με το μύθο λοιπόν, ο πρώτος «έλληνας» ευεργέτης ήταν ο Προμηθέας, ο οποίος έκλεψε τη φωτιά από τους Θεούς ώστε να ωφεληθεί η ανθρωπότητα. Παράλληλα, η θεά Αθηνα, χάρησε το μέγα ευεργέτημα στους Αθηναίους –την ελιά. Οι πλούσιοι Αθηναίοι πάντοτε έδιναν δωρεές στο κράτος –Στον θεσμό της χορηγίας στην αρχαία Αθήνα, συνεπάγονταν η χορηγία από πλούσιους πολίτες, αθλητικών αγώνων καθώς και θεατρικών ή μουσικών έργων, προς τιμήν του θεού Διόνυσου. Ήταν από την χορηγία τέτοιων αγώνων όπου εκπαιδεύονταν οι αρχαίοι αθλητές στο σημείο όπου κρίνονταν έτοιμοι να συναγωνιστούν στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Αυτό όπως θα δούμε αργότερα, θα έχει αντίκτυπο άνα των αιώνων. Παράλληλα, στο θεσμό του Γυμνασιοαρχείου, οι πλούσιοι χορηγούσαν δαδοδρομία προς τιμήν του Ήφαιστου. Αργότερα, στον θεσμό αυτόν συνεπάγονταν η διατήρηση των γυμνασίων, σταδίων και άλλων αθλητικών εγκαταστάσεων. Επίσης, οι πλούσιοι πολίτες χορηγούσαν των θεσμό των εστιάσεων –δηλαδή, την χορήγηση δημοσίου δείπνου για όλόκληρη τη φυλή στην οποία ανήκε ο επιφανής πολίτης. Ο Πλούταρχος; στους βίους του, αναφέρεται στον Κίμωνα, ο οποίος στάθηκε ως ευεργέτης των φτωχών Αθηναίων. Κατήργησε το περίφραγμα των κτιμάτων του, ώστε να επωφελούνται οι πάντες από τα οπωροφόρα δέντρα του. Επίσης, στους δημόσιους δείπνους που χορηγούσε, προσπαθούσε αφιλοκερδώς να ακροαστεί και να λύσει αφιλοκερδώς τα προβλήματα των φτωχών.

Υπήρχε επίσης η αρχιθεωρία, δηλαδή η διατήρηση των προξενείων κατά των ιερών αγώνων και πανυγηριών, καθώς και η αρρεφορία, -η χορήγηση πομπών. Ιδιαίτερη τιμή προσέφερε η τριηραρχία, η οποία αφορούσε τον εξοπλισμό του στόλου (πλοίο και πλήρωμα με τον πλήρη εξοπλισμό του) με τον οποίον η Αθήνα έγινε θαλασσοκράτειρα. Σ’ αυτές η δωρέές λοιπόν –οι οποίες ήταν μεν προαιρετικές αλλά στην αλήθεια, επιβάλλονταν κοινωνικώς στους οικονομικά έυρωστους της εποχής, αντλούμε την απαρχή της ιδέας του ευεργετισμού.Υπήρχαν πάντοτε βέβαια εκείνοι που ήθελαν να αποφύγουν τον υποχρεωτικό ευεργετισμό. Εφόσον η τριηραρχία απονείμονταν στον πλουσιότερο Αθηναίο, με μία συγκεκριμένη διαδικασία η οποία ονομάζονταν «αντίδωσης»ο πλούσιος δύναται να προτείνει κάποιον άλλον ως πλουσιότερο, οπότε το κράτος προβούσε σε ανατίμηση των περιουσιών και των δύο προς εξακρίβωση του λόγου το αληθές.

Στην αντίληψη του αρχαίου έλληνα πάντος, ο ευεργετισμός αποτελούσε κοινωνικό πρότυπο, σύμφωνα με το οποίο ο καθένας βοηθούσε εκείνους που τον είχαν βοηθήσει ήδη –κάτι παρόμοιο με την δική μας αντίληψης της κοινωνικής υποχρέωσης.

Δύο φιλόσοφοι θα εξετάσουν και θα εκλεπτύνουν την έννοια του ευεργετισμού. Ο Αριστοτέλης Έκανε λόγο στα "Ηθικά" για τον "μεγαλοπρεπή" άνθρωπο, εκείνον δηλαδή, ο οποίος ασχολείται με τα κοινά ώστε να ωφελήσει τον συνάνθρωπό του - με κοινοφελείς δραστηριότητες με τις προσωπικές του δαπάνες. Παράλληλα, στη Ρητορική, αναφέρεται στον ότι ο πραγματικός πλούτος έγκειται στο να πράττει κανείς το καλό - δηλαδή να δωρίζει χρήματα ή δώρα στον συνάνθρωπό του και να τον βοηθά. Στην Κυροπάιδεια, ο Ξενοφώντας εξυμνύει τον Κύρο, για την φιλανθρωπία του, ενώ ο Πλάτωνας θεωρούσε την διδασκαλία γνώσεως ως το μέγιστο ευεργέτημα, όπως προκύπτει από τον Ευθύφρωνα.

Από τους πρώτους ευεργέτες λοιπόν ήταν ο Ιπποκράτης, όχι μόνον επειδή οι γιατρευτικές του ικανότητες ήταν τεράστιες αλλά επειδή συμβούλευε τους συνάδελφους του να περιθάλπτουν όσους ασθενείς δεν είχαν οικονομική άνεση, δωρεάν.

Βέβαια, ο ευεργετισμός ως θεσμός υιοθετήθηκε και από τους Ρωμαίους. ….

Στο Βυζάντιο, αυτή η παράδοση ευεργετισμού σνεχίζεται. ….

Ο θεσμός της ευεργεσίας, παίρνει νέες διαστάσεις στη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η ανάγκη για πνευματική αναβάθμιση του Γένους ώθησε, τότε, την Εκκλησία, αλλά και πολλούς εύπορους Έλληνες να δραστηριοποιηθούν για την ίδρυση σχολείων, τη μισθοδοσία εκπαιδευτικών, αλλά και την παροχή οικονομικής αρωγής σ’ εκείνους που είχαν μεγαλύτερη ανάγκη. Έλληνες της διασποράς πρωταγωνιστούν στο κίνημα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, στην ανέγερση σχολείων, την αποστολή βιβλίων, τη χορήγηση υποτροφιών. Η έμπρακτη εκδήλωση φιλοπατρίας με πράξεις ευεργεσίας παίρνει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις στα χρόνια της Εθνεγερσίας Πλούσιοι ομογενείς συμπαρίστανται στην Πατρίδα που μάχεται και γίνονται αρωγοί στον αγώνα της Ελευθερίας. Η «Φιλική Εταιρεία»,αλλά και πολλά από τα μέσα που χρησιμοποιούνται στους αγώνες του Έθνους χρηματοδοτούνται από αγωνιστές και εθνικούς ευεργέτες, γυναίκες και άνδρες.








Αρχή φόρμας